--- title: Brom (Br) slug: brom-br-e9025 url: /detay/brom-br-e9025 type: article language: Türkçe entity: primary: Brom (Br) type: article disambiguation: Brom (Br): Kırmızımsı kahverengi, sıvı halojen. Toksik ve reaktif. Endüstriyel ve çevresel öneme sahip. categories: - name: Kimya slug: kimya url: /kategori/kimya tags: - Brom elementi - Periyodik tablo - Brom - element author: Zehra Yayla created_at: 2025-08-16T14:26:02.939092+03:00 updated_at: 2025-08-21T20:28:15.278031+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/16/WYx9B3RwHohrths5N1nkPc6FW3RWWDkf.png --- # Brom (Br) ## KURE Information Cards ![Gemini_Generated_Image_8hwn858hwn858hwn.pngCVD.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/08/20/IHLcURyGYmYVuq8UAOxxPk9cgg0qo0tf.png) *Brom (Br) (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur.)* | Field | Value | |-------|-------| | Kaynama Noktası(Metin) | 331,95 K (58,8°C veya 137,8°F) | | Erime Noktası(Metin) | 265,95 K (-7,2°C veya 19,0°F) | | Elektronegatiflik(Metin) | 2.96 (Pauling Ölçeği) | | Doğal İzotoplar | ⁸¹Br,⁷⁹Br | | Kullanım Alanı(ları) | Fotoğrafçılık,Dezenfeksiyon,Tarım,İlaç,Alev Geciktirici | | Bulunuşu | Deniz Suyu, Tuzlu Yeraltı Suları | | Keşif Yılı / Kişi | 1826 / Antoine J. Balard | | Koku | Keskin, Tahriş Edici | | Standart Hal | Sıvı | | Atomik Kütle | ~79.904 u | | Grup / Periyot / Blok | 17 / 4 / p-Blok | ## Article Content Brom, periyodik tabloda 17. grupta yer alan bir [halojen](/tr/detay/klor-cl-3041f/llms.txt) elementidir ve oda sıcaklığında sıvı halde bulunan nadir [elementlerden](/tr/detay/element-7/llms.txt) biridir. Atom numarası 35 olan brom, kırmızımsı kahverengi renkte, keskin ve tahriş edici kokulu bir sıvıdır. Doğada serbest halde bulunmayan brom, genellikle deniz suyunda ve tuzlu yeraltı sularında bromür iyonu (Br⁻) şeklinde yer alır. Kimyasal reaktivitesi yüksek olan brom, hem endüstriyel uygulamalarda hem de çevresel süreçlerde önemli roller üstlenir. Aynı zamanda toksikolojik özellikleri nedeniyle dikkatle izlenmesi gereken bir elementtir. ### **Keşfi** Brom elementi 1826 yılında Fransız kimyager Antoine Jérôme Balard tarafından keşfedilmiştir. Balard, Montpellier'de deniz yosunlarından elde edilen tuzlu su örneklerini incelerken, klor ve iyot arasında kimyasal özellikler gösteren yeni bir maddeye rastlamıştır. Bu maddeye, Yunanca “kötü koku” anlamına gelen *bromos* kelimesinden türetilerek “brom” adı verilmiştir.[^1]  Balard’ın keşfi, halojen ailesinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamış ve bromun endüstriyel kullanımının önünü açmıştır. ### **Sınıflandırma ve Temel Özellikler** Brom, periyodik tablonun p-blok elementlerinden biridir ve halojenler grubunda yer alır. Atom numarası 35, atomik kütlesi yaklaşık 79.904 birimdir. Elektron dizilimi [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁵ şeklindedir. Brom, oda sıcaklığında sıvı halde bulunan tek halojendir ve doğada genellikle iki atomlu molekül (Br₂) olarak bulunur. Bu özellikleri, bromu hem kimyasal hem de fiziksel açıdan benzersiz kılar. ### **Fiziksel ve Kimyasal Özellikler** Brom, kırmızımsı kahverengi renkte, uçucu ve keskin kokulu bir sıvıdır. Buharları oldukça tahriş edici ve toksiktir. Suda sınırlı çözünürlüğe sahipken, organik çözücülerde daha iyi çözünür. Kimyasal olarak oldukça aktif olan brom, özellikle alkenlerle ve aromatik bileşiklerle elektrofilik katılma reaksiyonlarına girer. Bu reaktivite, bromun organik sentezlerde yaygın olarak kullanılmasını sağlar. Ayrıca brom, birçok metal ile doğrudan reaksiyona girerek metal bromür bileşikleri oluşturur. ### **Elektronegatifliği ve Reaktivitesi** Bromun elektronegatiflik değeri 2.96’dır ve bu değer, onun elektron alma eğilimini gösterir. Halojenler arasında elektronegatiflik bakımından klor ve florun ardından gelir. Brom, güçlü bir oksitleyici ajan olarak davranabilir ve özellikle organik bileşiklerle reaksiyona girme eğilimi yüksektir. Bu özellikleri sayesinde brom, bromlama reaksiyonlarında yaygın olarak kullanılır. Reaktivitesi yüksek olmasına rağmen, [flor](/tr/detay/flor-f-c987e/llms.txt) ve klora kıyasla daha az agresif bir davranış sergiler. ### **İzotopları** Doğada bromun iki kararlı izotopu bulunur: ⁷⁹Br ve ⁸¹Br. Bu izotoplar yaklaşık eşit oranlarda bulunur ve doğal bromun atomik kütlesi bu iki izotopun ortalamasına dayanır. Her iki izotop da nükleer analizlerde ve izotopik izleme çalışmalarında kullanılır. Radyoaktif izotopları ise sınırlı uygulamalara sahiptir ve genellikle laboratuvar ortamında üretilir. ### **Doğadaki Bulunuşu ve Bileşikleri** Brom doğada serbest halde bulunmaz; genellikle deniz suyunda bromür (Br⁻) iyonu olarak yer alır. Ayrıca evaporit yataklarında ve tuzlu yeraltı sularında brom bileşikleri bulunur. En yaygın bileşikleri arasında hidrojen bromür (HBr), metil bromür (CH₃Br), etilen dibromür (C₂H₄Br₂) ve sodyum bromür (NaBr) yer alır. Bu bileşikler hem endüstriyel hem de çevresel süreçlerde önemli rol oynar. Özellikle metil bromür, geçmişte tarımda yaygın olarak kullanılan bir fumigant olarak dikkat çekmiştir. ### **Biyolojik Rolü ve Canlılar İçin Önemi** Brom, insan vücudu için temel bir element değildir; ancak bazı deniz canlıları tarafından doğal olarak sentezlenen organik bileşiklerin yapısında yer alabilir. Brom bileşikleri sinir sistemi üzerinde etkili olabilir ve geçmişte bazı bromlu bileşikler sedatif olarak kullanılmıştır. Bununla birlikte, bromlu organik bileşiklerin bir kısmı toksik ve kalıcı kirletici olarak tanımlanmıştır. Özellikle [bromlu alev geciktiriciler](/tr/detay/bromine-br-f6408/llms.txt), çevrede birikerek ekosistemler üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir. Bu nedenle bromun biyolojik etkileri dikkatle izlenmelidir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/08/20/BCMgleABmwIVHbYkd66Mgoibndkv46vn.png) *Brom Elementinin Kullanım Alanları (Yapay Zeka ile Oluşturulmuştur.)* ### **Kullanım Alanları** Brom ve bileşikleri çeşitli endüstriyel alanlarda kullanılır. Elektronik ve tekstil ürünlerinde bromlu bileşikler alev geciktirici olarak kullanılır. İlaç sanayisinde bazı bromlu bileşikler sedatif ve antikonvülsan özellikler taşır. Tarımda metil bromür, geçmişte yaygın olarak kullanılan bir fumiganttır; ancak çevresel etkileri nedeniyle kullanımı sınırlandırılmıştır. Su arıtma sistemlerinde brom bileşikleri dezenfektan olarak kullanılır. Ayrıca fotoğrafçılıkta gümüş bromür, ışığa duyarlı madde olarak yer alır. ### **Çevresel Etkileri ve Toksisite** Bromlu organik bileşikler, çevresel açıdan kalıcı ve biyolojik olarak etkili maddelerdir. Özellikle bromlu alev geciktiriciler ve metil bromür gibi bileşikler, atmosferde ve su kaynaklarında uzun süre kalabilir. Bu bileşikler, ozon tabakasına zarar verebilir ve canlı organizmalar üzerinde toksik etkiler yaratabilir. Bromun çevresel etkileri, hem insan sağlığı hem de ekosistemler açısından dikkatle değerlendirilmelidir. Bu nedenle brom içeren bileşiklerin üretimi ve kullanımı uluslararası düzenlemelere tabidir. ## Academic Sources and References 1. Faina Gelman, ve Agnieszka Dybala-Defratyka. “Bromine isotope effects: Predictions and measurements.” Chemosphere 246 (2020): 125746. Erişim 21 Ağustos 2025. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S004565351932987X.National Center for Biotechnology Information. “Bromine.” PubChem Compound Summary. Erişim 21 Ağustos 2025. https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/element/Bromine.TÜBİTAK Bilim Genç. “Brom.” Bilim Genç. Erişim 21 Ağustos 2025. https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/periyodik-tablo/brom. ## Citations [^1]: TÜBİTAK Bilim Genç, “Brom,” Bilim Genç, Erişim 21 Ağustos 2025, https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/periyodik-tablo/brom. ## Related Articles - [Demir (Fe)](//detay/demir-fe-40efb/llms.txt) - [Kobalt (Co)](//detay/kobalt-co-3d37e/llms.txt) - [Bakır (Cu)](//detay/bakir-cu-9df20/llms.txt) - [Çinko (Zn)](//detay/cinko-zn-b582c/llms.txt) - [Germanyum (Ge)](//detay/germanyum-ge-633f4/llms.txt) - [Arsenik (As)](//detay/arsenik-as-bc41c/llms.txt) - [Kripton (Kr)](//detay/kripton-kr-458ec/llms.txt)