---
title: Burrhus Frederic Skinner
slug: burrhus-frederic-skinner-2bf4b
url: /detay/burrhus-frederic-skinner-2bf4b
type: biography
language: Türkçe
entity:
  primary: Burrhus Frederic Skinner
  type: biography
  disambiguation: Burrhus Frederic Skinner: Davranışçı psikolog, operant koşullanma ve radikal davranışçılık kuramı öncüsü.
  categories:
    - name: Eğitim Bilimleri
      slug: egitim-bilimleri
      url: /kategori/egitim-bilimleri
    - name: Psikoloji
      slug: psikoloji
      url: /kategori/psikoloji
    - name: Biyografi Ve Otobiyografi
      slug: biyografi-ve-otobiyografi
      url: /kategori/biyografi-ve-otobiyografi
  tags:
    - Operant Conditioning
    - Radikal Davranışçılık
    - Edimsel Koşullanma
    - Skinner
    - Davranışçılık
author: Ömer Faruk Tuğla
created_at: 2025-08-15T19:47:40.846103+03:00
updated_at: 2025-09-07T14:17:20.069082+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/09/05/WffYk8mgQTKvheCcoptMOM3879uXAChp.jpg
---

# Burrhus Frederic Skinner 

> Edimsel koşullanma kuramı ve radikal davranışçılık yaklaşımıyla tanınan Amerikalı psikologdur.

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Burrhus Frederic Skinner " -->

## KURE Information Cards

![standard_compressed_Skinner.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/09/05/JaQnQJbY1pqCVOGyRgWxAjEjTHrL4Jzb.jpg)
*Burrhus Frederic Skinner*

| Field | Value |
|-------|-------|
| Alan(lar) | Psikoloji |
| Akım | Davranışçılık |
| custom_key_1058269 | 1990-08-18 |
| custom_key_1058268 | 1904-03-20 |
| Öneli Eser(ler) | he Behavior of Organisms,Science and Human Behavior,Walden Two |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Burrhus Frederic Skinner " -->

## Article Content

[Burrhus Frederic Skinner](/tr/detay/burrhus-frederic-skinner-9bc9b/llms.txt), 20. yüzyılda [davranışçılık](/tr/detay/davranissalcilik-uluslararasi-iliskiler/llms.txt) akımıyla ilişkilendirilen Amerikalı bir [psikologdur](/tr/detay/psikoloji-2/llms.txt). Özellikle [edimsel (operant) koşullanma](/tr/detay/edimsel-kosullanma/llms.txt) kuramı ve radikal davranışçılık yaklaşımı ile tanınır. İnsan ve hayvan davranışlarını çevresel faktörler ve bu faktörlerin sonuçları üzerinden açıklamayı amaçlamış, psikolojide deneysel yöntemler kullanmıştır.

### **Yaşamı ve Eğitimi**

Skinner, 20 Mart 1904’te Susquehanna, Pennsylvania, ABD’de doğdu. Genç yaşta yazarlığa ilgi duymuş, ancak bu alandaki girişimlerinden sonra psikolojiye yönelmiştir. 1926’da Hamilton College’dan İngilizce lisans diploması aldı. Harvard Üniversitesi’nde psikoloji alanında doktora eğitimini tamamladı. Harvard’da bulunduğu dönemde [Pavlov’un klasik koşullanma](/tr/detay/klasik-kosullanma-2/llms.txt) çalışmaları ve [John B. Watson](/tr/detay/john-broadus-watson-00e0b/llms.txt)’ın [davranışçı yaklaşımıyla](/tr/detay/davranisci-yaklasim/llms.txt) ilgilendi. Skinner, 18 Ağustos 1990'da 86 yaşında vefat etti.

### **Akademik Katkıları ve Kuramsal Yaklaşımı**

Skinner’in çalışmaları edimsel (operant) koşullanma kuramı çerçevesinde şekillendi. Bu kurama göre davranışlar, çevresel uyarıcılar ve bu uyarıcıların sonuçlarıyla biçimlenmektedir. Pekiştirme ve ceza süreçleri, [davranışların](/tr/detay/davranis-749902/llms.txt) yönlendirilmesinde temel mekanizmalar olarak ele alınır. Skinner, ayrıca radikal davranışçılık çerçevesinde, içsel süreçlerin de davranışsal bir bakış açısıyla incelenebileceğini öne sürmüştür. Deneysel metodolojiyi merkeze alan çalışmaları, davranışların ölçülebilir ve gözlenebilir veriler üzerinden incelenmesine katkı sağlamıştır.

### **Önemli Eserleri**

- **The Behavior of Organisms (1938):** Edimsel davranışın temel ilkelerini açıklar.
- **Walden Two (1948):** Kuramsal ilkelerin bir ütopya kurgusu içinde ele alındığı romandır.
- **Science and Human Behavior (1953):** İnsan davranışlarını bilimsel bir bakış açısıyla ele alır ve davranışçı psikolojinin uygulama alanlarını tartışır.

### **Uygulama Alanları**

Skinner’in çalışmaları çeşitli alanlarda uygulanmıştır:

- Eğitimde öğrenme süreçlerinin davranışçı yöntemlerle düzenlenmesi,
- Terapötik uygulamalar ve davranış değişim programları,
- Endüstri ve iş yerinde performans geliştirme,
- Sosyal hizmetler ve rehabilitasyon çalışmaları,
- Hayvan davranışlarını incelemek için kullanılan “Skinner kutusu” (operant conditioning chamber).

### **Eleştiriler ve Sınırlılıklar**

Skinner’in davranışçı yaklaşımı, özellikle içsel süreçlerin sınırlı biçimde ele alınması nedeniyle eleştirilmiştir. Bazı eleştirmenler, insan davranışlarının yalnızca gözlenebilir tepkiler ve çevresel koşullar üzerinden açıklanmasının, deneyimlerin karmaşıklığını yansıtmadığını savunmuştur. Ayrıca özgürlük, sorumluluk ve kültürel bağlam gibi kavramların yeterince dikkate alınmaması da eleştiri konusu olmuştur.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Burrhus Frederic Skinner " -->

## Academic Sources and References

1. Aladağ, Hüseyin Hakkı. “Tarihî Figürlerin Psikobiyografisi: Tarihî Analizlerde Psikolojik Yaklaşımların Entegrasyonu.” Vakanuvis, 2022. Erişim 15 Ağustos 2025. https://dergipark.org.tr/en/pub/vakanuvis/issue/83944/1415401
2. Kapluhan, Erol. “Sosyal Beşeri ve Eğitim Bilimlerine Genel Bakış.” Erişim 15 Ağustos 2025. https://www.researchgate.net/publication/357328645\_SOSYAL\_BESERI\_VE\_EGITIM\_BILIMLERINE\_GENEL\_BAKIS
3. Moloney, Sean. “B.F. Skinner (1904–1990).” Pennsylvania Center for the Book. Erişim 15 Ağustos 2025. https://pabook.libraries.psu.edu/literary-cultural-heritage-map-pa/bios/skinner\_\_bf
4. Üsküdar Üniversitesi. “B.F. Skinner.” Erişim 15 Ağustos 2025. https://uskudar.edu.tr/tr/bilim-insani/b-frederic-skinner