--- title: Çatalan Barajı ve Hidroelektrik Santrali slug: catalan-baraji-ve-hidroelektrik-santrali url: /detay/catalan-baraji-ve-hidroelektrik-santrali type: article language: Türkçe entity: primary: Çatalan Barajı ve Hidroelektrik Santrali type: article disambiguation: Çatalan Barajı ve Hidroelektrik Santrali: Adana'da Seyhan Nehri üzerinde, 169 MW gücünde enerji üretimi sağlayan çok amaçlı baraj. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 - name: Bilim Ve Teknoloji slug: bilim url: /kategori/bilim tags: - Deprem Stabilitesi - Hidrolojik Kuraklık - Çatalan Barajı - hidroelektrik santral - Seyhan Nehri author: Duygu Şahinler created_at: 2025-03-13T09:37:27.484368+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:13:00.143843+03:00 --- # Çatalan Barajı ve Hidroelektrik Santrali ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Çatalan Barajı ve Hidroelektrik Santrali ![çatalan baraj.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/13/EDxThwcj8fehDpsBhI5sCv9ahRSbOcVi.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Durum(lar) | Kullanımda | | İklim Tipi | Akdeniz ve karasal iklimin karışımı | | Baraja Gelen Ortalama Akım | 126.61 m³/s | | Ortalama Yıllık Yağış | 539 mm | | Su Toplama Havzası Alanı | 15,303 km² | | Tamamlanma Yılı | 1996 | | İnşaat Başlangıç Yılı | 1982 | | Ana Kullanım Amaçları | Enerji üretimi, taşkın kontrolü, içme suyu temini | | Yıllık Elektrik Üretimi | 596 GWh | | Kurulu Güç | 169 MW | | Rezervuar Hacmi | 2.1 km³ | | Temelden Yükseklik | 82.5 | | Baraj Tipi | Zonlu toprak dolgu | | Nehir | Seyhan Nehri | | Konum | Adana,Türkiye | ## Article Content **Çatalan Barajı**, Türkiye'nin [Adana](/tr/detay/adana-2/llms.txt) ilinde, Seyhan Nehri üzerinde kurulu çok amaçlı bir barajdır. [Seyhan Barajı](/tr/detay/seyhan-baraji-701af/llms.txt)'nın 13 km membasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almakta olup, **enerji üretimi, taşkın kontrolü ve içme suyu temini** amacıyla inşa edilmiştir. **Zonlu toprak dolgu** tipi olan [baraj](/tr/detay/baraj-748818/llms.txt), **82.5 metre temelden yüksekliğe, 17 hm³ dolgu hacmine ve 2.1 km³ rezervuar kapasitesine** sahiptir. Barajın hidroelektrik santrali, **169 MW kurulu güce** sahip olup, yıllık **596 GWh enerji üretmektedir.** ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/13/PQUax5ZHMBiB1IbKIZsC7OrGgszSbUvE.jpg) [Çatalan Barajı Hidroelektrik Santrali - Elektrik Üretim A.Ş.](https://www.euas.gov.tr/santraller/catalan-hes) #### **Hidroloji ve İklim** Çatalan Baraj Havzası, Seyhan Nehri’nin alt havzalarından biridir ve yaklaşık **15,303 km² su toplama alanına sahiptir**. Havzanın kuzey kesimi İç [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi'nde, güney kesimi ise Akdeniz Bölgesi'nde yer almaktadır. İklimi, hem Akdeniz hem de karasal iklim özellikleri göstermektedir. Ortalama yıllık yağış **539 mm** olup en fazla yağış **kış ve ilkbahar aylarında** görülmektedir. Baraj havzasına gelen aylık ortalama akım **126.61 m³/s** olup maksimum değeri **491.90 m³/s**, minimum değeri ise **3.00 m³/s** olarak kaydedilmiştir​. #### **Jeoloji ve Zemin Özellikleri** Çatalan Barajı’nın kurulduğu alanda **tortul kayaçlar** [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olup, bu kayaçlar **Miyosen yaşlı çamurtaşı-kumtaşı ardalanması** ile **Pleyistosen konglomeralardan** oluşmaktadır. Barajın sol yamacında bulunan **çamurtaşı ve kumtaşı** birimleri, **zayıf mühendislik özelliklerine** sahip olup, özellikle çamurtaşları **su ile doygun hâle geldiklerinde stabilite sorunlarına neden olabilmektedir**. 1998 Adana Depremi ve [olası](/tr/detay/olasi/llms.txt) büyük ölçekli depremler altında yapılan stabilite analizlerinde, kayma riskinin **bazı zayıf jeolojik alanlarda önemli ölçüde arttığı** belirlenmiştir​. #### **Hidrolojik ve Tarımsal Kuraklık Analizleri** Çatalan Baraj Havzası, yarı [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt) bir bölgede yer aldığından dolayı **hidrolojik ve tarımsal kuraklık riski** taşımaktadır. Çalışmalar, havzadaki yağış eksikliklerinin **nehir akımları, baraj hazne hacmi ve zemin nemi** üzerindeki etkilerini analiz etmiştir. **Standartlaştırılmış Yağış İndisi (SYİ) yöntemi** ile yapılan analizlerde: **Hidrolojik kuraklık** için en kritik [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) ölçekleri **4 aylık (nehir akımları için) ve 15 aylık (baraj hacmi için)** olarak belirlenmiştir. **Tarımsal kuraklık** için en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) [dönem](/tr/detay/donem-3/llms.txt) **1 aylık zaman ölçeği** olup yağış eksiklikleri doğrudan zemin nemi seviyesini etkilemektedir. **Son 50 yılda en ciddi kuraklık olayları** 1970-1973, 1984-1986, 1989-1990, 2004-2006 ve 2011-2013 dönemlerinde yaşanmıştır. **2013 yılı**, baraj havzasındaki en şiddetli kuraklık dönemlerinden biri olarak kaydedilmiştir​. #### **Depremsellik ve Stabilite Analizleri** Bölgenin sismik özellikleri dikkate alındığında, Çatalan Barajı'nın mühendislik tasarımında **Adana ve çevresinde meydana gelebilecek depremler büyük önem taşımaktadır**. 1998 Adana Depremi temel alınarak yapılan **stabilite analizlerinde**, barajın sol yamacındaki **çamurtaşı-kumtaşı ardalanması içeren bölgelerde kayma riski** tespit edilmiştir. Özellikle **su doygunluğu ve ani düşme koşulları** altında güvenlik katsayılarının sınır değerlere yaklaştığı belirlenmiştir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), **püskürtme beton ve tel kafes destekleme sistemlerinin** gerekliliğini ortaya koymuştur​. #### **Çevresel ve Sosyoekonomik Etkiler** Çatalan Barajı, **Adana ilinin içme suyu ihtiyacının büyük bir kısmını karşılamakta** ve Çukurova bölgesindeki **tarımsal sulama faaliyetlerine önemli katkılar** sağlamaktadır. Bununla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), baraj ekosisteminde **su seviyesi dalgalanmalarına bağlı habitat değişimleri** gözlemlenmiştir. Özellikle kuraklık dönemlerinde **su seviyesinin azalması**, **balık popülasyonları ve sulak alan ekosistemleri üzerinde olumsuz etkiler** yaratmaktadır​. Çatalan Barajı, **Türkiye'nin önemli hidroelektrik enerji üretim tesislerinden biri** olup, **taşkın kontrolü, içme suyu sağlama ve enerji üretimi** açısından kritik bir [altyapı](/tr/detay/altyapi-3/llms.txt) projesidir. Bununla birlikte, **jeolojik ve sismik riskler**, **hidrolojik kuraklık tehdidi** ve **ekosistem üzerindeki olası olumsuz etkiler**, baraj yönetiminin [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) vadeli sürdürülebilirliği için dikkatle ele alınması gereken konulardır. ## Academic Sources and References 1. Elektrik Üretim A.Ş. "Çatalan HES." Erişim 13 Mart 2025. https://www.euas.gov.tr/santraller/catalan-hes.Aktürk, Gaye, ve Osman Yıldız. "Çatalan Baraj Havzasında Yağış Eksikliğinin Çeşitli Hidrolojik Sistemler Üzerine Etkileri." Uluslararası Mühendislik Araştırma ve Geliştirme Dergisi 10, no. 2 (2018): 1-28.Tosun, Hasan. "Adana-Çatalan Barajı Rezervuar Alanı Kayaçlarının Yamaç Stabilitesi." Osmangazi Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi 11, no. 2 (1998): 90-105​.