--- title: Çanakkale El Halısı slug: canakkale-el-halisi-f1b8b url: /detay/canakkale-el-halisi-f1b8b type: article language: Türkçe entity: primary: Çanakkale El Halısı type: article disambiguation: Çanakkale el halısı: Geleneksel, el dokuma halı. Geometrik desenler, yerel motifler. Eşsiz Anadolu sanatı. categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Çanakkale El Halısı - El Halısı - Halı - Çanakkale author: Sabiha Meyra Şahinler created_at: 2025-07-18T00:00:37.968269+03:00 updated_at: 2025-07-18T15:10:06.533300+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/17/CVgeCm8GIvxN6FD0UEnJ8X1VakS8Li7G.jpeg --- # Çanakkale El Halısı ## KURE Information Cards ![6100951d-7926-4f2a-8ec7-152e5a88cfc1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/18/tiSnYeDQlJ0WQtpVt1qP7b8QfonMFYuc.jpeg) *Çanakkale El Halısı* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Halı / Halılar ve kilimler | | Tescil Numarası(Metin) | 19 | | Coğrafi Sınır(lar) | Çanakkale ili | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç işareti | | Başvuru Tarihi(Metin) | 21.06.1996 | | Tescil Tarihi(Metin) | 14.11.1997 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Çanakkale Belediyesi | | Tescil Ettirenin Adresi | İsmetpaşa Mah. Demircioğlu Cad. No: 132 17100 ÇANAKKALE | | Coğrafi İşaretin Adı | Çanakkale El Halısı | | Başvuru No | C1996/024 | ## Article Content Çanakkale el halısı, Türkiye'nin Çanakkale iline özgü, geleneksel tekniklerle üretilen ve tamamen [el dokuması](/tr/detay/turkish-weaving-culture-3a345/llms.txt) olan bir [halı](/tr/detay/hali-2/llms.txt) türüdür. Kökeni, bölgeye Orta Asya ve Kafkaslar’dan göç eden Yörüklere dayanan bu halı, karakteristik olarak geometrik desenler ve yerel motiflerle bezenmiştir. Yıldız tabak, turna göbeği, baklava keseği, çınar yaprağı ve kavak yaprağı gibi motifler sıklıkla kullanılır.  ### **Tarihsel Arka Plan ve Kültürel Bağlam** Çanakkale’de halıcılık faaliyetleri tarihsel olarak Orta Asya ve Kafkaslar’dan Anadolu’ya göç eden ve dağ köylerinde yarı göçebe bir yaşam süren Yörük topluluklarına dayanmaktadır. Bu geleneksel üretim biçimi, zaman içinde bölgeye özgü teknikler ve motiflerle gelişmiş ve yerel bir el sanatı kimliği kazanmıştır. ### **Coğrafi Sınır ve Ün Bağı** Çanakkale el halısı yalnızca Çanakkale ili sınırları içinde üretilebilmektedir. Bu sınırlama, ürünün tarihsel olarak Çanakkale ile özdeşleşmiş olması ve üretim bilgisinin kuşaktan kuşağa yerel olarak aktarılması nedeniyle getirilmiştir. Ürünün coğrafi sınır dışında üretilmesi halinde, Çanakkale el halısı ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanılması mümkün değildir. ### **Teknik ve Fiziksel Özellikler** Çanakkale el halısı, tamamen geometrik desenlerden oluşan bir yapıya sahiptir. Desenlerde sekizgenler, altıgenler, baklavalar, kırık-yatay çizgiler, kancalar, çengeller, üçgenler ve yıldız formları öne çıkar. Halının motif repertuarı içerisinde yıldız tabak (bir daire içine işlenmiş sekiz kollu yıldız), altın tabak, turnalı (turna göbeği), enli sular, baklava keseği, toplu yıldız, çınar yaprağı, asma yaprağı (Türkmen gülü), topak, yağlık ve kavak yaprağı gibi öğeler bulunmaktadır. Bu motifler, halının yüzeyine belirli bir düzen içinde yerleştirilerek karakteristik bir görünüm oluşturur. Halı yapısında genellikle biri geniş, ikisi dar olmak üzere üç bordür bulunur. Bordürlerde karanfil, makas, çınar yaprağı gibi motifler yer almakta olup, özellikle Çan ilçesinde dokunan örneklerde ana bordür süslemesi su motifi ile karakterizedir. Ayrıca, meşe yaprağı ve kupa motiflerinin oluşturduğu bordür düzenlemeleri de sıkça kullanılır. Kenar bordürlerinin biçim ve düzeni, [Çanakkale el halısının](/tr/detay/canakkale-el-halisi-b6bfd/llms.txt) ayırt edici unsurlarındandır. Halıda genellikle kök boya tercih edilmektedir. Renk paletinde mavi, yeşil, kahverengi, siyah ve beyaz baskın renkler olarak öne çıkarken, Ayvacık ve Yenice ilçelerinde sarı renk daha yoğun şekilde kullanılır. ### **Üretim Teknikleri ve Malzeme Özellikleri** Çanakkale El Halısı'nın üretiminde kullanılan başlıca araç ve gereçler arasında dik tezgâh, kirkit, makas, bıçak ve tarak yer alır. Halı dokumada kullanılan düğüm tekniği, simetrik yapısıyla bilinen Türk düğümü (Gördes düğümü) olup, bu teknik iki bağımsız çözgü ipliğinin her ikisine bağlanan bir ilmekle gerçekleştirilir. Bu düğüm şekli, halının dayanıklılığını ve kullanım ömrünü artırmaktadır. Halıya ilişkin teknik değerler şu şekildedir: - **Kalite**: 24x28 dm - **dm² başına ilmek sayısı**: 672–1000 - **Düğüm çeşidi**: Türk düğümü (Gördes düğümü) - **Hav yüksekliği**: 8–10 mm - **İlmek ipliği**: 2,5/2 nm yün - **Çözgü ipliği**: 4/3 nm yün - **Kalın atkı ipi**: 4/2 nm yün - **İnce atkı ipi**: 4/2 nm yün Toplam malzeme sarfiyatı 4.250 g/m² olup, bu miktar şu şekilde dağılır: - **İlmek ipliği:** 3.000 g/m² + 500 g kırkım - **Çözgü ipliği:** 750 g/m² - **Kalın atkı ipi:** 200 g/m² - **İnce atkı ipi:** 300 g/m² ### **Üretim Koşulları** Üretimin tüm aşamalarının coğrafi sınır içerisinde gerçekleşmesi zorunludur. Ürün, bölgenin kültürel geçmişi ve ustalık bilgisi ile ilişkili olduğu için coğrafi sınır dışında üretimi, ürünün özgünlüğünü ve niteliğini zedeleyebilecek bir durum olarak değerlendirilir. ### **Denetim Süreci** Çanakkale el halısının üretimi ve coğrafi işaretin kullanımı, yılda iki kez (ocak ve nisan aylarında) ve gerektiğinde gerçekleştirilen denetimlerle izlenmektedir. Denetimler, Çanakkale Belediyesi koordinasyonunda oluşturulan beş kişilik bir denetim mercii tarafından yapılır. Bu kurulda, Çanakkale Belediyesi, Çanakkale İl Halk Eğitim Merkezi, Çanakkale İl Halk Eğitim Merkezi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüğü ile Çanakkale Kent Konseyi Kültürel Değerler Çalışma Grubu temsilcileri yer almaktadır. Denetim kriterleri arasında; - dm² başına düşen ilmek sayısının uygunluğu, - Kullanılan düğüm tekniği ve iplik özelliklerinin kontrolü, - Motiflerin uygunluğu ve kompozisyonun bütünlüğü, - Geometrik desenlerin ağırlıklı kullanımı, - Bordür yapısının doğruluğu, - "Çanakkale El Halısı" ibaresi ve mahreç işareti ambleminin kullanım biçimi yer almaktadır. Denetim sürecine uzman kişi veya kuruluşlar dâhil edilebilir. Denetim raporları her yıl Türk Patent ve Marka Kurumuna sunulmakta, ürünün kalitesi ve coğrafi işaret hakkının korunması amacıyla düzenli kontrol sağlanmaktadır. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. “Çanakkale El Halısı.” Erişim 18 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/37882.Türk Patent ve Marka Kurumu. Çanakkale El Halısı Coğrafi İşaret Tescil Belgesi. Erişim 18 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/a9c5575f-b6ae-4448-84f2-8f919883d2af.pdf. ## Related Articles - [Mardin Bulguru](//detay/mardin-bulguru-8ed84/llms.txt) - [Mardin Firkiye](//detay/mardin-firkiye-d36a3/llms.txt) - [Mardin Harire ](//detay/mardin-harire-d5370/llms.txt) - [Mardin Kebabı ](//detay/mardin-kebabi-b32a4/llms.txt) - [Mardin Kibe ](//detay/mardin-kibe-6ec44/llms.txt) - [Mardin Kiliçesi / Mardin Kiliçe Çöreği](//detay/mardin-kilicesi-mardin-kilice-coregi-0fe90/llms.txt) - [Mardin Sembusek ](//detay/mardin-sembusek-e81d3/llms.txt) - [Mardin Taşı](//detay/mardin-tasi-e6a88/llms.txt) - [Mardin İkbebet](//detay/mardin-ikbebet-1e2c9/llms.txt) - [Mardin İncasiyye ](//detay/mardin-incasiyye-12973/llms.txt)