---
title: Çetele
slug: cetele-86641
url: /detay/cetele-86641
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Çetele
  type: dictionary
  disambiguation: Çetele: Geleneksel hesap tutma yöntemi, okeyde kullanılan kayıt sistemi ve daha fazlası.  Esnaf kültürü ve istatistikte.
  categories:
    - name: Matematik
      slug: matematik
      url: /kategori/matematik
  tags:
    - Kertik
    - Çetele
    - Çet
    - Hesap
    - İstatistik
author: Nurcan Gezen
created_at: 2025-06-27T17:00:36.531703+03:00
updated_at: 2025-06-27T17:37:56.040570+03:00
---

# Çetele

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çetele" -->

## Article Content

### **Kökeni** 

Çetele kelimesi, Türkçede “çizik atmak, kertik açmak” anlamına gelen çet- ya da çent- fiilinden türetilmiştir. Halk arasında özellikle [veresiye](/tr/detay/veresiye-484c7/llms.txt) satışların kaydında kullanılan bu yöntem, ikiye bölünmüş bir çubuğa çentikler atarak [hesap](/tr/detay/hesap-0356f/llms.txt) tutmaya dayanır. Sözcüğün biçim olarak Rumca üzerinden Türkçeye geçmiş olması muhtemeldir; ancak kök bakımından Türkçe fiillere dayanan yerli bir yapıdadır. Zamanla “çizik, işaret, basit kayıt” anlamlarıyla günlük dilde de yer edinmiştir.

### **Kullanım Alanları** 

**Geleneksel Hesap Tutma (Esnaf Kültürü):** Geçmişte ekmekçi, sütçü gibi esnafın, müşteri borçlarını veya teslimatları kayıt altına almak amacıyla uzunlamasına ikiye ayrılmış bir ağaç dalına çentik atarak oluşturduğu sistemdir.

**Sayı Sayma (Tarihsel/Kültürel Bağlamda):** Antik dönemden itibaren, “çetele” benzeri nesneler (“tessera”, “talea” gibi) [sayı saymak](/tr/detay/saymak-7d7f8/llms.txt) veya miktar belirtmek için kullanılmıştır.

**Okey Oyunu ve Günlük Sohbet Dili:** Günlük dilde, özellikle [okey](/tr/detay/okey-ade81/llms.txt) gibi masa oyunlarında kullanılan kağıt-kalem takımı için mecazî ve esprili bir ifade olarak geçer.

**İstatistik ve Veri Toplama:&#32;**“Çetele [tablosu](/tr/detay/tablo/llms.txt)”, belirli durumların tekrar sayısını kaydetmek amacıyla kullanılan basit bir gözlem ve veri toplama aracıdır. Eğitimde ve istatistiksel analizlerde yer alır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çetele" -->

## Academic Sources and References

1. “Çetele.” Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi 27 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C3%87etele“Çetele.” Erişim tarihi 27 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7etele“Çetele.” Erişim tarihi 27 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/%C3%A7etele

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Çetele" -->

## Related Articles

- [Sevmek ](//detay/sevmek-b4ccb/llms.txt)