--- title: Bilgisayar Faresinin İcadı slug: bilgisayar-faresinin-icadi-58c1d url: /detay/bilgisayar-faresinin-icadi-58c1d type: article language: Türkçe entity: primary: Bilgisayar Faresinin İcadı type: article disambiguation: Bilgisayar faresinin icadı: Douglas Engelbart'ın 1960'lardaki devrimci icadının tarihini keşfedin. categories: - name: Endüstri, Üretim Ve Otomasyon Sistemleri slug: endustri-uretim-ve-otomasyon-sistemleri url: /kategori/endustri-uretim-ve-otomasyon-sistemleri - name: Bilişim Ve İletişim Teknolojileri slug: bilisim-ve-iletisim-teknolojileri url: /kategori/bilisim-ve-iletisim-teknolojileri tags: - Bilgisayar Faresinin İcad - Fare author: Hamza Aktay created_at: 2025-04-26T16:41:27.748907+03:00 updated_at: 2025-04-26T17:56:15.350932+03:00 --- # Bilgisayar Faresinin İcadı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Bilgisayar Faresi (Mouse) ![mouse.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/26/BIu46SC8YuuZhIkPJBLc2ShJ1r8f7PsT.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | İlk Kullanıldığı Sistem | Xerox Alto bilgisayarı (1973) | | Patent Bilgisi | US Patent 3,541,541 (1970) – “X-Y Position Indicator for a Display System” | | İlk Gösterim | 1968 – Fall Joint Computer Conference (The Mother of All Demos) | | İlk Çalışan Prototip | Ahşap kasa, iki metal tekerlekli mekanizma | | İlk Geliştirilme Yılı | 1964 | | İcat Eden | Douglas Engelbart | ## Article Content **Bilgisayar faresi**, ekrandaki imleci hareket ettirmek ve [komutlar vermek](/tr/detay/command-line-interface-acb9c/llms.txt) için kullanılan bir [giriş cihazıdır](/tr/detay/bios-basic-input-output-system-861cc/llms.txt). Grafiksel kullanıcı arayüzlerinin gelişimiyle birlikte, kullanıcıların bilgisayarlarla daha etkileşimli bir şekilde çalışmasını sağlayan bu aygıt, ilk olarak 1960’lı yıllarda **Douglas Engelbart** tarafından tasarlanmıştır. [Engelbart](/tr/detay/douglas-engelbart-5d2ec/llms.txt)’ın amacı, [insan-bilgisayar etkileşimini](/tr/detay/insan-bilgisayar-etkilesimi-751987/llms.txt) daha verimli hale getirmek olmuştur. Bu bağlamda, bilgisayar faresi, kullanıcıların ekrandaki nesneleri kolayca seçip yönetmelerine olanak tanıyan bir araç olarak geliştirilmiştir. ### **Tarihçe ve Gelişim Süreci** [Douglas Engelbart](/tr/detay/douglas-engelbart-001af/llms.txt), 1960’ların başında Stanford Research Institute (SRI) bünyesindeki Augmentation Research Center’da (ARC) insan-bilgisayar etkileşimini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapmaktaydı. 1964 yılında, Engelbart’ın liderliğinde, mühendis Bill English tarafından ilk bilgisayar faresi prototipi geliştirildi. Bu prototip, ahşap bir kasaya sahipti ve altında iki adet metal tekerlek bulunuyordu. Cihaz, “X-Y pozisyon göstergesi” olarak adlandırıldı ve kullanıcıların ekrandaki imleci hareket ettirmesine olanak tanıyordu. Engelbart, bu aygıtın [bilgisayar kullanıcılarının](/tr/detay/bilgisayar-c0bfc/llms.txt) verimliliğini artıracağına inanıyordu. ### **Patent Süreci ve İlk Gösterim** Engelbart, 1967 yılında bu aygıt için patent başvurusunda bulundu ve 1970 yılında “X-Y Position Indicator for a Display System” başlıklı patenti aldı (US Patent 3,541,541). Ancak, bu icat, geniş kitlelere ilk kez 1968 yılında San Francisco’da düzenlenen Fall Joint Computer Conference’da tanıtıldı. Engelbart’ın “The Mother of All Demos” olarak bilinen bu sunumu, [bilgisayar faresinin](/tr/detay/fare-0d5b6/llms.txt) yanı sıra hipertext, video konferans ve grafiksel kullanıcı arayüzü gibi birçok yeniliği de içeriyordu. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/26/nI12moAAgCxVnWRdQtkcNjNddVLoeI6f.png) *Mekanik fare. (Yapay zeka ile oluşturulmuştur.)* ### **Ticari Kullanım ve Yaygınlaşma** Bilgisayar faresinin ticari kullanımı, 1980’li yılların başında başladı. Xerox PARC tarafından geliştirilen Xerox Alto, fareyi kullanan ilk bilgisayarlardan biriydi. Ancak, fare, geniş kitlelere Apple’ın 1984 yılında piyasaya sürdüğü Macintosh bilgisayarıyla ulaştı. Bu dönemde, fareler genellikle mekanik yapıya sahipti ve altında dönen bir top bulunuyordu. Zamanla, optik ve lazer teknolojilerinin gelişmesiyle, daha hassas ve dayanıklı fareler üretilmeye başlandı. ### **Teknolojik Gelişmeler ve Çeşitleri** Bilgisayar fareleri, teknolojik gelişmelere paralel olarak çeşitli türlerde üretilmiştir: - **Mekanik Fareler:** Altında bulunan top sayesinde hareketi algılayan farelerdir. Bu tür fareler, 1980’li ve 1990’lı yıllarda yaygın olarak kullanılmıştır. - **Optik Fareler: **LED ışık ve sensörler kullanarak yüzey hareketlerini algılayan farelerdir. Mekanik farelere göre daha hassas ve dayanıklıdırlar. - **Lazer Fareler: **Lazer teknolojisi kullanarak daha yüksek hassasiyet sağlayan farelerdir. Özellikle grafik tasarım ve oyun gibi hassasiyet gerektiren alanlarda tercih edilirler. - **Kablosuz Fareler: **Radyo frekansı (RF) veya Bluetooth teknolojisi kullanarak bilgisayara bağlanan farelerdir. Kablo karmaşasını ortadan kaldırarak kullanıcıya hareket özgürlüğü sağlarlar. - **Ergonomik Fareler:** Kullanıcının el ve bilek sağlığını korumak amacıyla özel tasarlanmış farelerdir. Uzun süreli kullanımlarda konfor sağlarlar. ## Academic Sources and References 1. Bilgisayar Bilim. “Dersimiz Mouse.” Erişim 26 Nisan 2025. Link 2. Bilgisayar Nedir. “Mouse.” Erişim 26 Nisan 2025. Link 3. Dijital Ders. “Fare (Mouse).” Erişim 26 Nisan 2025. Link 4. Explain That Stuff. “Computer Mouse.” Erişim 26 Nisan 2025. Link 5. GeeksforGeeks. “Different Types of Computer Mouse.” Erişim 26 Nisan 2025. Link 6. Google Patents. “US Patent 3,541,541: X-Y Position Indicator for a Display System.” Erişim 26 Nisan 2025. Link 7. Made How. “Computer Mouse.” Erişim 26 Nisan 2025. Link 8. SRI International. “75 Years of Innovation: The Computer Mouse.” Erişim 26 Nisan 2025. Link 9. SRI International. “The Computer Mouse and Interactive Computing.” SRI International. Erişim 26 Nisan 2025. Link