--- title: Boğaz Tufanı 2025/A slug: bogaz-tufani-2025a url: /detay/bogaz-tufani-2025a type: agenda language: Türkçe entity: primary: Boğaz Tufanı 2025/A type: agenda disambiguation: Boğaz Tufanı 2025/A: Çin'in Tayvan'a yönelik askeri tatbikatı. Kara, deniz, hava ve füze saldırıları içeren geniş çaplı bir operasyon. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - Boğaz Tufanı - tatbikat - Çin - Tayvan - Tayvan Boğazı - askeri author: Edanur Karakoç created_at: 2025-04-02T12:45:46.523242+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:13:37.474400+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/02/BQqhFDE0OiHve4BKc9BogiveBy5RAF98.webp --- # Boğaz Tufanı 2025/A > “Boğaz Tufanı 2025/A” (Strait Thunder-2025A), Çin Halk Cumhuriyeti tarafından 1 Nisan 2025 tarihinde Tayvan çevresinde başlatılan çok yönlü askeri tatbikatların kod adıdır. Tatbikatlar, Çin’in Tayvan ... ## Chronological Agenda Topics ### Content “[Boğaz Tufanı 2025/A](/tr/detay/bosphorus-flood-2025a-1a80f/llms.txt)” (Strait Thunder-2025A), [Çin Halk Cumhuriyeti](/tr/detay/cin-halk-cumhuriyeti-2/llms.txt) tarafından 1 [Nisan](/tr/detay/nisan-748390/llms.txt) 2025 tarihinde [Tayvan](/tr/detay/abdnin-tayvana-yonelik-silah-satis-paketleri-2025-/llms.txt) çevresinde başlatılan çok yönlü askeri tatbikatların kod adıdır. Tatbikatlar, Çin’in Tayvan üzerindeki egemenlik iddiaları doğrultusunda [kara](/tr/detay/kara-749397/llms.txt), [deniz](/tr/detay/deniz-750021/llms.txt), hava ve [roket](/tr/detay/roket-3/llms.txt) kuvvetlerinin eşgüdümünde gerçekleştirilmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/02/kExkc1cAL2QyxPyDSatOldOLTQxA4oKc.jpg) *Tayvan çevresinde Çin askeri tatbikatı, 1 Nisan 2025 - Anadolu Ajansı* #### **Tatbikatın Niteliği ve Operasyonel İçeriği** Tatbikat, Çin [Halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) Kurtuluş Ordusu’nun (ÇHKO) [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Cephesi Komutanlığı tarafından yönetilmiştir. Tayvan Boğazı’nın kuzey, güney ve doğu kesimlerinde eş zamanlı olarak düzenlenen faaliyetlerde deniz-hava [muharebe](/tr/detay/muharebe-2/llms.txt) hazırlığı, kara ve deniz hedeflerine yönelik saldırılar, [kilit](/tr/detay/kilit-748694/llms.txt) bölgelerin kuşatılması ve deniz yollarının kontrol altına alınmasına ilişkin senaryolar uygulanmıştır​. Tatbikatın ikinci gününde, Çin ordusu Doğu Çin Denizi’nde [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) menzilli, canlı mühimmat kullanılan atışlar gerçekleştirmiştir. Bu atışlarda simülasyon kapsamında liman ve enerji tesisleri [hedef](/tr/detay/hedef-751630/llms.txt) alınmıştır. Çin’in Şandong uçak gemisi grubu da Tayvan’ın doğu kesiminde [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) göstermiş; deniz ve hava unsurlarının koordinasyonuna dayalı “çok boyutlu blokaj” uygulamaları gerçekleştirilmiştir​. Tatbikatlarda kullanılan başlıca taktikler arasında hava engelleme, hassas vuruş, elektronik harp desteği ve birleşik harekat komuta yönetimi [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almıştır. Çin’in savunma kaynakları, tatbikatın “*birliklerin birleşik harekat yürütme kabiliyetini, harekat kontrolünü ve yönlü müdahale yetisini test etmeye yönelik”* olduğunu bildirmiştir​. #### **Tayvan’ın Askeri ve Kurumsal Tepkileri** Tayvan Savunma Bakanlığı, tatbikat süresince 76 Çin [savaş](/tr/detay/savas-3/llms.txt) uçağı ve 19 savaş gemisinin Tayvan çevresinde faaliyet gösterdiğini açıklamıştır. Uçaklardan 37’sinin Tayvan Boğazı’ndaki tarafsız orta hattı geçtiği, Şandong uçak gemisinin ise Tayvan’ın hava savunma tanımlama bölgesine girdiği bildirilmiştir​. Tayvan, bu gelişmeler [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) hava savunma sistemlerini devreye almış, donanma unsurlarını konuşlandırmış ve kara konuşlu [füze](/tr/detay/fuze-2/llms.txt) sistemlerini aktive etmiştir. Tayvan Savunma Bakanlığı, Çin’in tatbikatlarına karşı savunma düzeyinin artırıldığını ve [Ada](/tr/detay/ada-748824/llms.txt) çevresinde sürekli izleme yapıldığını açıklamıştır. #### **Propaganda Materyalleri ve Siyasal Bildiriler** Tatbikat sürecinde Çin'in resmi kurumları tarafından yayımlanan görsel ve [dijital](/tr/detay/dijital-2/llms.txt) içeriklerle, Tayvan yönetimine yönelik çeşitli mesajlar iletilmiştir. Bu materyallerde Tayvan [Devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) Başkanı Lai Ching-te'yi hedef alan temsillere ve tatbikat senaryolarıyla uyumlu görsel anlatımlara yer verilmiştir. Videolar ve afişlerde Ada'nın çevresinin kuşatılması, askeri hedeflerin vurulması ve altyapının etkisizleştirilmesine dair simülasyonlar sunulmuştur. #### **Uluslararası Tepkiler** Tatbikatlar [Amerika Birleşik Devletleri](/tr/detay/amerika-birlesik-devletleri-c691a/llms.txt) ve [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) Birliği başta olmak üzere çeşitli uluslararası aktörlerce eleştirilmiştir. [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, Çin’in Tayvan çevresindeki askeri faaliyetleri “tek taraflı statü değişikliği girişimi” olarak nitelendirilmiş; Tayvan Boğazı’nda barış ve istikrarın korunmasına yönelik destek beyan edilmiştir​. Avrupa Birliği de benzer biçimde, Tayvan Boğazı’nda mevcut statükonun korunmasından yana olduğunu açıklamış ve güç veya baskı yoluyla statü değişikliğine karşı olduğunu belirtmiştir​. #### **Arka Plan ve Önceki Tatbikatlar** “Boğaz Tufanı 2025/A” tatbikatı, Çin’in Tayvan çevresinde son yıllarda düzenlediği geniş çaplı askeri faaliyetlerin devamı niteliğindedir. 2022 yılında ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin Tayvan ziyareti sonrası, 2023’te dönemin Tayvan lideri Tsai Ing-wen’in ABD ile temaslarının ardından ve 2024’te yeni Devlet Başkanı Lai Ching-te’nin göreve başlamasıyla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) benzer ölçekli “[Müşterek](/tr/detay/musterek/llms.txt) Kılıç” (Joint Sword) tatbikatları gerçekleştirilmiştir​. Çin yönetimi Tayvan’ı kendi toprağı olarak tanımlamakta ve bu doğrultuda gerektiğinde güç kullanımını dışlamamaktadır. Tayvan ise fiili bağımsızlık statüsünü sürdürmekte ve kendi geleceğine yalnızca Ada halkının karar verebileceğini ifade etmektedir. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), Tayvan Boğazı’nda askeri gerilimlerin düzenli olarak gündeme gelmesine neden olmaktadır. ### Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “ABD’den Çin’in Tayvan Çevresinde Düzenlediği Askeri Tatbikata Tepki.” Anadolu Ajansı. Erişim 2 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/abdden-cinin-tayvan-cevresinde-duzenledigi-askeri-tatbikata-tepki/3525846 2. Anadolu Ajansı. “Çin, Tayvan’ın Çevresini Kuşatan Kapsamlı Askeri Tatbikata Başladı.” Anadolu Ajansı. Erişim 2 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/cin-tayvanin-cevresini-kusatan-kapsamli-askeri-tatbikata-basladi/3524960 3. Associated Press. “China Starts Military Drills Encircling Taiwan.” AP News. Accessed April 2, 2025. https://apnews.com/article/china-taiwan-military-drills-56a39e0044657c0a74482184895e6bed 4. CNN. “China Escalates Live-Fire Drills around Taiwan.” CNN International. Accessed April 2, 2025. https://edition.cnn.com/2025/04/01/china/china-taiwan-drills-live-fire-escalation-intl-hnk/index.html 5. Reuters. “Chinese Military Says It Is Conducting Exercises around Taiwan.” Reuters. Accessed April 2, 2025. https://www.reuters.com/world/asia-pacific/chinese-military-says-it-is-conducting-exercises-around-taiwan-2025-03-31/