---
title: Çakıl
slug: cakil-637fc
url: /detay/cakil-637fc
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Çakıl
  type: dictionary
  disambiguation: Çakıl: Kökeni, anlamı ve kullanım alanları. Küçük, yuvarlak taşlar, mecazi anlamlarıyla.
  categories:
    - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri
      slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri
      url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - Çakıl
    - Türkiye Türkçesi
    - dekoratif
    - Zemin
    - İnşaat
author: İbrahim Filiz
created_at: 2025-07-02T21:47:33.124325+03:00
updated_at: 2025-07-13T20:59:54.633357+03:00
---

# Çakıl

<!-- CONTEXT: Article Content for "Çakıl" -->

## Article Content

### **Köken**

*Çakıl* kelimesi, Türkiye Türkçesi *çak-* “şaakırtıyla vurmak, sertçe çarpmak” fiilinden, yine Türkiye Türkçesi üretim eki olan *-ıl* ile türetilmiştir. Kelimenin kökeninde ses taklidine (onomatope) dayalı bir yapı bulunur. Söz konusu *çak-* kökü, *çal-*, *çat-*, *çap-* gibi “sesli, sert temas” anlamı taşıyan diğer fiillerle biçimsel ve anlamsal benzerlikler gösterir. Bu fiil ailesi, doğada suyun taşlara vurması, taşların birbirine çarpması gibi işitsel gözlemlerle ilişkilidir.

*Çakıl* kelimesinin özgün anlamı, tarihî kaynaklarda “[taşlık yer](/tr/detay/kaya-e5290/llms.txt)” olarak geçmektedir. Zamanla bu anlamdan türeyerek “yuvarlak, küçük [taş parçaları](/tr/detay/micir/llms.txt)” biçiminde bugünkü sözlük anlamına ulaşmıştır. 

### **Kullanım Alanları**

- **Doğal Taş:&#32;**Akarsu, dere yatağı, deniz kıyısı veya taşlık arazilerde doğal olarak bulunan yuvarlak ve cilalı küçük taş parçaları için kullanılır.
- **Mecazi:&#32;**Deneyim, direnç, büyüme ve engelleri aşma temalarının işlendiği mecazlı anlatım ve edebi metinlerde kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Çakıl" -->

## Academic Sources and References

1. ''Çakıl''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/Çakıl''Çakıl''. Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/çakıl''Çak[mak]''. Nişanyan Sözlük. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/%C3%A7ak-''Çakıl''. Türk Dil Kurumu Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=%C3%87ak%C4%B1l