---
title: Çapak
slug: capak-55c98
url: /detay/capak-55c98
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Çapak
  type: dictionary
  disambiguation: Çapak: Göz kiri, tortu veya tatlı su balığı.  Eski Türkçe kökenli. Tıp, zooloji ve metalürjide kullanılır.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Malzeme Bilimi, Metalürji Ve Maden
      slug: malzeme-bilimi-metalurji-ve-maden
      url: /kategori/malzeme-bilimi-metalurji-ve-maden
  tags:
    - Çapak
author: İbrahim Filiz
created_at: 2025-06-22T16:51:58.568091+03:00
updated_at: 2025-06-22T19:13:42.449525+03:00
---

# Çapak

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çapak" -->

## Article Content

### **Köken**

*Kir, tortu, göz kiri anlamıyla çapak,&#32;*Eski Türkçe *çalpak* “pislik, karışık şey” sözcüğüyle eş kökenlidir. Bu sözcük, yazılı örneği bulunmayan *çalp-* “vurmak, alaca kılmak” fiilinden türemiştir ve Eski Türkçe +(*g)Ak* ekiyle oluşturulmuştur. Kirli veya [bulanık](/tr/detay/bulanik-c2206/llms.txt) görünümü çağrıştıran bu anlam, özellikle göz çevresindeki salgılar için kullanılır. [Balık](/tr/detay/balik-4/llms.txt) anlamındaki *çapak* ise, Eski Türkçe *çap-* “yüzmek” fiilinden türeyen *çapak* biçiminden gelir. Bu anlamda, [sazan balığı](/tr/detay/sazan-5e3f7/llms.txt) ailesinden, yassı gövdeli, sarı pullu ve kılçıklı bir tatlı su balığını tanımlar (*Abramis brama*). Sözcük bu anlamıyla Rusça (*čepak*) ve Macarca’ya da geçmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Günlük dil:** Göz çevresindeki salgılar veya yüzeylerdeki küçük kir tortuları için kullanılır.
- **Tıp:** Oftalmoloji alanında, konjonktivit gibi rahatsızlıklar sonucu oluşan göz çapakları bu terimle tanımlanır.
- **Zooloji / Balıkçılık:** Tatlı su balığı olarak, çapak balığı özellikle iç sularda avlanan türler arasında anılır.
- **Metalürji:** Madenleri işlerken ortaya çıkan tortuları tanımlamada kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çapak" -->

## Academic Sources and References

1. ''Çapak''. Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7apak.''Çapak''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C3%87apak.''Çapak''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 22 Haziran 2025. https://lugatim.com/s/%C3%87APAK.