---
title: Cengerli Kilimi
slug: cengerli-kilimi-e7144
url: /detay/cengerli-kilimi-e7144
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Cengerli Kilimi
  type: article
  categories:
    - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar
      slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar
      url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Cengerli Kilimi
    - Kültürel miras
    - El sanatları
    - Kilim
author: songül taşkıran
created_at: 2026-01-12T23:26:36.018205+03:00
updated_at: 2026-01-25T21:41:05.414131+03:00
---

# Cengerli Kilimi

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Cengerli Kilimi" -->

## KURE Information Cards

![Ekran görüntüsü 2026-01-16 090359.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/01/16/nC1dhKljPkZySItRjc1cBqsBktQkTxRW.png)
*Cengerli Kilimi*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Ürün / Ürün Grubu(ları) | Halılar ve kilimler |
| İl(ler) | Erzincan |
| Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti |
| Başvuru Yapan / Tescil Ettiren | Erzincan Belediyesi |
| Tescil Tarihi(Metin) | 24.06.2025 |
| Tescil Numarası(Metin) | 1748 |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Cengerli Kilimi" -->

## Article Content

**Cengerli Kilimi**, [Erzincan](/tr/detay/erzincan-bakir-imalat-ve-el-islemeciligi-sanati-73/llms.txt) ilinin Refahiye ilçesine bağlı **Cengerli köyünde** dokunan, Selçuklu döneminde Horasan üzerinden Anadolu’ya gelen Oğuz boylarının kültürel mirası olarak kabul edilen geleneksel bir el sanatıdır. Bu dokumalar, dokuyucusunun duygularını, sevinçlerini ve toplumsal belleğini yansıtan "sözsüz bir iletişim dili" niteliğindedir.

### **Tescil Bilgileri**

Cengerli Kilimi, **24 Haziran 2025** tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](/tr/detay/patent-6bf16/llms.txt) tarafından **mahreç işareti** ile tescillenerek coğrafi işaret koruması altına alınmıştır. Tescil işlemi Erzincan Belediyesi tarafından gerçekleştirilmiş olup; ürünün coğrafi sınırı Erzincan ili Refahiye ilçesi Cengerli köyü olarak belirlenmiştir.

### **Malzeme Özellikleri**

[Cengerli kilimlerinin](/tr/detay/kilim-2/llms.txt) en belirgin özelliklerinden biri, dokumaların daha kalın ve dayanıklı olması için ipliklerin çift bükümlü olarak hazırlanmasıdır.

- **İplik Türü:** Geleneksel dokumalarda çözgü (boyuna ipler) için keçi kılı veya koyun yünü; atkı (enine ipler) için ise yün ipliği kullanılır. Günümüzde çözgüde pamuk ipliği kullanımı da yaygınlaşmıştır.
- **Boyama:** İplikler; ceviz yaprağı, soğan kabuğu ve kök boya gibi doğal bitkisel kaynaklarla renklendirilir. Boyama öncesinde iplerin daha parlak olması için "acılama" adı verilen bir ön işlem uygulanır.
- **Renk Paleti:** Orta sahada genellikle siyah, bordo ve kırmızı zemin renkleri tercih edilirken; motiflerde mavi, yeşil, sarı, pembe ve turuncu gibi canlı renkler kullanılır.

### **Üretim Süreci**

[Cengerli kilimleri](/tr/detay/cengerli-kilim-6af62/llms.txt), yörede "kemk" veya "ıstar" adı verilen kirkitli geleneksel tezgâhlarda dokunur.

- **Teknikler:** Temel dokuma yöntemi olarak ilikli kilim ve bezayağı (düz dokuma) teknikleri uygulanır.
- **Saçak Yapısı:** En ayırt edici özelliklerinden biri, genellikle sadece tek kısa kenarının saçaklı olmasıdır. Saçaklar; muska, makreme veya yassı-geniş örgü teknikleriyle hazırlanır. Saçaksız olan kenar, sökülmeyi önlemek amacıyla sumak tekniği ile kapatılır.
- **Kompozisyon:** Kilimler; madalyonlu (dörtgen/altıgen), dikey eksenli veya "tahta" adı verilen yatay şeritli şemalarla kurgulanır.

### **Motifler ve Anlamları**

Kilim üzerindeki motifler, Anadolu kadınının sosyal konumunu, hayallerini ve inançlarını sembolize eder.

- **Yerel İsimli Motifler:** Dokuyucunun adıyla anılan "Gülbeyaz" ve "Hacer" gibi motiflerin yanı sıra; nesne veya mekan isimli "mihrap", "hızar dişi", "tarak" ve "hükümet" gibi motifler mevcuttur.
- **Nazar (Muska):** Kötü enerjiden ve kem gözlerden korunmayı simgeler.
- **Koçboynuzu:** Güç, bereket ve cesaretin sembolüdür.
- **Siyah Renk:** Dokumada baskın olarak kullanılan siyah renk, genellikle hüzün ve yas durumunu ifade eder.
- **Nakış (Kanaviçe):** Bitkisel bezeme olarak dallar üzerine yerleştirilmiş çiçek motiflerini temsil eder.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Cengerli Kilimi" -->

## Academic Sources and References

1. Sevilir, Emin Ferhat. "Oğuz boylarının kültürel mirası tescilli "Cengerli kilimi" Erzincan'da gelecek nesillere aktarılıyor." Anadolu Ajansı. 7 Kasım 2022. Erişim 14 Ocak 2026. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/oguz-boylarinin-kulturel-mirasi-tescilli-cengerli-kilimi-erzincanda-gelecek-nesillere-aktariliyor/3654758
2. Turan, Aslıhan. "Erzincan Refahiye İlçesi Cengerli Köyü Kilim Dokumaları." JIA (Uluslararası Sanat ve Sanat Eğitimi Dergisi) 6, sy. 12 (Nisan 2023): 20-39. http://dx.doi.org/10.29228/jiajournal.67755. Erişim 14 Ocak 2026.
3. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Cengerli Kilimi." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 14 Ocak 2026. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/11812

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Cengerli Kilimi" -->

## Related Articles

- [Beytüşşebap Jirki Kilimi](//detay/beytussebap-jirki-kilimi-f0b02/llms.txt)
- [Seydiler Kilimi](//detay/seydiler-kilimi-8f000/llms.txt)
- [Şarkışla Kilimi](//detay/sarkisla-kilimi-f9412/llms.txt)
- [Türk Dokuma Kültürü](//detay/turk-dokuma-kulturu-8af98/llms.txt)