---
title: Cendere
slug: cendere-6a399
url: /detay/cendere-6a399
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Cendere
  type: dictionary
  disambiguation: Cendere: Baskı, zorlama, dar geçit anlamına gelen Farsça kökenli kelime.  Mecazi ve teknik kullanımları.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
  tags:
    - Cendere
    - Mecaz
    - makine
    - Mekanik
    - Farsça
author: Ayşe İkbal Özsakın
created_at: 2025-07-17T18:33:14.514899+03:00
updated_at: 2025-07-19T11:11:08.793329+03:00
---

# Cendere

<!-- CONTEXT: Article Content for "Cendere" -->

## Article Content

### **Köken**

“[Cendere](/tr/detay/cember/llms.txt)” kelimesi, Türkçeye Farsça candare (جندره) sözcüğünden geçmiştir. Bu kelime “baskı [mengenesi](/tr/detay/mengene-315bf/llms.txt)” ya da “[pres](/tr/detay/basinc-c8312/llms.txt)” anlamına gelir. Farsçadaki bu terim ise, muhtemelen Sanskritçe yantra (यन्त्र) —“makine, mekanizma, araç” anlamında— sözcüğüyle eş kökenlidir. Böylece kelime, Eski Hint-İran dillerindeki [mekanik](/tr/detay/mekanik-4c170/llms.txt) düzenekleri tanımlayan terimlerden evrilerek Türkçeye aktarılmıştır. Bu köken yapısı, kelimenin hem teknik (pres, sıkıştırma makinesi) hem de mecaz anlamda (baskı, zorlama) kullanımını açıklamaktadır.

### **Kullanım Alanları**

#### **Mecaz Anlam Kullanımları:**

- **Cendereye girmek:&#32;**Zorlayıcı, baskılayıcı, boğucu bir durumun içine düşmek anlamında kullanılır.
- **Cendereye koymak / sokmak:&#32;**Birini sıkıştırmak, bunaltmak, psikolojik baskıya almak anlamındadır.

#### **Yan Anlam Kullanımları:**

- **Dar geçit, boğaz anlamında:&#32;**Fiziksel bir pres olmanın ötesinde, iki yer arasında geçişin zorlaştığı coğrafi veya yapısal alanları belirtmek için kullanılır.
- **Kalın oklava anlamında:&#32;**Hamur açmakta kullanılan kalın çubuklar için bölgesel kullanımı bulunur.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Cendere" -->

## Academic Sources and References

1. "Cendere." Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/cendere
2. "Cendere." Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/cendere
3. "Cendere." Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=cendere