--- title: Çankırı (İl) slug: cankiri-il url: /detay/cankiri-il type: article language: Türkçe entity: primary: Çankırı (İl) type: article disambiguation: Çankırı: Tarihi, doğal güzellikleri ve kültürel mirası ile büyüleyici bir il. Keşfedin! categories: - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - il - Çankırı author: Ömer Said Aydın created_at: 2025-02-06T14:41:23.390671+03:00 updated_at: 2025-04-17T12:21:17.088492+03:00 --- # Çankırı (İl) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Çankırı ![MapChart_Map.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/06/GhjWVXf2DU4wOmK4yXKUAcWuhcExKQfN.png) | Field | Value | |-------|-------| | Ülke(ler) | Türkiye | | Plaka Kodu(Sayısal) | 18 | | İklim(ler) | İç Anadolu İklimi | | Bölge(ler) | İç Anadolu Bölgesi | | Alan Kodu(Sayısal) | 0376 | | Yerel Yönetim | Belediye Başkanı/ İsmail Hakkı Esen,Vali/Mustafa Fırat Taşolar | | Yüzölçümü (km²) | 7542 | | Nüfus(Sayı) | 199981 | | Önemli Yapı(lar) | Büyük Camii,Derbent Şehitliği,Ilgaz Dağı,Çankırı Müzesi,Çankırı Kalesi | ## Article Content Çankırı, **Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde** [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan ve tarihî-kültürel zenginlikleriyle ön plana çıkan bir ildir. Çankırı, **kara yolu ulaşımının önemli noktalarından** biri olmasının yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) doğal güzellikleri, tarihi yapıları ve geleneksel yaşam tarzı ile de dikkat çeker. ### **Coğrafi Konum** Çankırı, **Karadeniz Bölgesi** ile **İç Anadolu Bölgesi** arasında bir geçiş bölgesinde yer alır. Çankırı; **batıda Ankara**, **güneyde Konya** ve **doğuda Kastamonu** illeriyle sınır komşusudur. **K**uzeyde Karadeniz ile doğrudan bir bağlantısı olmasa da, [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) olarak Karadeniz'in etkisindedir. Çankırı'nın toplam yüzölçümü 7.661 km²'dir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/06/HCFttoyq92VSMV5a09CxsAejWQXZ975s.jpeg) *Çankırı İl Haritası* ### **İklim ve Doğa** Çankırı, Karasal iklimin hâkim olduğu bir bölgedir. Yazlar sıcak ve kuru, kışlar ise soğuk ve [kar](/tr/detay/kar-5/llms.txt) yağışlıdır. Bu iklim, özellikle doğal [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsünü ve tarımsal üretimi etkiler. Çankırı'nın dağlık alanları, ormanlar ve vadilerle çevrilidir. Özellikle **Ilgaz Dağları**, bölgenin en bilinen [dağ](/tr/detay/dag-3/llms.txt) silsilesi olup **Ilgaz Dağı Milli Parkı** da bu dağlar üzerinde yer almaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/06/kVDXHhBnqPrf91AXjotTs0ZyX1CE8gBH.jpeg) *Ilgaz Dağı* ### **Tarihi ve Kültürel Miras** Çankırı'nın tarihi, **Hititler, Firigler, **ve **Roma İmparatorluğu** [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) çok sayıda medeniyetin etkisiyle şekillenmiştir. Bu nedenle Çankırı, tarihi açıdan zengin bir il olup, birçok **tarihi kalıntı ve yapıya** sahiptir. **1. Çankırı Kalesi** [Şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt) merkezinde bulunan bu [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt), tarihi boyunca farklı medeniyetler tarafından kullanılmış ve restore edilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/cankiri-il-20190307140655321_cankiri_cankiri_kalesi_yaz_gunduz_04.jpg) *Çankırı Kalesi* **2. Paşasultan (Ulu) Cami ** Şabanözü ilçesi Sağlık Mahallesindedir. İlk örneklerini XIII. Yüzyılda gördüğümüz, Beylikler Döneminde de yapımı yaygınlaşan [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) direkli camilerdendir. Caminin orijinal harimi mihrap yönünde uzunlamasına planlı ve üç sahnlıdır. Kuzey güney yönünde atılmış kirişler; mihrap yönüne dik, her birinde üç adet iki sıra ahşap [sütun](/tr/detay/sutun/llms.txt) tarafından taşınır. Kirişler, Paşasultan Cami üzerindeki konsollarda yer alır. Konsollar üzerinde yer alan kirişler üzerinde ise [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) yönünde atılmış ahşap direkler tavanı oluşturmaktadır. Orta sahn, diğer sahnlara göre daha yüksektir. 1977 yılında son [cemaat](/tr/detay/cemaat-4/llms.txt) kısmına ikinci bir ibadet kısmı eklenmiştir.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/06/EtjT19Q9zgtTGuUed3K2BvhuENaOH7aF.jpeg) *Paşasultan Camii* **3. Büyük (Sultan Süleyman) Cami**   [Mimar](/tr/detay/mimar-2/llms.txt) Sinan Dönemi yapılarından olan Cami, Kanuni [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) [Süleyman](/tr/detay/suleyman-2/llms.txt)'ın emri ile [Sadık](/tr/detay/sadik/llms.txt) Kalfa tarafından inşa edilmiştir. Kitabesine;   *Buyurdu yapmağa isna yılında * *Bunu Sultan Süleyman tali-ül hayr * *Münadi görecek hayretle hatmin * *Didi tarihi ya cami-ul hayr* dörtlüğü [sülüs](/tr/detay/sulus-2/llms.txt) hattıyla işlenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/06/jS3Hc9nGQcOatY1LEeuNfr6Z6bpkAfKO.jpeg) *Büyük Camii* **4. Çankırı Müzesi** Çankırı Müzesi, faaliyetlerine, çevreden derlenen 116 parçalık eserin 9 [Haziran](/tr/detay/haziran-748426/llms.txt) 1972 tarihinde Halkevi binasının alt katında ([Halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) Eğitim Merkezi) sergilenmesi ile başlamıştır. Çalışmalarını 1976 yılına kadar bu binada sürdüren [Müze](/tr/detay/muze-2/llms.txt), Halk Eğitim binasının yıkılıp yerine 100. Yıl [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) Merkezi yapılması nedeniyle geçici olarak Çankırı Lisesi'ne taşınmıştır. Lisenin bir sınıfı depo haline getirilmiş ve müzenin büro faaliyetleri burada yürütülmüştür. 100. Yıl Kültür Merkezinin yapımı tamamlanınca 23 [Ağustos](/tr/detay/agustos-748432/llms.txt) 1981 tarihinde Müze bu binanın ikinci katına taşınarak tekrar ziyarete açılmıştır. Ancak müzenin sürekli artan [eser](/tr/detay/eser-3/llms.txt) sayısı ve mevcut binanın fiziki koşullarının yetersiz olması nedeniyle yeni bir binaya ihtiyaç duyulmuştur. Bu kapsamda yürütülen çalışmalar sonucu II. Abdülhamid Dönemi yapılarından olan Çankırı Eski [Hükümet](/tr/detay/hukumet-2/llms.txt) Konağı binası restore edilerek 2017 yılında Çankırı Müzesi olarak hizmet vermeye başlamıştır. 3000 m2 kapalı ve 600 m2 açık sergileme alanına sahip müzede; Arkeoloji, [Etnografya](/tr/detay/etnografya-2/llms.txt) ve [Paleontoloji](/tr/detay/paleontoloji-2/llms.txt) Salonlarında eser ve buluntular ziyaretçilerin ilgisine sunulmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/06/jXHZxlyaeb3pMBP0ZTlPX5Q2iVF5L8Zr.jpeg) *Çankırı Müzesi* ### **Ekonomi** Çankırı'nın ekonomisi, **tarım, hayvancılık ve küçük sanayi** sektörlerine dayanır. **1. Tarımsal Üretim:** Özellikle [buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt), [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt), nohut, [şeker pancarı](/tr/detay/seker-pancari-e6249/llms.txt), [elma](/tr/detay/elma-748890/llms.txt) ve [tuz](/tr/detay/tuz-749993/llms.txt) üretimi öne çıkar. Çankırı'da üretilen tuz, Çankırı tuzu olarak ün kazanmıştır. **2. Hayvancılık:** Çankırı'da büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık yaygındır. Ayrıca balıkçılık da ilginç bir sektördür. **3. Sanayi:** Çankırı'nın [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) bölgesinde, el sanatı ve yerel [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) de [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir yer tutar. ### **Doğal Güzellikler ve Turizm** Çankırı'nın doğası ve dağları, özellikle doğa sporları ve trekking [yapmak](/tr/detay/yapmak-7583b/llms.txt) isteyen turistler için ideal bir yer sunar. **1. Ilgaz Dağları Milli Parkı** Doğa yürüyüşleri, dağcılık ve [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) sporları için popüler bir bölgedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/06/iaOAOUH1CKnxixFeChFXWzDtaYn6CTc1.webp) *Ilgaz Dağı Milli Parkı* **2. Derbent Şehitliği ve Mesire Yeri** Ilgaz'a 24 km, Çankırı'ya 74 km. mesafede yer alan mesire yeri Ilgaz - [Kastamonu](/tr/detay/kastamonu-2/llms.txt) [Devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) Karayolu kenarındadır. 5 hektarlık alana sahip olan mesire yerinde 12 [oda](/tr/detay/oda-2/llms.txt) 42 [yatak](/tr/detay/yatak-748668/llms.txt) kapasiteli bir motel yer almakta, kış sporu yapmak isteyenlerin yansıra özel arabalarıyla [seyahat](/tr/detay/seyahat-2/llms.txt) edenlerce [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) süreli dinlenmeler için de tercih edilmektedir. Sarıçam, karaçam ve [köknar](/tr/detay/koknar-f8a11/llms.txt) ağaçlarıyla kaplı olan mesire yerinde [yakın](/tr/detay/yakin-750943/llms.txt) zamanda düzenlenen piknik alanı yoğun ilgi görmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/06/ioBJapN2zoJKupyAlnFF7ytHg221OTBi.jpeg) *Derbent Şehitliği* ### **Geleneksel Yemekler** Çankırı mutfağı, bölgesel yemekleri ve geleneksel tatları ile ünlüdür. - **Börek çeşitleri:** Çankırı'nın meşhur gömlek böreği oldukça bilinir. - **Çankırı Tuzu:** İlde üretilen tuz Türkiye çapında ün kazanmıştır. - **Çankırı Keşkek:** Yöresel bir et yemeğidir, özellikle düğünlerde servis edilir. - **Mıhlama:** Yöresel mısır unu ve tereyağlı yemeklerin örneklerinden biridir. ### **Eğitim ve Kültürel Faaliyetler** Çankırı'da bulunan **Çankırı Karatekin Üniversitesi**, ildeki yükseköğretim kurumlarından biridir. [Üniversite](/tr/detay/universite-4/llms.txt), genç nüfusu ile kültürel ve akademik etkinliklerin merkezi haline gelmiştir. Aynı zamanda ildeki yerel [tiyatro](/tr/detay/tiyatro-2/llms.txt) grupları, müzik ve [dans](/tr/detay/dans-751340/llms.txt) toplulukları, kültürel festivaller düzenleyerek Çankırı'nın kültürel yaşamına katkıda bulunmaktadır. ### **Ulaşım** Çankırı, [kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt) yolu ile çok iyi bir ulaşım ağına sahiptir. [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt)'ya 137 km, İstanbul'a ise 460 km uzaklıktadır. Demiryoluna 1931’de kavuşan Çankırı ili, Ankara-[Zonguldak](/tr/detay/zonguldak-2/llms.txt) demiryolu üzerinde bulunmaktadır. İl sınırlarında demiryolu uzunluğu 172 km'dir. Ankara’dan gelen demiryolu güneyde merkeze bağlı Tüney köyünden il sınırlarına girer ve Ankara-Çankırı karayolunu izleyerek Çankırı’ya ulaşır. Buradan kuzey batıya yönelerek Çankırı İl Merkezi Apsarı-Demirçevre-Göllüce-Sumucak-Kurşunlu-Atkaracalar-Çerkeş-Kurtçimeni-İsmetpaşa-Ortaköy-Eskipazar güzergahlarını takip eder. ### **İlçeler** - Atkaracalar - Bayramören - Çerkeş - Eldivan - Ilgaz - Kızılırmak - Korgun - Kurşunlu - Merkez - Orta - Şabanözü ### **Yönetim** #### **Vali** Çankırı Valisi, **Mustafa Fırat Taşolar**'dır. 18 [Şubat](/tr/detay/subat-748380/llms.txt) 1981'de [Kahramanmaraş](/tr/detay/kahramanmaras-2/llms.txt)'ta doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini çeşitli illerde tamamladıktan sonra, 1999 yılında Kahramanmaraş Çukurova Elektrik [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Lisesi'nden mezun olmuştur. Aynı yıl Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü'nü kazanmış ve 2003 yılında mezun olmuştur. [Vali](/tr/detay/vali-4/llms.txt) Taşolar, 10 Ağustos 2023 tarihinde Çankırı Valiliği görevine atanmıştır.  #### **Belediye Başkanı** Çankırı [Belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) Başkanı, **İsmail Hakkı Esen**'dir. 1970 yılında Çankırı'da doğan Esen, ilk ve orta öğrenimini Çankırı'da tamamladıktan sonra, 1993 yılında Dokuz [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) Üniversitesi'nden mezun olmuştur. İyi derecede Almanca bilmektedir. 4 [Nisan](/tr/detay/nisan-748390/llms.txt) 2019 tarihinden itibaren Çankırı Belediye Başkanlığı görevini sürdürmektedir. ## Academic Sources and References 1. T.C. Çankırı Valiliği. "Doğal Güzellikler - Mesire Yerleri (Yaylalar)." Erişim 6 Şubat 2025. http://www.cankiri.gov.tr/dogal-guzellikler---mesire-yerleri--yaylalar. 2. T.C. Çankırı Valiliği. "Görev Yapmış Valilerimiz." Erişim 6 Şubat 2025. http://www.cankiri.gov.tr/gorev-yapmis-valilerimiz. 3. T.C. Çankırı Valiliği. "Tarihi Camiler." Erişim 6 Şubat 2025. http://www.cankiri.gov.tr/tarihi-camiiler. 4. T.C. Çankırı Valiliği. "Ulaşım." Erişim 6 Şubat 2025. http://www.cankiri.gov.tr/ulasim. 5. T.C. Çankırı Valiliği. "Çankırı Müzesi." Erişim 6 Şubat 2025. http://www.cankiri.gov.tr/cankiri-muzesi. 6. T.C. Çankırı Valiliği. "İlçelerimiz." Erişim 6 Şubat 2025. https://www.cankiri.gov.tr/ilcelerimiz.