---
title: Çelikhan Tütünü
slug: celikhan-tutunu-0ca73
url: /detay/celikhan-tutunu-0ca73
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Çelikhan Tütünü
  type: article
  disambiguation: Çelikhan tütünü: Adıyaman'ın eşsiz aromalı, coğrafi işaretli tütünü.
  categories:
    - name: Gastronomi
      slug: gastronomi
      url: /kategori/gastronomi
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Çelikhan Tütünü
    - Tütün
author: Sabiha Meyra Şahinler
created_at: 2025-08-16T11:41:07.396669+03:00
updated_at: 2025-08-19T12:31:41.000420+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/2vuC85lefOn1hZEo1YqZhMYPsSxZtENZ.jpg
---

# Çelikhan Tütünü

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Çelikhan Tütünü" -->

## KURE Information Cards

![66.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/u6kPQu8czFYYDeoshVYjjKtqh3Vg146Y.jpg)
*Çelikhan Tütünü*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Yayın Tarihi(leri)(Metin) | 18.02.2002 |
| Tescil Numarası(Metin) | 66 |
| Başvuru Tarihi(Metin) | 12.04.2002 |
| Tür(ler) | Menşe Adı |
| Coğrafi Sınırlar | Çelikhan ilçe merkezi, Pınarbaşı Kasabası, Yağızatlı, Yeşiltepe, Recep, Aksu, Gölbağı, Altıntaş, Kalecik, Taşdamlar, Korucak, Karagöl, Mutlu, İzci, Karaçayır, Yeşilyayla, Çampınar ve Köseuşağı Köyleri |
| Kullanım Biçimi | Markalama |
| Coğrafi İşaret | Çelikhan Tütünü |
| Kullanılacağı Ürün | Tütün |
| Başvuru Sahibinin Adresi | Çelikhan Kaymakamlığı, Çelikhan / ADIYAMAN |
| Başvuru Sahibinin Kimliği | Çelikhan Köylere Hizmet Götürme Birliği |
| Başvuru No | C 2002/006 |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çelikhan Tütünü" -->

## Article Content

[Çelikhan tütünü](/tr/detay/celikhan-tobacco-389e5/llms.txt), *Nicotiana tabacum* türüne ait olup [Adıyaman](/tr/detay/adiyaman-tut-dutu-3318c/llms.txt)’ın Çelikhan ilçesinde yetiştirilen, kendine has tatlı sert aroması, karakteristik kokusu ve ince dokulu yaprak yapısıyla tanınan bir tütün çeşididir. Bitkisi tek yıllık otsu formda olup, 70–110 cm arasında boylanır; yaprakları zensips dizilimli, yaşmaklı ve çoğunlukla karınlı yapıdadır. Kurutulmuş yaprakları açık sarı renkte, elastik ve yumuşaktır. Nikotin ve şeker oranı bakımından zengin olan bu tütün, harmanlara sertlik ve aroma katkısı sağladığı için tercih edilir. 

### **Özellikleri**

Çelikhan tütünü, harmanlara verdiği sertlik ve karakteristik aroma nedeniyle tercih edilir. Yaprakları zensips, yaşmaklı, sıkı dizilimli ve elastik yapıdadır. “Pipoluk” olarak nitelendirilebilecek bu yapraklar, pişkin ve açık sarı renkte kurutulur. Karınlı alt yaprakları kalın dokulu, üst yaprakları ise ince ve yumuşaktır. Kimyasal bileşim açısından:

- Nikotin oranı: %2.85–5.35
- Şeker oranı (indirgeyen): %0.20–1.15
- Toplam şeker: %9.40–20.50 aralığında değişmektedir.

### **Hasat ve Kurutma Süreci**

Hasat işlemi, bitkilerin istenen boya ulaşıp yaprakların olgunlaşmasıyla başlar. Ana gövde üzerinde yer alan yapraklar, tepe kırımı yapıldıktan 10–15 gün sonra "filiz alma" (koltuk alma) işlemiyle birlikte 2–3 kez aralıklarla alınır. Hasat işlemi sırasında, yapraklar gövde üzerinde sırayla, elle koparılarak diziler hâlinde güneşte veya gölgede kurutulur.

#### **Kurutma Şekilleri**

- **Güneş altında kurutma:** Yapraklar ipe dizilerek, doğrudan güneş ışığında, 5–8 gün bekletilerek kurutulur. Fazla güneşte bırakıldığında tütün kuruyup kırılgan hâle gelir.
- **Gölgede kurutma:** Güneş görmeyen alanlarda daha uzun sürede yapılır. Bu yöntemde tütün fizikî zarar görmeden, doğal hava akımıyla kurur.

Kurutma işlemi sırasında yapraklar, çift sıra dizili iplerde üst üste gelmeden kurutulur. Tavlama adı verilen işlem, ilkbahar ve sonbaharda havanın yağışlı ve nemli olduğu dönemlerde uygulanır. Tavlamada yapraklar %20 civarında nem oranındayken içeriye dizilir ve uygun sıcaklıkta fermantasyon başlatılır.

### **İşlenmesi**

Kurumuş tütün yaprakları, bozuk veya arızalı olanların ayıklanmasının ardından, 25–30 tanesi sapları alınarak, renk ve boy bakımından homojen desteler hâlinde toplanır. Bu desteler, iki kez "isfi" adı verilen işlemle preslenip açılarak yeniden harmanlanmaya uygun hale getirilir.

### **Denetim ve Coğrafi İşaret**

Çelikhan tütünü, 2002 yılında tescil edilmiş coğrafi işaretli bir üründür. Denetimi; Çelikhan Köylere Hizmet Götürme Birliği koordinasyonunda, Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Tarım İlçe Müdürlüğü ve ilgili kamu kurumları tarafından gerçekleştirilir. Denetimler, yılda en az bir defa olmak üzere yerinde yürütülür. Yaprak ve ürün analizleri, yetkili laboratuvarlarca yapılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çelikhan Tütünü" -->

## Academic Sources and References

1. Türk Patent ve Marka Kurumu. Çelikhan Tütünü. Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37911.Türk Patent ve Marka Kurumu. “Çelikhan Tütünü Coğrafi İşaret Sicil Belgesi.” Coğrafi İşaretler Portalı (PDF). Erişim 16 Ağustos 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/c03af37c-5cb7-407a-bff5-1f147a956424.pdf.

<!-- CONTEXT: Related Articles for "Çelikhan Tütünü" -->

## Related Articles

- [Rize Bezi (Feretiko)](//detay/rize-bezi-feretiko-38f2d/llms.txt)
- [Rize Enişte Lokumu ](//detay/rize-eniste-lokumu-3978f/llms.txt)
- [Rize Etli Kara Lahana Sarması ](//detay/rize-etli-kara-lahana-sarmasi-1ad48/llms.txt)
- [Rize Kavurması ](//detay/rize-kavurmasi-4fdd9/llms.txt)
- [Rize Kokulu Üzümü](//detay/rize-kokulu-uzumu-9f38e/llms.txt)
- [Rize Pepeçurası ](//detay/rize-pepecurasi-3331d/llms.txt)
- [Rize Simidi](//detay/rize-simidi-f1aaf/llms.txt)
- [Rize Çayı](//detay/rize-cayi-64595/llms.txt)