--- title: Cambridge Merkez Camii slug: cambridge-merkez-camii-7212e url: /detay/cambridge-merkez-camii-7212e type: article language: Türkçe entity: primary: Cambridge Merkez Camii type: article categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: İslam slug: islam url: /kategori/islam tags: - CambridgeCentralMosque - BirleşikKrallık - CambridgeMerkezCamii - İngiltere - Cambridge author: Nurten Yalçın created_at: 2025-09-28T22:17:51.113351+03:00 updated_at: 2025-09-29T09:43:58.962821+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/09/28/WI43hHq5SRhacFXcULd2mX4lSsxY6dYj.jpg --- # Cambridge Merkez Camii ## KURE Information Cards ![f1ea7050-a4c7-4469-a685-9c7bce2da9ed_1_1200x800.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/09/28/8le9VNQy0Q4XTBfMPg3xTd2iyjYpEBGi.jpg) *Cambridge Merkez Camii* | Field | Value | |-------|-------| | Mimari Tarz(lar) | İslami + İngiliz Gotik sentezi | | Açılış Tarihi(leri)(Metin) | 5 Aralık 2019 | | Ana Malzeme(ler) | Ahşap,sarı tuğla,mermer | | Yer(ler) | 309-313 Mill Road,İngiltere,CB1 3DF,Cambridge | | Ödüller ve Başarılar | Çevre dostu tasarım ödülleri,2021 Stirling Prize adaylığı (Bir caminin ilk kez aday olması),2019'da 9 mimari ödül | | Proje Öncüleri | Abdulhakim Murad, Yusuf İslam | | Diğer Destekçiler | Katar Ulusal Fonu, 10.000'den fazla bağışçı | | Ana Destekçi | Türkiye Diyanet Vakfı | | Açılışı Yapan | Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan | | Kapasite | 1.300 kişi | | Tasarım | Marks Barfield Architects | | Tam Adı | Cambridge Merkez Camii (Cambridge Central Mosque) | ## Article Content **Cambridge Merkez Camii** **(İngilizce: *Cambridge Central Mosque*)**, Birleşik Krallık'ın Cambridge şehrinde bulunan ve Avrupa'nın ilk çevre dostu (eko) camisi olarak tanınan bir ibadethanedir. 2019 yılında hizmete giren [cami](/tr/detay/cami-7/llms.txt), hem İslami hem de İngiliz mimari geleneklerini harmanlayan çağdaş tasarımı, sürdürülebilir özellikleri ve toplum merkezi işleviyle dikkat çekmektedir. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=qeiTs9lNgac) *Cambridge Merkez Camii'ne Dair Tanıtım Videosu (Anadolu Ajansı)* ### **Tarihçe ve Yapım Süreci** Cambridge'deki Müslüman nüfusun artışı ve mevcut mescitlerin yetersiz kalması üzerine, 2008 yılında yeni bir cami inşa etme fikri gelişti. Proje, Cambridge Üniversitesi'nde İslami çalışmalar dersleri veren Dr. Timothy Winter (Abdulhakim Murad) ve sanatçı Yusuf İslam öncülüğünde başlatıldı. Türkiye Diyanet Vakfı'nın (TDV) ana destekçi olduğu projeye, Katar Ulusal Fonu da dâhil olmak üzere 10.000'den fazla bağışçı katkı sağladı. 2009'da arazi satın alındı ve uluslararası mimari yarışma sonucunda Marks Barfield Architects firmasının tasarımı seçildi. Caminin inşası 2019'da tamamlandı ve 5 Aralık 2019'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle açıldı. ### **Mimari ve Tasarım** Cami, İslami mimari ile İngiliz Gotik tarzını birleştiren yenilikçi bir yaklaşıma sahiptir. Ahşap ağırlıklı tasarımında, sekizgen geometrik desenler ve "ağaç" benzeri sütunlar kullanılmıştır. Bu sütunlar, [İngiltere](/tr/detay/ingiltere-2/llms.txt)'deki geleneksel yelpaze tonoz sistemini anımsatan bir çatıyı destekler. Yapıda doğal malzemeler (ahşap, mermer) tercih edilmiş ve çivi kullanılmadan geçme teknikleriyle inşa edilmiştir. Cephede Cambridge'e özgü sarı tuğlalar kullanılmış ve tuğlalar üzerine Kufi hat ile İhlas Suresi'nin ilk ayeti işlenmiştir. İbadet alanı, üstten gelen doğal ışıkla aydınlatılmakta ve duvarlarda pencere bulunmamaktadır. Caminin ahşap işçiliği ve kubbesiz, merkezi şadırvanlı tasarımı ile Kudüs'teki Mescid-i Aksa'nın erken dönem İslam mimarisini anımsatan bir atmosferi vardır. ### **Çevre Dostu (Eko) Özellikler** [Cambridge Merkez Camii](/tr/detay/cambridge-central-mosque-4ab6d/llms.txt), Avrupa'nın ilk sıfır karbon ayak izine sahip camisi olarak tanınır. Başlıca çevre dostu sistemleri şunlardır: - **Güneş Enerjisi:** Çatıdaki güneş panelleri, kışın elektriğin %30'unu, yazın ise %40'ını karşılar. - **Yağmur Suyu Hasadı:** Yağmur suları depolanarak bahçe sulama ve temizlikte kullanılır. - **Isı Pompaları:** Hava kaynaklı ısı pompaları, binanın ısıtma ve soğutma ihtiyacını karşılar. - **Doğal Havalandırma:** Sensörlerle kontrol edilen sistem, içerideki hava kalitesini optimize eder. - **Yeşil Çatı:** Çatıda bitkilendirme yapılarak enerji tasarrufu sağlanmıştır. - **Doğal Aydınlatma:** Çatı ışıklıkları sayesinde gün boyu yapay aydınlatmaya ihtiyaç duyulmaz. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/09/28/MvLHkxwT6yoWGKNXBIRuRc7EvXp811Gv.jpg) *Cambridge Merkez Camii'ne Dair İnfografik (Anadolu Ajansı)* ### **Kapasite ve Sosyal Olanaklar** Cami, 1.300 kişi kapasitelidir ve 5.270 metrekarelik bir külliyeden oluşur. Aşağıdaki birimleri içerir: - Sergi salonu - Konferans alanı - Derslikler - Anne-çocuk aktivite alanı - Kafeterya - İslami bahçe - Yer altı otoparkı ve bisiklet park alanı ### **Kültürel ve Toplumsal Rolü** Cambridge Merkez Camii, sadece bir ibadethane değil, aynı zamanda farklı inanç ve kültürlerden insanları bir araya getiren bir merkezdir. Gayrimüslim ziyaretçilere yönelik rehberli turlar düzenlenmekte, seminerler ve sergilerle topluma açık hizmet verilmektedir. Cami, İslamofobiye karşı bir cevap olarak "bir arada yaşama" modeli sunmaktadır. Ayrıca, "9-16. Yüzyıllar Arasında İslam Medeniyetinde Bilimsel Miras" adlı kalıcı sergiye ev sahipliği yapmaktadır. Cami projesine öncülük eden Yusuf İslam, caminin farklı din mensuplarının birbirini daha iyi anlaması için bir buluşma noktası olmasını umduğunu ifade etmiştir. ### **Ödüller ve Tanınırlık** Cami, 2019 yılında açılışından bu yana çeşitli mimari ve çevre ödülleri almıştır. 2021'de İngiltere'nin prestijli mimarlık ödülü Stirling Prize'a aday gösterilmiş ve bir caminin ilk kez bu listede yer almasıyla tarihe geçmiştir. ### **Konum ve İletişim** - **Adres:** 309-313 Mill Road, Cambridge, CB1 3DF, Birleşik Krallık. - **Ulaşım:** Cambridge tren istasyonuna yürüme mesafesindedir. Otobüs ve bisiklet erişimine uygundur. ## Academic Sources and References 1. AA (Anadolu Ajansı). “Avrupa’nın İlk Çevre Dostu Olan Cambridge Camisi Açıldı.” Anadolu Ajansı. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/avrupanin-ilk-cevre-dostu-olan-cambridge-camisi-acildi/1665093AA (Anadolu Ajansı). “Erdoğan’ın Açacağı Cambridge Camisi, Avrupa’nın İlk Çevre Dostu Camisi.” YouTube. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.youtube.com/watch?v=qeiTs9lNgac&t=217sAdalet ve Kalkınma Partisi. “Cumhurbaşkanımız Erdoğan Cambridge Merkez Camii Açılış Töreni’ne Katıldı.” Adalet ve Kalkınma Partisi. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.akparti.org.tr/haberler/cumhurbaskanimiz-erdogan-cambridge-merkez-camii-acilis-toreni-ne-katildi-05122019-184955/Cambridge Central Mosque. “Cambridge Central Mosque.” Cambridge Central Mosque. Erişim 28 Eylül 2025. https://cambridgecentralmosque.orgCambridge Central Mosque. “Design.” Cambridge Central Mosque. Erişim 28 Eylül 2025. https://cambridgecentralmosque.org/design/Cambridge Central Mosque. “Environment.” Cambridge Central Mosque. Erişim 28 Eylül 2025. https://cambridgecentralmosque.org/environment/Cambridge Central Mosque. “Garden.” Cambridge Central Mosque. Erişim 28 Eylül 2025. https://cambridgecentralmosque.org/garden/Diyanet İşleri Başkanlığı. “Cambridge Merkez Camii Açıldı.” Diyanet İşleri Başkanlığı. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.diyanet.gov.tr/ar-sa/المؤسسية/التفاصيل/26165GZT. “21. Yüzyıl İngiliz Tasarımı: Cambridge Camii.” GZT Arkitekt. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.gzt.com/arkitekt/21-yuzyil-ingiliz-tasarimi-cambridge-camii-3597347TRT Haber. “Avrupa’nın Çevre Dostu Camisi Mimari Ödüle Aday.” TRT Haber. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.trthaber.com/haber/dunya/avrupanin-cevre-dostu-camisi-mimari-odule-aday-615909.htmlTRT Haber. “Avrupa’nın İlk Çevre Dostu Camisi: Cambridge Camii.” TRT Haber. Erişim 28 Eylül 2025. https://www.trthaber.com/haber/dunya/avrupanin-ilk-cevre-dostu-camisi-cambridge-camii-444773.htmlTürkiye Diyanet Vakfı. “İngiltere Cambridge Camii.” Türkiye Diyanet Vakfı. Erişim 28 Eylül 2025. https://tdv.org/tr-TR/proje/ingiltere-cambridge-camii/ ## Related Articles - [Cibuti 2. Abdülhamid Han Camii ve Külliyesi](//detay/cibuti-2-abdulhamid-han-camii-ve-kulliyesi-6409f/llms.txt) - [Moskova Merkez Camii](//detay/moskova-merkez-camii-36587/llms.txt)