--- title: Bozyazı Kavutu slug: bozyazi-kavutu-af88b url: /detay/bozyazi-kavutu-af88b type: article language: Türkçe entity: primary: Bozyazı Kavutu type: article disambiguation: Bozyazı Kavutu: Geleneksel Yörük lezzeti. Keçiboynuzu, fıstık, susam ve akdarıdan yapılan, pişirmeden hazırlanan doğal bir atıştırmalık. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Yörük Yiyeceği - Bozyazı Kavutu - Mersin author: Elif Laçin created_at: 2025-07-02T23:47:22.763722+03:00 updated_at: 2025-07-06T23:40:46.787695+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/02/Wb3AWahgJj9TcmodlWZccZ5VrogiEeE5.jpeg --- # Bozyazı Kavutu ## KURE Information Cards ![5f45401b-9d8a-44a2-a895-beb69342b52f.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/02/SxVlcCKdfgjm3qFMoWwbiURSnUufwNkN.jpeg) *Bozyazı Kavutu* | Field | Value | |-------|-------| | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Tescil Numarası(Metin) | 530 | | Başvuru Tarihi(Metin) | 12.07.2018 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Dokuma ve Kültür Ürünleri Geliştirme Derneği | | Üretim Yeri | Bozyazı ve Anamur ilçeleri, Mersin, Türkiye | | Tescil Tarihi(Metin) | 03.09.2020 | | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Çikolata,şekerleme ve türevi ürünler | ## Article Content **Bozyazı kavutu**; keçiboynuzu (*Ceratonia siliqua*), [yer fıstığı](/tr/detay/adana-yer-fistigi-26b6e/llms.txt) (*Arachis hypogaea L.*), [susam](/tr/detay/gaziantep-sesame-paste-52201/llms.txt) (*Sesamum indicum L.*) ve akdarının (*Sorghum bicolor L. Moench*) dövülerek hazırlanmasıyla elde edilen, pişirme gerektirmeyen geleneksel bir Yörük yiyeceğidir. Kahverengi renge sahip, [helvamsı](/tr/detay/soma-helvasi-b9ad8/llms.txt) yapıda ve çikolatalı tahini andıran aromasıyla dikkat çeker. Hafif tatlıdır ve ilave şeker içermez. Ürünün içeriğindeki yemişler doğal şeker kaynağıdır. Geçmişte uzun yolculuklarda tercih edilmiş, hayvancılıkla uğraşanlar arasında günlük besin olarak tüketilmiştir. Bu kullanım biçimi yörede ürünün** “çoban helvası”** adıyla anılmasına neden olmuştur. **Bileşimi** Geleneksel tarifte aşağıdaki oranlarla dört temel bileşen yer almaktadır: - Yer fıstığı: %50 - Keçiboynuzu: %25 - Susam: %12,5 - Akdarı: %12,5 ### **Üretim Yöntemleri** **Geleneksel Yöntem: **Geleneksel üretimde keçiboynuzu, yer fıstığı, susam ve akdarı yöresel olarak temin edilir ve “dibek taşı” adı verilen içi oyulmuş sert kaya içinde dövülerek helva kıvamı elde edilir. Bu işlem, “solgu” olarak adlandırılan ve katran ile ladin ağaçlarından yapılan tokmaklarla gerçekleştirilir. Keçiboynuzu öncelikle macun kıvamına gelene kadar dövülür; ardından sırayla yer fıstığı ve akdarı eklenir; en son susam katılarak karışım helva kıvamına ulaşana kadar dövülür. #### **Endüstriyel Yöntem** Endüstriyel üretimde bileşen oranları korunur. Üretim öncesinde gıda bileşenlerinin nem oranları ölçülür; nem giderme işlemleri kontrollü sıcaklıklarda gerçekleştirilir: - Yer fıstığı: 80 °C’de 60 dakika - Akdarı: 60 °C’de 45 dakika - Susam: 60 °C’de 20 dakika Kurutma sonrası öğütme işlemi yapılır ve karışım mikser veya değirmen yardımıyla inceltilerek yoğurma kazanına alınır. Susamın eklenmesiyle yoğurma işlemi başlar ve yaklaşık 45 dakika sonunda helva kıvamına ulaşılır. Ürün istenilen şekillerde hazırlanarak tüketiciye sunulur. #### **Saklama koşulları** - Oda sıcaklığı (25–30 °C): 3 ay - Buzdolabı koşulları: 1 yıl ### **Coğrafi Bağ ve Tescil Bilgisi** [Bozyazı kavutu](/tr/detay/bozyazi-kavutu-03859/llms.txt), 03.09.2020 tarihinde mahreç işaretiyle tescillenmiş bir üründür. Tescil, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında alınmış olup, üretim ve işleme sürecinin tamamının Mersin ili Bozyazı ve Anamur ilçeleri sınırlarında gerçekleştirilmesi gereklidir. Ürünün ün bağı, bu coğrafi sınırda uzun yıllar boyunca geleneksel yöntemle pişirilmeden üretilmesinden kaynaklanmaktadır. ### **Denetim Mekanizması** Ürünün üretimi ve coğrafi işaret kullanımına ilişkin denetimler, Dokuma ve Kültür Ürünleri Geliştirme Derneği (DOKUDER) koordinasyonunda yürütülmektedir. Denetim mercii aşağıdaki kurumlardan birer temsilciden oluşur: - Dokuma ve Kültür Ürünleri Geliştirme Derneği - Bozyazı Belediyesi - Bozyazı Esnaf ve Sanatkârlar Odası - Bozyazı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü Denetimler yılda en az bir kez yapılmakta; ürünün üretim tekniklerine uygunluğu, bileşen oranları, coğrafi sınır içinde üretilip üretilmediği ve akdarı kullanımı gibi unsurlar kontrol edilmektedir. Gerekli görüldüğünde kamu veya özel sektörden uzman desteği alınabilmektedir. Tescil ettiren, bu kapsamda hakların korunması adına hukuki süreçleri yürütme sorumluluğuna da sahiptir. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Coğrafi İşaret Detayı: Bozyazı Kavutu." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim Tarihi 2 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38600. ## Related Articles - [MERSİN](//detay/mersin-2/llms.txt) - [Mersin Kerebici ](//detay/mersin-kerebici-1fbd2/llms.txt) - [Mersin Tantunisi](//detay/mersin-tantunisi-073d5/llms.txt) - [Mersin Cezeryesi ](//detay/mersin-cezeryesi-f26c9/llms.txt)