---
title: Boğmaca
slug: bogmaca-750206
url: /detay/bogmaca-750206
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Boğmaca
  type: article
  disambiguation: Boğmaca: Bebeklerde ciddi komplikasyonlara yol açabilen, öksürükle belirli akut solunum yolu enfeksiyonu. Aşıyla önlenebilir.
  categories:
    - name: Sağlık Ve Tıp
      slug: saglik-ve-tip
      url: /kategori/saglik-ve-tip
  tags:
    - Tıp
    - hastalık
author: Emin Neşat Gürses
created_at: 2025-03-21T01:40:31.208063+03:00
updated_at: 2025-04-17T10:48:45.549754+03:00
---

# Boğmaca

<!-- CONTEXT: Article Content for "Boğmaca" -->

## Article Content

Boğmaca, *Bordetella pertussis* adlı bakterinin neden olduğu, öksürük nöbetleriyle karakterize akut bir solunum yolu enfeksiyonudur. [Hastalık](/tr/detay/hastalik-749643/llms.txt), özellikle bebekler ve [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) çocuklar için ciddi komplikasyonlara [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açabilir ve bu nedenle [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) sağlığı açısından [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir konudur. Boğmaca, aşılamayla önlenebilen bir hastalık olmasına rağmen, özellikle aşılanmamış popülasyonlarda salgınlara neden olabilir. Hastalığın klinik seyri, üç [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) evreden oluşur ve özellikle ikinci evrede şiddetli öksürük nöbetleri görülür.

### **Boğmacanın Etiyolojisi ve Bulaşma Yolları**

Boğmacanın etkeni olan *Bordetella pertussis*, Gram-negatif bir bakteridir. [Bakteri](/tr/detay/bakteri-3/llms.txt), solunum yolu epitel hücrelerine tutunarak toksinler salgılar ve bu toksinler hastalığın semptomlarına neden olur. Boğmaca, insandan insana solunum yolu sekresyonlarıyla bulaşır.

#### **Bulaşma Yolları**

1. **Hava Yolu:** Enfekte kişilerin öksürük veya hapşırık yoluyla yaydığı damlacıkların solunması.
2. **Yakın Temas:** Enfekte kişilerle uzun süreli ve yakın temas.
3. **Bulaşıcılık:** Hastalık, özellikle erken dönemde (kataral evre) yüksek bulaşıcılık gösterir.

### **Boğmacanın Klinik Bulguları**

Boğmaca, klinik seyri üç ana evreye ayrılır: kataral evre, paroksismal evre ve iyileşme evresi. Her evrenin kendine özgü semptomları vardır.

#### **Kataral Evre**

- Hastalığın ilk 1-2 haftasını kapsar.
- Soğuk algınlığı benzeri semptomlar görülür: burun akıntısı, hafif öksürük, hapşırık ve düşük ateş.
- Bu evrede hastalık oldukça bulaşıcıdır.

#### **Paroksismal Evre**

- Hastalığın 2-6. haftalarını kapsar.
- Şiddetli öksürük nöbetleri görülür. Öksürük nöbetleri, ardışık ve hızlı öksürükler şeklindedir.
- Öksürük nöbetlerinin ardından derin bir nefes alma sırasında "boğulur gibi" bir ses duyulabilir.
- Öksürük nöbetleri sırasında kusma, morarma ve yorgunluk görülebilir.
- Bu evre, özellikle bebeklerde hayatı tehdit edebilir.

#### **İyileşme Evresi**

- Hastalığın 6. haftasından sonra başlar.
- Öksürük nöbetlerinin şiddeti ve sıklığı azalır.
- İyileşme süreci haftalar veya aylar sürebilir.

### **Boğmacanın Teşhis ve Tedavisi**

Boğmacanın teşhisi, klinik bulguların yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) laboratuvar testleriyle doğrulanır. [Burun](/tr/detay/burun-d9b40/llms.txt) ve boğaz sürüntü örneklerinde *Bordetella pertussis* bakterisinin tespiti veya PCR testleri tanıyı kesinleştirir.

#### **Tedavi Yöntemleri**

Boğmaca tedavisinde antibiyotikler kullanılır. Erken dönemde başlanan [antibiyotik](/tr/detay/antibiyotik-3/llms.txt) tedavisi, hastalığın şiddetini ve bulaşıcılığını azaltır. Kullanılan antibiyotikler şunlardır:

1. **Makrolidler:** Eritromisin, azitromisin veya klaritromisin.
2. **Alternatif İlaçlar:** Penisilin alerjisi olan hastalarda trimethoprim-sulfamethoxazole.

Ayrıca, destekleyici tedaviler (sıvı desteği, [oksijen](/tr/detay/oksijen-750070/llms.txt) tedavisi) özellikle şiddetli vakalarda uygulanır.

### **Boğmacanın Komplikasyonları**

Boğmaca, özellikle bebekler ve küçük çocuklarda ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Bu komplikasyonlar şunları içerir:

1. **Pnömoni:** En sık görülen komplikasyondur.
2. **Nöbetler:** Öksürük nöbetlerine bağlı oksijen yetersizliği nedeniyle görülebilir.
3. **Beyin Hasarı:** Şiddetli vakalarda oksijen yetersizliği nedeniyle ensefalopati gelişebilir.
4. **Ölüm:** Özellikle aşılanmamış bebeklerde ölümcül olabilir.

### **Boğmacanın Önlenmesi**

Boğmaca, aşılamayla önlenebilen bir hastalıktır. Boğmaca aşısı, genellikle difteri, tetanoz ve boğmaca (DTaP) aşısı olarak [kombinasyon](/tr/detay/kombinasyon-749641/llms.txt) halinde uygulanır. Aşılama programları, hastalığın kontrolünde kritik bir rol oynar.

#### **Aşılama Programları**

1. **Bebekler ve Çocuklar:** DTaP aşısı, 2, 4, 6 ve 18. aylarda ve 4-6 yaş arasında uygulanır.
2. **Ergenler ve Yetişkinler:** Tdap aşısı, ergenlik döneminde ve yetişkinlerde 10 yılda bir rapel olarak önerilir.
3. **Hamileler:** Hamileliğin her trimesterinde Tdap aşısı yapılması önerilir. Bu, bebeğin doğumdan sonra korunmasını sağlar.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Boğmaca" -->

## Academic Sources and References

1. Mandell, Gerald L., John E. Bennett, and Raphael Dolin. Mandell, Douglas, and Bennett's Principles and Practice of Infectious Diseases. 8th ed., Elsevier, 2015.Murray, Patrick R., Ken S. Rosenthal, and Michael A. Pfaller. Medical Microbiology. 8th ed., Elsevier, 2016.Ryan, Kenneth J., and C. George Ray. Sherris Medical Microbiology. 7th ed., McGraw-Hill Education, 2018.World Health Organization. "Pertussis Vaccines: WHO Position Paper." Weekly Epidemiological Record, 2015.