---
title: Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı
slug: birlesik-devletler-cevre-koruma-ajansi-8332d
url: /detay/birlesik-devletler-cevre-koruma-ajansi-8332d
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı
  type: article
  disambiguation: ABD Çevre Koruma Ajansı: Hava, su ve toprak koruma, sürdürülebilirlik.
  categories:
    - name: Çevre, Tarım Ve Ziraat
      slug: cevre-tarim-ve-ziraat
      url: /kategori/cevre-tarim-ve-ziraat
  tags:
    - EPA
author: Yeşim Can
created_at: 2025-05-26T16:11:37.953023+03:00
updated_at: 2025-05-26T18:02:30.373113+03:00
image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/26/06yeja11HYcDSIXdtB2GH3gkMPOOXE0h.png
---

# Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı

<!-- CONTEXT: KURE Information Cards for "Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı" -->

## KURE Information Cards

### KURE Information Card: Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı (EPA)

![Ekran görüntüsü 2025-05-26 160712.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/26/UWJVvX8gQ0YXXyJShMqOZBaoIgivbdW9.png)

| Field | Value |
|-------|-------|
| Kuruluş Yılı(Metin) | 2 Aralık 1970 |
| Kurucu(lar) | ABD Başkanı Richard Nixon (İcra emriyle kurulmuştur) |
| Ana Faaliyet Alanları | Hava Kalitesi Yönetimi, Su Kirliliğinin Önlenmesi, Tehlikeli Atıkların Kontrolü, Kimyasal Güvenlik, İklim Değişikliğiyle Mücadele, Çevresel Adaletin Sağlanması, Araştırma, Çevresel Teknoloji Geliştirme |
| Amacı / Misyonu | İnsan Sağlığını Ve Çevreyi; Hava, Su Ve Toprak Gibi Doğal Kaynakların Korunması Yoluyla Güvence Altına Almak |
| Genel Merkezi | Washington, D.C., Amerika Birleşik Devletleri |

<!-- CONTEXT: Article Content for "Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı" -->

## Article Content

[Çevre Koruma Ajansı](/tr/detay/united-states-environmental-protection-agency-6cea/llms.txt), [Amerika Birleşik Devletleri](/tr/detay/amerika-birlesik-devletleri-c691a/llms.txt)’nde çevrenin korunması ve halk sağlığının iyileştirilmesi amacıyla kurulmuş bağımsız bir federal kurumdur. 1970 yılında Başkan Richard Nixon tarafından oluşturulan Çevre Koruma Ajansı, çevresel sorunlara karşı bütüncül bir yaklaşım benimseyerek çevre kalitesini iyileştirmek ve [sürdürülebilir kalkınmayı](/tr/detay/surdurulebilir-kalkinma-amaclari-2/llms.txt) desteklemek üzere düzenleyici, denetleyici, bilimsel araştırma ve eğitim faaliyetleri yürütmektedir.

### **Misyon ve Amaçlar**

Çevre Koruma Ajansı’nın temel misyonu, insan sağlığını koruyarak çevresel riskleri azaltmak ve doğal kaynakların sürdürülebilir kullanımını sağlamaktır. Bu kapsamda  [hava, su ve toprak kalitesini koruma](/tr/detay/hava-ve-su-kalitesi-olcum-teknolojileri-ae7d0/llms.txt), toksik kimyasalların yönetimi, atıkların güvenli bertarafı, kirlilik önleme ve [iklim değişikliği](/tr/detay/iklim-degisikligi-77db1/llms.txt) ile mücadele gibi alanlarda politika ve standartlar geliştirmektedir. Kurum, çevre hukukunun uygulanmasında denetim görevini üstlenirken, çevresel adalet ilkeleri doğrultusunda toplulukların korunmasını da öncelik olarak benimsemektedir.

### **Tarihsel Gelişim**

ABD’de çevre bilincinin artması ve 1960’larda yaşanan ciddi çevresel kirlilik vakalarının ardından Ajans, 2 Aralık 1970 tarihinde federal bir ajans olarak kurulmuştur. Kuruluşu, çevresel sorunlara yönelik kapsamlı bir müdahalenin gerekliliğini yansıtmaktadır. Ajans, Clean Air Act (Temiz Hava Yasası), Clean Water Act (Temiz Su Yasası), Resource Conservation and Recovery Act (Kaynak Koruma ve Geri Kazanım Yasası) gibi önemli yasaların uygulanmasını sağlamış, bu sayede ABD’de hava ve su kalitesinde önemli iyileşmeler kaydedilmiştir. Kurum, çevresel standartların belirlenmesi ve ihlal edenlere yaptırım uygulanması süreçlerinde merkezi rol oynamaktadır.

### **Organizasyon Yapısı ve Yönetim**

Çevre Koruma Ajansı, Yönetim Kurulu Başkanı (Administrator) tarafından yönetilen bir organizasyondur ve çeşitli ana ofisler ile bölgesel ofislerden oluşur. Ana ofisler arasında [Hava ve Radyasyon Ofisi](/tr/detay/hava-sahasi-2/llms.txt), Su Ofisi, [Atık Yönetimi ve Acil Müdahale Ofisi](/tr/detay/tehlikeli-atiklar/llms.txt), [Kimyasallar ve Toksik Maddeler Ofisi](/tr/detay/bisfenol-a-bpa-2cebc/llms.txt) gibi birimler bulunmaktadır. Kurumun 10 bölgesel ofisi, ülke çapında sahada denetim, uygulama ve teknik destek görevlerini yürütür. Ayrıca ajans, bünyesinde yer alan bilimsel araştırma merkezleri ve danışma organları ile bilimsel veri üretiminde ve politika geliştirmede görev alır.

### **Araştırma ve Bilimsel Destek**

Çevre Koruma Ajansı, çevre ve sağlık alanındaki bilimsel araştırmalara büyük önem verir. Kurumun araştırma merkezleri; hava kalitesi, [su kirliliği](/tr/detay/dunya-su-gunu-3c2f1/llms.txt), toksikoloji, ekosistem sağlığı, biyolojik çeşitlilik ve iklim değişikliği gibi konularda veri toplar ve analiz eder. Bu araştırmalar, çevresel politika yapımında bilimsel kanıtların kullanılmasını sağlar. Ajans ayrıca, bilimsel danışma kurulları ve bağımsız uzmanlardan oluşan komiteler aracılığıyla karar alma süreçlerinde bilimsel rehberlik sunar.

### **Bütçe ve Planlama**

Çevre Koruma Ajansı’nın bütçesi yıllık olarak ABD Kongresi tarafından onaylanır ve kurumun stratejik hedeflerine uygun olarak planlanır. Planlama süreci, çevresel önceliklerin belirlenmesi, kaynak tahsisi ve performans hedeflerinin belirlenmesini içerir. Bu süreçte, çevresel koruma hedeflerine ulaşmak için etkili ve verimli programlar geliştirilir. Bütçe, çevre denetimleri, eğitim faaliyetleri, araştırma projeleri ve acil müdahale kapasitelerinin güçlendirilmesi için kullanılır.

### **Çevresel Konular ve Programlar**

Çevre Koruma Ajansı, aşağıdaki başlıca çevresel alanlarda faaliyet göstermektedir:

- **Hava Kalitesi:** Hava kirliliği sınır değerlerinin belirlenmesi ve denetlenmesi, sera gazı emisyonlarının azaltılması.
- **Su Kaynakları:** İçme suyu kalitesinin korunması, atık su yönetimi ve kirliliğin önlenmesi.
- **Atık Yönetimi:** Katı atıkların, tehlikeli atıkların güvenli şekilde toplanması, taşınması ve bertarafı.
- **Kimyasallar ve Toksik Maddeler:** İnsan sağlığına zararlı kimyasalların tespiti, risk değerlendirmesi ve yönetimi.
- **İklim Değişikliği:** Emisyon azaltımı, yenilenebilir enerji ve çevresel sürdürülebilirlik programlarının teşviki.
- **Çevresel Adalet:** Sosyoekonomik açıdan dezavantajlı toplulukların çevresel risklere karşı korunması.

Çevre Koruma Ajansı, kamuoyu bilgilendirme kampanyaları, eğitim programları ve sektörlerle işbirlikleri yoluyla çevre bilincinin artırılmasını sağlar. Ayrıca, çevre yasalarının uygulanmasında kamu katılımını teşvik etmeyi amaçlar.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Birleşik Devletler Çevre Koruma Ajansı" -->

## Academic Sources and References

1. Environmental Protection Agency (EPA). "EPA Organization Chart." Erişim 26 Mayıs 2025. https://www.epa.gov/aboutepa/epa-organization-chart.Environmental Protection Agency (EPA)." Environmental Topics." Erişim 26 Mayıs 2025. https://www.epa.gov/environmental-topics.Environmental Protection Agency (EPA). "Our Mission and What We Do." Erişim 26 Mayıs 2025. https://www.epa.gov/aboutepa/our-mission-and-what-we-do.Environmental Protection Agency (EPA). "Plan and Budget." Erişim 26 Mayıs 2025. https://www.epa.gov/planandbudget.Environmental Protection Agency (EPA)." Research Centers, Programs, and Science Advisory Organizations. "Erişim 26 Mayıs 2025. https://www.epa.gov/aboutepa/research-centers-programs-and-science-advisory-organizations.Environmental Protection Agency (EPA). The Guardian: Origins of the EPA." Erişim 26 Mayıs 2025. https://www.epa.gov/history.