--- title: Çete Ayşe slug: cete-ayse-f244f url: /detay/cete-ayse-f244f type: biography language: Türkçe entity: primary: Çete Ayşe type: biography disambiguation: Çete Ayşe: Kurtuluş Savaşı'nda cesurca savaşan kadın kahramanın hikâyesi. İstiklal Madalyası sahibi, efsanevi nişancı. categories: - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Çete Ayşe - Millî Mücadele - Liderlik - Kuvâ-yi Milliye - İstiklâl Madalyası author: Duygu Şahinler created_at: 2025-08-09T15:07:15.115596+03:00 updated_at: 2025-11-29T23:26:33.016216+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/09/ULfLHmxkFy8X7A3Ry7xHe184ijyTYIYA.png --- # Çete Ayşe > Çete Ayşe (Emire Ayşe Aliye), Millî Mücadele’de efe elbisesi giyen ve “Efe” ünvanı alan ilk Türk kadını olarak Aydın ve çevresinde Kuvâ-yi Milliye saflarında savaşmıştır. ## KURE Information Cards ![Ekran görüntüsü 2025-08-09 154507.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/09/4tQHFaa9YdRd5zbNjBhGiAMFx8NnVelg.png) *Çete Ayşe* | Field | Value | |-------|-------| | Ölüm(Metin) | 1967 | | Doğum(Metin) | 1894, Aydın – İmamköy | | Lakap(lar) | Çete Ayşe | | custom_key_999199 | 2 kızının olduğu bilinmekte | | custom_key_999198 | Mustafa (Çanakkale Cephesi'nde şehit) | | Katıldığı Cepheler | Kepez, Aydın’ın kurtuluşu, Köşk (Umurlu) Cephesi, Üçyol Savaşı | | Ünvan | Efe | | Gerçek Adı | Emire Ayşe Aliye | | Ödül(ler) | (1933’te Atatürk tarafından),Kırmızı şeritli İstiklal Madalyası | ## Article Content **Çete Ayşe**, asıl adıyla **Emire Ayşe Aliye**, 1894 yılında Aydın'ın İmamköy köyünde doğdu. Babası adı Mustafa idi. 1910 yılında Kayacık Köyü’nden Mustafa adında bir kişiyle evlendi. Bu evlilikten iki kız çocuğu dünyaya geldi. Eşi, 1915 yılında Çanakkale Cephesi’nde şehit düştü. Eşinin vefatıyla, babası ve çocuklarıyla birlikte köy yaşamına devam etti; keçi, inek, tavuk ve bir devesiyle tarım ve hayvancılık işleriyle uğraştı. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=CnS_WA-hQiM) *Çete Ayşe Türküsü (Arda Kaynak-Youtube)* ### **İzmir’in İşgali ve Silahlanma Kararı** 15 Mayıs 1919’da İzmir’in Yunanlılar tarafından işgal edildiği haberi Aydın’a ulaştığında, bölge halkı gibi İmamköylüler de büyük tedirginlik yaşadı. Köy halkı, Menderes Nehri’ni geçerek İtalyan işgali altındaki güvenli bölgelere gitmeye çalıştı. Ayşe, arkadaşı Asiye ve Asiye’nin kız kardeşiyle birlikte nehri geçmeye teşebbüs etti ancak Asiye’nin kız kardeşi boğularak hayatını kaybetti, Asiye de onu kurtarmaya çalışırken boğuldu. Bu olayın ardından Ayşe köyüne geri döndü. Vatan savunmasına katılmaya karar veren Ayşe, şehit eşinden kalan küpelerini satarak bir asker kaçağından mavzer tüfek ve fişek satın aldı. Mühimmatın görünmemesi için buğday torbasına boşalttı; tüfek mekanizmasını çıplak koynuna saklayarak evine getirdi ve bacada sakladı. Komşusundan tüfek kullanmayı öğrendi. ### **Kuvâ-yi Milliye’ye Katılışı** Yunanlıların köye girmesi üzerine, çocuklarını komşularına emanet etti ve dağa çıkarak direnişe geçti. İmamköy’ün Yunanlılardan temizlenmesi sonrası Salavatlı’dan Halil İbrahim [Efe](/tr/detay/cerkez-ethem/llms.txt) ve Sancaktarın Ali Efe’nin grubuna katıldı. Cesareti ve nişancılıktaki başarısıyla tanınan Ayşe, efeler tarafından on kızan ile birlikte komutan olarak görevlendirildi ve “**Çete Ayşe**” olarak anılmaya başladı. Bu özelliğiyle Kuva-yı Milliye tarihinde efe elbisesi giyen ve “**Efe**” ünvanını alan ilk kadın oldu. ### **Cephelerdeki Mücadeleleri** #### **Kepez Sırtları ve Aydın’ın Kurtuluşu** Çiftlikli Kübra ve Ayşe Çavuş ile birlikte Kepez sırtlarında düşmanla çarpıştı. Ardından Aydın’a girerek şehrin Yunan işgalinden kurtarılmasına katkı sağladı. Bu sırada bir mahzende mahsur kalan 30-40 kişilik bir Türk ailesini kurtardı. Aile üyelerinden biri, kendilerini kurtaranın bir kadın olduğunu görünce şaşkınlık ve sevinç içinde hayatını kaybetti. #### **Aydın’ın İkinci İşgali ve Köşk Cephesi** 3 Temmuz 1919’da Yunanlılar Aydın’ı tekrar işgal etti. Bunun üzerine [Menderes’i](/tr/detay/menderes-adnan/llms.txt) geçerek Dalama’daki [Yörük Ali Efe](/tr/detay/yoruk-ali-efe-muzesi-bb929/llms.txt) grubuna katıldı. Köşk (Umurlu) Cephesi’nde görev aldı. Üçyol Savaşı’nda (Köşk Cephesi’nin kuzeyi) parmağından yaralandı. Sıtma hastalığına yakalanınca cephe gerisi görevine alındı ancak efelerin koruması ve saygısı sürmeye devam etti. ### **Kişilik Özellikleri** [Çete Ayşe](/tr/detay/cete-ayse-be08d/llms.txt) cesareti, atıcılık yeteneği, inisiyatif alabilme gücü ve liderlik vasıflarıyla tanındı. Zeybekler arasında “**yaman**” ve “**iyi nişancı**” olarak ün yaptı. ### **İstiklal Madalyası ve Sonraki Yıllar** Millî Mücadele’deki üstün hizmetleri nedeniyle, [Gazi Mustafa Kemal Paşa’nın](/tr/detay/mustafa-kemal-ataturk-722184/llms.txt) teklifiyle **Türkiye Büyük Millet Meclisi** tarafından **kırmızı şeritli İstiklal Madalyası** ile ödüllendirildi. 1933 yılında Aydın İstasyon Meydanı’nda düzenlenen törende madalyası bizzat [Atatürk](/tr/detay/ataturk-9d7d8/llms.txt) tarafından göğsüne takıldı. Bu anı, *“O günlerden iki hatıram kaldı: Biri kadınlığımla yaptığım savaş, öteki de rahmetli Atatürk’ün göğsüme taktığı İstiklal Madalyasıdır.*” sözleriyle dile getirdi.[^1]  Bu söz mezar taşında da yer almaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/08/09/CYyLai9iCDOJUWG0osDgLg6deDxnfzmF.png) *Çete Ayşe'nin Kabri (Kuşadası Anadolu Lisesi)* Çete Ayşe, özellikle Aydın ve çevresinde, hem kadınların [Millî Mücadele’deki rolünü](/tr/detay/milli-mucadele/llms.txt) hem de kadınların liderlik kapasitesini simgeleyen öncü bir isim olarak anılmaktadır. Onun hayatı, halk kahramanlığına ulaşan bir direniş öyküsüdür. 2012 yılında yönetmen Ercüment Çavluer tarafından çekilen **“Çete Ayşe”** filmi, bu kahramanlık hikâyesini sinemaya taşımıştır. ## Academic Sources and References 1. Akkoyun, Turan. “Medya Ürünü Bağlamında Puslu Yolculuk Belgeseli.” Journal of Humanities and Tourism Research 13, no. 1 (2023): 21-31. Arda Kaynak Youtube Kanalı. "ÇETE AYŞE - NAZİLLİ İÇİN SÖYLE." Son Erişim 09.08.2025. https://www.youtube.com/watch?v=CnS\_WA-hQiM&list=RDCnS\_WA-hQiM&start\_radio=1Kuşadası Anadolu Lisesi. "Çete Ayşe." Son Erişim 09.08.2025. https://kusadasianadolulisesi.meb.k12.tr/meb\_iys\_dosyalar/09/09/766106/dosyalar/2023\_01/05192456\_CETE-AYSE.pdfSarıkoyuncu Değerli, Esra. “Millî Mücadele’de Türk Kadını ve İnönü Muharebeleri’nde Çarpışan İki Kadın Kahraman.” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 21, Özel Sayı (2021): 101-120. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ausbd/issue/61124/907732Yıldırım, Hatice Bilgin. “Milli Mücadele’de Aydın’ın Kadın Efeleri.” Acta Turcica Çevrimiçi Tematik Türkoloji Dergisi 6, no. 2 (Temmuz 2014). https://actaturcica.files.wordpress.com/2020/01/vi\_ii\_21.pdf ## Citations [^1]: Turan Akkoyun, “Medya Ürünü Bağlamında Puslu Yolculuk Belgeseli,” Journal of Humanities and Tourism Research 13, no. 1 (2023): 24. ## Related Articles - [Gördesli Makbule Hanım ](//detay/gordesli-makbule-hanim-0c72b/llms.txt)