---
title: Çankırı Kaya Tuzu
slug: cankiri-kaya-tuzu-58cb8
url: /detay/cankiri-kaya-tuzu-58cb8
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Çankırı Kaya Tuzu
  type: article
  categories:
    - name: Gastronomi
      slug: gastronomi
      url: /kategori/gastronomi
  tags:
    - Öğütme Tuzu
    - Çankırı
    - Kaya tuzu
author: Kasım Emre Anıl
created_at: 2025-10-26T14:23:46.293231+03:00
updated_at: 2025-10-28T09:56:55.864197+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/26/MFT2flVpDB4HzUyKfLNgKiUxwQCt7Vff.png
---

# Çankırı Kaya Tuzu

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Çankırı Kaya Tuzu" -->

## KURE Information Cards

![resim_2025-10-26_143138938.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/26/gq8Kp9xGpfJNnPleblEvC8aheZ34i5Ge.png)
*Çankırı Kaya Tuzu*

| Field | Value |
|-------|-------|
| İl(ler) | Çankırı |
| Coğrafi İşaret Türü(leri) | Menşe Adı |
| Tescil Numarası(Metin) | 1377 |
| Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Çankırı Belediyesi |
| Tescil Tarihi(Metin) | 06.06.2023 |
| Ürün / Ürün Grubu(ları) | Yiyecekler İçin Çeşni / Lezzet Vericiler,Soslar ve Tuz |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çankırı Kaya Tuzu" -->

## Article Content

**Çankırı** ili Merkez ilçesinde yer alan **Potuk**, **Balıbağı**, **Yenidoğan-1**, **Yenidoğan-2**, **Germece** ve **Ovacık-1** tuz ocaklarını içeren **Çankırı Kaya Tuzu Mağarası**'ndan elde edilen ve öğütme tuzu olarak kullanılan bir menşe adıdır. Ürünün geçmişi M.Ö. 3000'li yıllarda Hititler dönemine kadar uzanmaktadır. Osmanlı İmparatorluğu zamanında, Hicrî 1278 (1861) tarihinde kamulaştırılarak devlet tarafından işletilmeye başlanmıştır. Tescil, 06.06.2023 tarihinde gerçekleştirilmiştir.

### **Ürün Özellikleri**

**Çankırı kaya tuzu**, çıkarıldığı kaya biriminin 37-24 milyon yıl yaşında eski akarsu ve göl ortamında birikmiş kayaçlardan oluşmasıyla farklılaşır. Yaklaşık 200-300 metre kalınlığındaki bu kaya biriminden elde edilen tuz, rafine edilmez, beyazlatma işlemi uygulanmaz ve iyot ilave edilmez. İçerisinde kireç bulunmaması nedeniyle mat bir görünüme sahip değildir, **cam gibi** ve **berrak** bir görünümdedir. Yapısı **parçalı kristal**dir.

Ürünün kimyasal özellikleri, kuru maddede **en az %97 sodyum klorür** (NaCl) ve **en fazla %0,5 rutubet** içerdiğini gösterir. Ayrıca kalsiyum ve magnezyum miktarları en fazla %0,1 ile sınırlandırılmıştır. Arsenik, bakır, kurşun, kadmiyum ve cıva gibi ağır metal değerleri de ilgili mevzuatta belirtilen limitler dâhilindedir. Tane büyüklüğü, en az **4000 µm**’lik elekten tamamının geçeceği, **1000 µm**’lik elekten ise en çok %10’luk kısmının geçeceği şekilde ayarlanmıştır. Ürün, net miktarı 500 gramı geçmeyecek şekilde, neme karşı koruyucu ve gıdayla temasa uygun ambalajlarda piyasaya sunulur.

### **Üretim Metodu**

Üretim süreci, mağaradaki tuz ocaklarından kristal **kaya tuzu**nun çıkarılmasıyla başlar.

- Çıkarma işlemi, yaklaşık %70 oranında **delme patlatma yöntemi** kullanılarak gerçekleştirilir.
- Çıkarılan kristal **kaya tuz**larının sofralık tuzda kullanılamayacak olan killi kısımları temizlenir.
- Temizlenen **kaya tuzu** parçaları, gıda ile temasa uygun kırıcılar kullanılarak öğütülür ve elekten geçirilir.
- Öğütme işlemi, tanelerin tamamının 4000 µm elekten, en çok %10’luk kısmının ise 1000 µm elekten geçeceği şekilde ayarlanır.
- Ürüne rafinasyon, beyazlatma veya iyot ilavesi yapılmaz.
- Ürün, nem koruyucu ve gıdayla temasa uygun ambalajlarda, net miktarı **500 gramı geçmeyecek** şekilde paketlenir.
- Etiketinde **sofrada öğütme tuzu** olduğu ve **iyot ilave edilmediği** belirtilir.

### **Coğrafi Sınır ve Denetim**

**Çankırı kaya tuzu**nun coğrafi sınırı, **Çankırı ili Merkez ilçesinde** bulunan **Potuk**, **Balıbağı**, **Yenidoğan-1**, **Yenidoğan-2**, **Germece** ve **Ovacık-1** tuz ocaklarını kapsayan **Çankırı Kaya Tuzu Mağarası**'dır. Denetimler, **Çankırı Belediyesi** koordinasyonunda ve en az üç kişiden oluşan bir denetim mercii tarafından yürütülür. Bu merci, **Çankırı Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü**, **Çankırı Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birliği**, **Çankırı Ticaret İl Müdürlüğü**, **Çankırı Ticaret ve Sanayi Odası** ve **Çankırı Belediyesi**'nden alanında uzman birer kişinin katılımıyla oluşturulur. Denetimler, düzenli olarak **yılda bir kez** ve gerektiğinde veya şikâyet durumunda her zaman yapılır.

Denetim kriterleri şunlardır:

- Tuzun çıkarıldığı ocağın uygunluğu,
- Ürünün kuru maddede sodyum klorür (%NaCl) oranı, rutubet miktarı ve tane büyüklüğü açısından uygunluğu,
- Belirtilen üretim metoduna uygunluk,
- Ambalajlama ve muhafaza koşullarına uygunluk,
- **"Çankırı Kaya Tuzu"** ibaresi, logosu ve menşe adı ambleminin kullanımının uygunluğu.

Denetim mercii, denetim sırasında uzmanlardan faydalanabilir veya hizmet satın alabilir.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çankırı Kaya Tuzu" -->

## Academic Sources and References

1. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Çankırı Kaya Tuzu." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 26 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38398Türk Patent ve Marka Kurumu. "Çankırı Kaya Tuzu Coğrafi İşaret Sicil Belgesi." Erişim tarihi: 26 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/d781ef03-d270-4408-8403-c5cdda6a45a1.pdf