---
title: Çanlı Kilise
slug: canli-kilise-d1042
url: /detay/canli-kilise-d1042
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Çanlı Kilise
  type: article
  disambiguation: Çanlı Kilise: Aksaray'daki tarihi Bizans kilisesi, Hasan Dağı manzaralı, eşsiz mimarisiyle büyüleyici.
  categories:
    - name: Mimari
      slug: mimari
      url: /kategori/mimari
    - name: Seyahat Ve Turizm
      slug: seyahat-ve-turizm
      url: /kategori/seyahat-ve-turizm
    - name: Arkeoloji
      slug: arkeoloji
      url: /kategori/arkeoloji
  tags:
    - Çanlı Kilise
    - Hasan Dağı
    - Aksaray
    - Bizans mimarisi
    - Freskler
author: Melike Saraç
created_at: 2025-06-13T09:44:30.376172+03:00
updated_at: 2025-06-14T21:14:02.673211+03:00
---

# Çanlı Kilise

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Çanlı Kilise" -->

## KURE Information Cards

### KURE Information Card: Çanlı Kilise

![canli-kilise.-4_0.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/14/b7ekDu8jftOmamw6uVUDDeAKZ52HL1KF.jpg)

| Field | Value |
|-------|-------|
| Rakım(lar)(Metin) | 1.300 m |
| Dönem(ler) | Bizans Dönemi (10.–11. yüzyıl) |
| Bölge(ler) | Kapadokya (Batı Kapadokya) |
| Birimler | Naos, Narteks, Şapel, Pareklesion |
| Yapım Tekniği | Taş-Tuğla Karma Duvar Tekniği |
| Yapı Malzemesi(leri) | Düzgün Kesme Taş,Fresk Kaplama,Tuğla |
| Koordinat(lar) | 38.35°K,34.03°D |
| Yer(ler) | Aksaray ili,Akhisar köyünün 4–5 km Kuzeydoğusu |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çanlı Kilise" -->

## Article Content

[Çanlı Kilise](/tr/detay/church-with-bells-bc2db/llms.txt), İç Anadolu Bölgesi’nde, [Aksaray](/tr/detay/aksaray-9d525/llms.txt) il merkezinin yaklaşık 12–17 kilometre güneydoğusunda, Akhisar köyünün 4–5 kilometre kuzeydoğusunda, çevreye hâkim bir tepede yer almaktadır. Kilise, Hasan Dağı manzarasına karşı konumlanmıştır. Yapı, tuğla ve kesme taş malzemenin bir arada kullanıldığı karma duvar tekniğiyle inşa edilmiştir. Kayalara oyulmuş yaşam alanlarıyla birlikte geniş bir yerleşim dokusunun parçasıdır.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/canli-kilise-d1042-thumbs_b_c_b6c4d249b100dc98daf355e6615fb22f.jpg)
*Çanlı Kilise (Anadolu Ajansı)*

#### **Tarihsel Süreç**

Çanlı Kilise'nin bulunduğu bölge, M.S. 313 yılında Roma İmparatorluğu’nun Hristiyanlığı resmi din olarak kabul etmesiyle birlikte hızlı bir dini mimari gelişim sürecine girmiştir. Kilise, 10. yüzyıldan itibaren Bizans etkili Hristiyan sanatının etkisinde kalmış, bölgede klasik Bizans tarzında kiliseler ve manastırlar inşa edilmiştir. Aksaray ve çevresi 1080 yılında Selçuklu egemenliğine girmiş, Selçuklu Devleti döneminde Hristiyan yerleşimlerine hoşgörüyle yaklaşılmış ve dini yapılar varlıklarını sürdürebilmiştir.

#### **Mimari Özellikler**

Çanlı Kilise, mimari açıdan Kapadokya bölgesinde alışılmış olan kaya oyma yapılarla benzerlik göstermekle birlikte, barındırdığı özgün unsurlar ve yapım tekniğiyle öne çıkmaktadır. Kilise, “T” planlı serbest haç biçiminde inşa edilmiştir. Bu plan tipi, merkezi kubbe yapısını destekleyen kollarla birlikte şekillendirilmiş olup, Bizans [kilise mimarisinin](/tr/detay/kilise-3/llms.txt) başkent merkezli etkilerini yansıtmaktadır.

Kilise, kare planlı bir naos (ana ibadet mekânı), batısında yer alan narteks (giriş holü), kuzey yönünde konumlanmış bir şapel ve pareklesion (yan ibadet mekânı) olmak üzere dört ana bölümden oluşmaktadır. Naosun üzeri muhtemelen tonoz ya da küçük çaplı kubbelerle örtülüydü; ancak yapının üst örtüsü zamanla büyük oranda tahrip olmuştur.

Duvarlar, taş ve tuğla malzemenin birlikte kullanıldığı karma bir teknikle inşa edilmiştir. Özellikle taşıyıcı duvarlarda düzgün kesme taş, süsleme ve üst örtü geçişlerinde ise tuğla yoğun olarak kullanılmıştır. Bu yapı tekniği, İstanbul merkezli Bizans mimarisiyle bölgesel [Kapadokya mimarisi](/tr/detay/kapadokya-daf35/llms.txt) arasında bir geçiş özelliği sunmaktadır.

İç mekânda yer alan freskler, Hz. İsa ve havarileri gibi figürleri içermektedir. Fresklerde klasik [Bizans ikonografisine](/tr/detay/byzantine-architecture-1131e/llms.txt) uygun sahneler yer almakta olup, dönem estetiğine uygun renkler ve kompozisyon anlayışıyla yapılmıştır. Ancak bu fresklerin büyük kısmı zaman içinde tahrip olmuş, yalnızca bazı yüzeylerde kısmi izler kalabilmiştir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çanlı Kilise" -->

## Academic Sources and References

1. Anadolu Ajansı. Kapadokya'nın saklı hazinesi Çanlı Kilise. Erişim tarihi 13.06.2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/kapadokyanin-sakli-hazinesi-canli-kilise/110908
2. Bozdoğan, Ömer. Tarihi ve Kültürel Miraslardaki Aşınma: Aksaray Çanlı Kilise Örneği. Yüksek lisans tezi, Aksaray Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 2019. Erişim tarihi 13 Haziran 2025. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=0upqPuXLEBvjJ\_jU\_wOUTw&no=gEBOpM2-vnVPjpctG1h\_cw
3. Türkiye Kültür Portalı. Çanlı Kilise – Aksaray. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim tarihi 13 Haziran 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/aksaray/gezilecekyer/canli-kilise