---
title: Cevelan
slug: cevelan-493a1
url: /detay/cevelan-493a1
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Cevelan
  type: dictionary
  disambiguation: Cevelan: Dolaşmak, gezinmek, hareket etmek anlamına gelen Arapça kökenli bir kelime.  Osmanlı Türkçesinde yaygın kullanım.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Deveran
    - Dolaşma
    - Gezinti
author: Muhammed Said Alevcan
created_at: 2025-04-17T11:37:23.073027+03:00
updated_at: 2025-04-17T15:05:09.247243+03:00
---

# Cevelan

<!-- CONTEXT: Article Content for "Cevelan" -->

## Article Content

### **Köken**

Arapça kökenli bir sözcüktür. “Cevelan” , “dolaşmak, gezinmek, [hareket](/tr/detay/hareket-3/llms.txt) etmek” anlamındaki fiilden türemiştir. “*c-v-l*”  kökünden gelir ve bu [kök](/tr/detay/kok-2/llms.txt), [dönme](/tr/detay/donme-2/llms.txt), hareket etme, [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) değiştirme [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) anlamlar içerir. Osmanlı Türkçesinde hem bireysel anlamda dolaşmak hem de [askerî](/tr/detay/askeri-2/llms.txt)-sistematik yürüyüş anlamında [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak kullanılmıştır.

### **Kullanım Alanları**

**Askerî:** Talim, devriye veya [gövde](/tr/detay/govde-2/llms.txt) gösterisi amacıyla yapılan toplu yürüyüş anlamına gelir.

**Edebiyat:** [Düşünce](/tr/detay/dusunce-750495/llms.txt) ve [hayal](/tr/detay/hayal/llms.txt) dünyasında yapılan [anlam](/tr/detay/anlam-3/llms.txt) yüklü gezintileri temsil eder.

**Tarihî Metinler:** Osmanlı [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) hayatında, yeniçeri veya askeri birliklerin düzenli yürüyüşleri “cevelan” olarak tanımlanır.

**Mistik/Felsefi:** Bazı tasavvufî metinlerde ruhun varlıklar arasında cevelan etmesi, hakikate yolculuk anlamında mecazî olarak kullanılır.

### **Örnek Cümleler**

- Hava serinleyince bahçede cevelan etmeye çıktık.
- Şairin dizelerinde akıl, ruh ve hayal cevelan hâlindeydi.
- Askerî birlik, sabah saatlerinde kasaba içinde cevelana başladı.
- Mehtaplı gecelerde Boğaz boyunca cevelan eden zarif hanımlar, İstanbul’un zarafetini temsil ederdi.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Cevelan" -->

## Academic Sources and References

1. “Cevelan.” Kubbealtı Lugatı. Erişim: 17 Nisan 2025. https://lugatim.com/s/cevelan.
2. “Cevelan.” Nişanyan, Sevan. Nişanyan Sözlük: Türkçenin Etimolojik Sözlüğü. Erişim: 17 Nisan 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/cevelan.
3. “Cevelan.” Türk Dil Kurumu. TDK Güncel Türkçe Sözlük. Erişim: 17 Nisan 2025. https://sozluk.gov.tr.

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Cevelan" -->

## Related Articles

- [Sirayet](//detay/sirayet-1373e/llms.txt)
- [Feveran](//detay/feveran-a4a3c/llms.txt)
- [Mümtaz](//detay/mumtaz-ab2cf/llms.txt)
- [Tereddi](//detay/tereddi-5ec57/llms.txt)
- [Bergüzar](//detay/berguzar-53cb0/llms.txt)
- [Musaddak](//detay/musaddak-9d0c1/llms.txt)
- [Muayyen](//detay/muayyen-f3f86/llms.txt)
- [Behre](//detay/behre-608ab/llms.txt)
- [Müfteri](//detay/mufteri-7572e/llms.txt)
- [Tebarüz](//detay/tebaruz-12229/llms.txt)
- [Varta](//detay/varta-6acf3/llms.txt)
- [Tesmiye](//detay/tesmiye-32659/llms.txt)