--- title: Capgras Sendromu slug: capgras-sendromu url: /detay/capgras-sendromu type: article language: Türkçe entity: primary: Capgras Sendromu type: article disambiguation: Capgras Sendromu: Nadir görülen bir sanrısal bozukluk. Yüz tanıma sağlam, duygusal bağ kopuk. categories: - name: Psikoloji slug: psikoloji url: /kategori/psikoloji - name: Sosyoloji slug: sosyoloji url: /kategori/sosyoloji tags: - Bilişsel Nöropsikolojik - Psikodinamik - Nöropsikiyatrik - Etiyoloji - İkiz Yanılsaması - Reboul-Lachaux - Joseph Capgras - Capgras Sendromu - Psikoloji - Epidemiyoloji author: Meryem Betül Kaya created_at: 2025-03-24T17:46:26.340378+03:00 updated_at: 2026-04-24T22:56:27.820267+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/24/JnakhAyA8ohfJVf3ppWXrLPl06h0g8wv.jpg --- # Capgras Sendromu ## Article Content ***Capgras sendromu***, bireyin genellikle kendisine [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) olan kişilerin, nesnelerin ya da bazen kendi bedeninin bile tıpatıp benzer [sahte](/tr/detay/sahte/llms.txt) ikizlerle [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) değiştirdiğine inanmasıyla karakterize edilen, nadir [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) dikkat çekici bir sanrısal bozukluktur. İlk olarak 1923 yılında Joseph Capgras ve Reboul-Lachaux tarafından “l’illusion des sosies”* **(ikiz yanılsaması) ***olarak tanımlanmıştır. Bu [sendrom](/tr/detay/sendrom-ee6f2/llms.txt),*** “sanrısal yanlış tanıma sendromları” ***(delusional misidentification syndromes, DMS) ailesinin bir parçasıdır. Capgras sanrısı, kişilerin [yüz tanıma](/tr/detay/yuz-tanima-e72b7/llms.txt) işlevi [sağlam](/tr/detay/saglam-748210/llms.txt) olduğu hâlde bu yüzlere dair duygusal tanımanın bozulması ile ilişkilidir; [birey](/tr/detay/birey-2/llms.txt), gördüğü kişinin fiziksel olarak tanıdık olduğunu kabul etse de, ona dair duygusal yakınlığı hissedemez ve bunun bir taklitçi olduğuna inanır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/QzIz3J79k6NHaj6qxMKmOIqf7XayXA8n.jpg) *(Capgras sendromunun, gerçekçi ve yabancılaşmış bir "anne" figürünü aynı anda gösteren, hasta bireyin karmaşık duygularını vurgulayan bir sahne). Yapay zeka ile tasarlanmıştır.* ### **Epidemiyoloji** Capgras sendromu genel popülasyonda oldukça nadir görülmekle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), belirli psikiyatrik veya nörolojik hastalıklarla birlikte görülme olasılığı artmaktadır. Özellikle paranoid şizofrenide daha sık ortaya çıktığı bildirilmektedir. Psikotik hastalarda %4’ten, demanslı bireylerde ise %30’dan fazla bir oranda Capgras sendromuna rastlandığı belirtilmektedir. Türkiye'de [çocuk](/tr/detay/cocuk-2/llms.txt) ve ergenlerde görülme sıklığına ilişkin kısıtlı veriler olsa da, bazı vakalarda bu [yaş](/tr/detay/yas-3/llms.txt) grubunda da ortaya çıkabildiği gözlenmiştir. Kadınlarda görülme sıklığı erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur. Ayrıca epilepsi, inme, demans, [Parkinson](/tr/detay/parkinson-d2789/llms.txt) hastalığı [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) nörolojik rahatsızlıklara eşlik eden vakalar literatürde mevcuttur. ### **Nedenler (Etiyoloji)** Capgras sendromunun etiyolojisi çok boyutludur ve psikodinamik, nöropsikiyatrik ve bilişsel modellerle açıklanmaya çalışılmaktadır. **Psikodinamik Yaklaşımlar:** Bu yaklaşıma göre, bireyin sevgi ve düşmanlık gibi karşıt duyguları bilinçdışı düzeyde çatışmaya neden olur. Sevilen kişiye yönelik bastırılmış [öfke](/tr/detay/ofke/llms.txt) ve suçluluk duygusu, o kişinin “[gerçek](/tr/detay/gercek-2/llms.txt)” olmadığına dair bir sanrı olarak dışa vurulur. Bu mekanizmanın temelinde inkar, yansıtma ve bölme gibi ilkel savunma mekanizmaları yer alır. **Nöropsikiyatrik ve Organik Etkenler:** [Beyin](/tr/detay/beyin-3/llms.txt) görüntüleme çalışmalarında Capgras sendromlu hastalarda özellikle [sağ](/tr/detay/sag/llms.txt) hemisfer, frontal ve pariyetal loblarda dejenerasyon, atrofiler ve [kan](/tr/detay/kan-3/llms.txt) akımı azalmaları (hipoperfüzyon) tespit edilmiştir​. Bilgisayarlı tomografi ve SPECT bulguları, Capgras sendromunun frontopariyetal işlev bozukluğu ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca sağ hemisferin yüz tanıma ve kimlik ayırt etme süreçlerinde [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) rol oynadığı ve bu bölgedeki lezyonların sendromla ilişkili olduğu ileri sürülmektedir​. **Bilişsel Nöropsikolojik Model:** Ellis ve Young’un modeli, Capgras sendromunun prosopagnoziye benzer bir mekanizmayla açıklanabileceğini öne sürer. Ancak burada yüz tanıma (ventral [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt)) korunmuşken, bu yüze karşılık gelen duygusal [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) (dorsal yol) iletiminde bozulma vardır. Bu da tanıdık bir yüzü “yabancı” gibi algılamaya yol açar​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/XQ9zmFv0CMAJhcr2xxOwau2ytzsvXrJ4.jpg) *(Capgras sendromunun açık havada, bir parkta geçen versiyonu: normal görünen bir ortamın içinde, yabancılaşmış bir tanıdık ve gerçeklikten kopmuş bir atmosfer). Yapay zeka ile tasarlanmıştır.* ### **Belirtiler** Capgras sendromunun en belirgin belirtisi, bireyin yakın çevresindeki bir veya birden fazla kişinin yerlerine sahte bir kopyanın geçtiğine inanmasıdır. Bu sanrılar genellikle eş, [anne](/tr/detay/anne-749984/llms.txt), [baba](/tr/detay/baba-2/llms.txt) veya çocuk gibi duygusal olarak yakın ilişkilerde görülür. Sanrı sabittir ve dıştan yapılan açıklamalarla değiştirilemez. Bazı durumlarda hasta, kendisinin de bir “ikiz” ile değiştirildiğine inanabilir. Sendroma sıklıkla paranoid düşünceler, referans fikirleri ve [depresif](/tr/detay/depresif/llms.txt) belirtiler de eşlik edebilir​. Ergenlerde ve çocuklarda nadir görülse de, bazı olgularda işitsel varsanılar, sosyal çekilme, kimlik karmaşası gibi belirtilerle başlayıp Capgras sanrısına evrildiği rapor edilmiştir​. ### **Tanı** [Tanı](/tr/detay/tani-748359/llms.txt), klinik görüşme ve psikiyatrik değerlendirme ile konur. Ayırıcı tanı için Cotard sendromu (kişinin kendisinin ya da organlarının [yok](/tr/detay/yok-749611/llms.txt) olduğuna inanması), Fregoli sendromu (farklı kişilerin aslında tek bir kişi olduğuna inanma) ve diğer delüzyonel [yanlış](/tr/detay/yanlis-e053c/llms.txt) tanıma sendromları dikkate alınmalıdır​. Gerekli durumlarda EEG, beyin MR’ı, SPECT gibi nörolojik görüntüleme yöntemleri uygulanarak altta yatan [organik](/tr/detay/organik/llms.txt) etkenler araştırılır. Özellikle epilepsi öyküsü olan hastalarda nörolojik tarama büyük [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşır​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/24/QSJdWz0Q2lnjdn2UslWqGahdhTnCXLRn.jpg) *(Capgras sendromunun gece, şehir merkezi ve kalabalık bir ortamda geçen görseli). Yapay zeka ile tasarlanmıştır.* ### **Tedavi** Capgras sendromu için kesin bir tedavi protokolü bulunmamakla birlikte, tedavi genellikle altta yatan psikiyatrik hastalığa yöneliktir. Antipsikotik ilaçlar, belirtileri azaltmada etkili olabilir. Olgulara göre antidepresanlar veya duygudurum düzenleyiciler de tedaviye eklenebilir​. İzole Capgras olgularında bile beyin işlev bozuklukları [söz](/tr/detay/soz/llms.txt) konusu olabileceği için, nöropsikiyatrik takip önerilir. Psikoterapi, özellikle içgörü kazandırma sürecinde destekleyici bir rol oynayabilir. Aile eğitimi ve çevresel destek de hastanın iyileşme sürecine katkıda bulunur. *Uyarı: Bu maddede yer alan içerik, yalnızca genel ansiklopedik bilgi amacı taşımaktadır. Buradaki bilgiler tanı koyma, tedavi etme ya da tıbbi yönlendirme amacıyla kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili konularda karar vermeden önce mutlaka bir hekime veya uzman sağlık personeline danışmanız gerekmektedir. Bu bilgilerin tanı veya tedavi amacıyla kullanılması sonucunda doğabilecek durumlardan *[madde](/tr/detay/madde-2/llms.txt)* yazarı ve *[KÜRE](/tr/detay/kure-3/llms.txt)* Ansiklopedisi herhangi bir *[sorumluluk](/tr/detay/sorumluluk-3/llms.txt)* kabul etmez.* ## Academic Sources and References 1. Bourget, Dominique, ve Laurie Whitehurst. “Capgras Syndrome: A Review of the Neurophysiological Correlates and Presenting Clinical Features in Cases Involving Physical Violence.” Canadian Journal of Psychiatry 49 (2004): 719–725. Erişim tarihi: 24.03.2025. Çervatoğlu, Pakize, ve Niyazi Uygur. “Capgras Sendromu.” Düşünen Adam 8, no. 3 (1995): 31–34. Erişim tarihi: 24.03.2025. Ellis, Hadyn D., ve Andrew W. Young. “Accounting for Delusional Misidentifications.” The British Journal of Psychiatry 157, no. 2 (1990): 239–248. Erişim tarihi: 24.03.2025. Eren, İbrahim, İkbal Çivi, ve Mustafa Yıldız. “Capgras Sendromunda Frontopariyetal Hipoperfüzyon: Olgu Sunumu ve Gözden Geçirme.” Türk Psikiyatri Dergisi 16, no. 4 (2005): 284–290. Erişim tarihi: 24.03.2025. Gündüz Çıtır, Berna, ve Sevcan Karakoç Demirkaya. “Çocukluk çağında Capgras sendromu: Olgu sunumu.” Klinik Psikiyatri Dergisi 24 (2021): 127–130. Erişim tarihi: 24.03.2025. Staton, Richard D., vd. “Capgras Syndrome after Right Frontal Lobe Damage.” The Journal of Nervous and Mental Disease 170, no. 3 (1982): 182–187. Erişim tarihi: 24.03.2025. Tamam, Lut, Yusuf Tamam, ve Nurgül Özpoyraz. “Capgras Sendromu: Bir Olgu Sunumu.” Yeni Symposium 41, no. 2 (2003): 51–53. Erişim tarihi: 24.03.2025.