--- title: Bitlis Abdurrahman Gazi Türbesi slug: bitlis-abdurrahman-gazi-turbesi-2c01f url: /detay/bitlis-abdurrahman-gazi-turbesi-2c01f type: article language: Türkçe entity: primary: Bitlis Abdurrahman Gazi Türbesi type: article categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: İslam slug: islam url: /kategori/islam tags: - Anlat - Ahlat Kümbet Mimarisi - İnanç Turizmi - kümbet author: Burak Ataş created_at: 2026-04-06T21:04:56.678103+03:00 updated_at: 2026-05-27T13:48:21.052307+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/04/06/5J99HimXXtxaHe9afOWj3ehtNjWeHx51.jpeg --- # Bitlis Abdurrahman Gazi Türbesi ## KURE Information Cards ![20251107141700304_ABDURRAHMAN GAZI KUMBETI ALI MURAT CORUK (10) kopya.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2026/05/26/sgNIcHy0SMON57CI8EWzw4LNCzMSDMsl.jpg) *Abdurrahman Gazi Türbesi* | Field | Value | |-------|-------| | Dönem(ler) | Hz. Ömer dönemi (M.S. 641). | | İnșa/Restorasyon | Orijinal yapı çok eski olsa da günümüzdeki hali 1974 yılında Ahlatlı meşhur taş ustası Tahsin Kalender tarafından yeniden inşa edilmiştir. | | Kime Ait | Sahabe-i Kiram’dan Muaz bin Cebel’in oğlu Abdurrahman Gazi. | | Konum | Bitlis,Ahlat | ## Article Content Abdurrahman Gazi Türbesi, [Bitlis](/tr/detay/bitlis-il-69822/llms.txt) ilinin [Ahlat](/tr/detay/ahlat-2/llms.txt) ilçesinde yer alan ve bölgenin İslam orduları tarafından fethi sırasında şehit düşen Abdurrahman Gazi adına inşa edilmiş bir anıt mezardır. Türbede medfun bulunan Abdurrahman Gazi, Hz. Muhammed’in sancaktarı Muaz bin Cebel’in oğlu olup, Hz. Ömer döneminde el-Cezire komutanı İyaz bin Ganem idaresindeki orduda görev almıştır. Ahlat'ın fethi sürecinde şehit olan Abdurrahman Gazi, şehit düştüğü mevkiye defnedilmiştir[^1]. ### Tarihsel Arka Plan ve Konum Bölge tarih boyunca farklı topluluklarca isimlendirilmiş; Urartular "Halads", Süryaniler "Kelath", İranlılar ve Türkler ise "Ahlat" adını kullanmışlardır. Abdurrahman Gazi’nin tam olarak defnedildiği nokta kesin olarak saptanamamış olsa da Osmanlı Devleti kayıtlarında bu bölge "Şehitler Tepesi" veya "Şehitler Zaviyesi" olarak geçmektedir. Tarihçi Vakidi, "Fitunu Şam" adlı eserinin 2. cildinde Abdurrahman Gazi’nin Ahlat’taki savaşlarda "Gazi" unvanını aldığını ve bugün türbenin bulunduğu alana yakın bir yerde medfun olduğunu kaydetmiştir[^2]. ### Mimari Özellikler Türbe, Selçuklu ve Osmanlı mimari tarzlarını yansıtan, tek katlı ve kesme taş malzemeden inşa edilmiş bir yapıdır. Kare bir plan şeması üzerine kurulan türbenin gövdesi, üst dört köşeden kesilen üçgen pahlar aracılığıyla sekizgen bir forma dönüştürülmüştür[^3]. ### Cephe ve Süsleme Özellikleri İç mekânın aydınlatılması; kuzey, güney ve batı cephelerinde bulunan ve üç kemerli niş içerisine alınan pencere açıklıklarıyla sağlanmaktadır. Pencereleri çevreleyen sivri kemerlerin üst köşelerinde dekoratif amaçlı ikişer adet taş rozet süslemesi yer almaktadır. Türbeye giriş, doğu cephesinde konumlandırılan sivri kemerli bir niş içerisinden açılan kapı vasıtasıyla gerçekleştirilmektedir[^4]. ### Üst Yapı ve Kasnak Türbe sekizgen bir kasnağa sahiptir ve bu kasnak kemer motifli iki ayrı kuşakla çevrelenmiştir. Yapının üst örtüsü, aşağıya doğru sundurma şeklinde inen bir saçak ve sekiz kenarlı prizmatik bir taş külah ile tamamlanmıştır. ### Onarım ve Restorasyon Abdurrahman Gazi Türbesi, 1974 yılında Ahlatlı taş ustası Tahsin Kalender tarafından yöredeki geç dönem kümbet mimarisine sadık kalınarak onarılmıştır. Ahlat taş ustalığı geleneğinin temsilcisi olan ve 2012 yılında "Yaşayan İnsan Hazinesi" ilan edilen Kalender, yapıyı orijinal formuna uygun şekilde yeniden inşa etmiştir.[^5] ### Günümüzdeki Durumu ve Turizm Günümüzde bölgenin en önemli dini ve kültürel miraslarından biri kabul edilen türbe, inanç turizmi kapsamında değerlendirilmektedir. Yapı, özellikle bahar aylarından itibaren yerli ve yabancı turistler tarafından yoğun şekilde ziyaret edilmektedir[^6]. ## Academic Sources and References 1. Ahlat Belediyesi. "Abdurrahman Gazi Türbesi." Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026. https://kutlusehirahlat.org.tr/gezilecek-yerler/abdurrahman-gazi-turbesi.html 2. Tokgöz, Leyla "Bitlis Abdurrahman Gazi Türbesi." Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/bitlis-abdurrahman-gazi-turbesi 3. Türkiye Kültür Portalı. "Abdurrahman Gazi Türbesi - Bitlis." Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026 https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/abdurrahman-gazi-turbesi- ## Citations [^1]: Türkiye Kültür Portalı. "Abdurrahman Gazi Türbesi - Bitlis." Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026 https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/abdurrahman-gazi-turbesi- [^2]: Ahlat Belediyesi. "Abdurrahman Gazi Türbesi." Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026. https://kutlusehirahlat.org.tr/gezilecek-yerler/abdurrahman-gazi-turbesi.html [^3]: Türkiye Kültür Portalı. "Abdurrahman Gazi Türbesi - Bitlis." Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026 https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/abdurrahman-gazi-turbesi- [^4]: Türkiye Kültür Portalı. "Abdurrahman Gazi Türbesi - Bitlis." Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026 https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bitlis/gezilecekyer/abdurrahman-gazi-turbesi- [^5]: Leyla Tokgöz "Bitlis Abdurrahman Gazi Türbesi." Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/bitlis-abdurrahman-gazi-turbesi [^6]: Leyla Tokgöz "Bitlis Abdurrahman Gazi Türbesi." Türkiye Turizm Ansiklopedisi. Erişim Tarihi: 6 Nisan 2026. https://turkiyeturizmansiklopedisi.com/bitlis-abdurrahman-gazi-turbesi ## Related Articles - [Abdurrahman Gazi Türbesi ](//detay/abdurrahman-gazi-turbesi-2856c/llms.txt) - [Abdurrahman Gazi Türbesi](//cocuk-detay/abdurrahman-gazi-turbesi-57e2e/llms.txt) - [Geleneksel Ahlat Taş İşçiliği](//detay/geleneksel-ahlat-tas-isciligi-013e9/llms.txt) - [Ahlat Selçuklu Mezarlığı](//cocuk-detay/ahlat-selcuklu-mezarligi-e2551/llms.txt)