---
title: Çengi
slug: cengi-4e2a4
url: /detay/cengi-4e2a4
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Çengi
  type: dictionary
  disambiguation: Çengi: Farsça kökenli, tarihsel dansçı ve müzikçiyi ifade eden kelime.  Edebiyatta ve tiyatroda kullanılan sembolik anlamı da mevcut.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Müzik
      slug: muzik
      url: /kategori/muzik
    - name: Sanat
      slug: sanat
      url: /kategori/sanat
  tags:
    - müzik
    - Dans
    - Oyun
author: Feyza Karabıçak
created_at: 2025-07-30T13:59:13.255699+03:00
updated_at: 2025-07-30T14:26:17.382752+03:00
---

# Çengi

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çengi" -->

## Article Content

### **Köken**

[Çengi](/tr/detay/ceng/llms.txt) kelimesi, Farsça çangī (چنگی) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük, Farsça çang (چنگ) yani “tırnak” veya “tırnakla çalınan [çalgı](/tr/detay/calgi-2/llms.txt)” anlamına gelen kelimeden, nitelik veya aidiyet bildiren -ī ekiyle türetilmiştir. Ayrıca, bazı kaynaklara göre kelime Eski Türkçedeki çañ ([çan](/tr/detay/can-2/llms.txt), [zil](/tr/detay/zil-2/llms.txt)) sözcüğüyle de ilişkilendirilmiştir.

### **Kullanım Alanları**

**Günlük Dil / Tarihsel Kullanım:&#32;**Geçmişte, özellikle Osmanlı döneminde şarkı veya çalgı eşliğinde dans eden kadınlar için kullanılırdı.

**Edebiyat / Anlatı Dünyası:&#32;**Yazarlar ve şairler “çengi”yi sadece meslek sahibi bir dansçı olarak değil, aynı zamanda hayatın geçiciliğini, eğlenceye düşkünlüğü ya da yozlaşmış bir dünyayı simgelemek için mecazen kullanmışlardır.

**Toplumsal Eleştiri:** Bazı metinlerde “çengi” kelimesi, kadına yönelik cinsiyetçi bir aşağılama amacıyla da kullanılmıştır; hafifmeşrep ya da görgüsüzce sergilenen alımlılık anlamı yüklenmiştir.

**Tiyatro ve Gösteri Sanatları:** “Çengi”, meddah, Karagöz-Hacivat gibi geleneksel tiyatrolarda belirli bir kadın karakteri temsil eden tiplemelerden biridir. Bu bağlamda bir meslekten çok bir rol veya tipleme olarak işlev görür.

**Kültürel Kimlik ve Sembolizm:** Bazı tarih anlatılarında ya da popüler söylemde “çengi” figürü, Doğu eğlence kültürünün Batılı bakışla egzotikleştirilmiş bir sembolü hâline gelmiştir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çengi" -->

## Academic Sources and References

1. "Çengi." Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 30 Temmuz 2025.
2. "Çengi." Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi: 30 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7engi
3. "Çengi." Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim Tarihi: 30 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C3%A7engi

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Çengi" -->

## Related Articles

- [Çalgı](//detay/calgi-2/llms.txt)
- [Dans](//detay/dans-751340/llms.txt)