--- title: Beypazarı slug: beypazari-0fe42 url: /detay/beypazari-0fe42 type: article language: Türkçe entity: primary: Beypazarı type: article disambiguation: Ankara'nın tarihi ilçesi Beypazarı: İpek Yolu üzerinde, doğal güzellikleri ve tarihiyle büyüleyici bir yer. categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - BeypazarıKeşfi - AnkaraBeypazarı - BeypazarıSokakları - BeypazarıTuru - BeypazarıGezisi - VisitBeypazarı - Ankara - Beypazarı author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-04T20:59:30.424392+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:04:16.019606+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/04/2J7Byki3QIsxFEMEWu78AY0iEguPPakl.jpg --- # Beypazarı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Beypazarı ![336375,dmagecicibeypazari2jpg.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/04/bChAHIpgnPkHq5VJkRLOXfeWC10NW6qI.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 1.868 km² | | Rakım(lar)(Metin) | 675 m | | Adın Kökeni | Sipahi beyi ve pazarına atfen “Beğ Bazarı” ya da Germiyanoğlu veziri Zinar Hezar’dan türeyerek “Beypazarı”. | | İlk Adı | Lagania (Luwice: “Kaya Doruğu Ülkesi”). | | Komşular | Ayaş, Güdül, Nallıhan, Kıbrıscık, Çamlıdere, Polatlı, Mihallıçcık, Eskişehir, Gerede, Seben, Kızılcahamam. | | Mesafe | Ankara’ya 98-100 km. | | Yer(ler) | Ankara’nın kuzeybatısı,eski Ankara-İstanbul yolu üzerinde. | ## Article Content **Beypazarı**, [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt)’nın kuzeybatısında, eski Ankara-İstanbul yolu üzerinde, başkente 98-100 km mesafede [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan tarihi bir ilçedir. Ayaş, Güdül, Nallıhan, Kıbrıscık, Çamlıdere, Polatlı, Mihallıçcık, Eskişehir, Gerede, Seben ve Kızılcahamam ilçeleriyle çevrilidir. Yüzölçümü 1.868 km², rakımı ise 675 metredir. [Merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) dışında 3 [kasaba](/tr/detay/kasaba-3/llms.txt) (Karaşar, Kırbaşı, Uruş) ve 65 köye sahip olan ilçe, 11 mahalleden oluşan bir [kent](/tr/detay/kent/llms.txt) merkezine sahiptir. Tarihi İpek Yolu ve İstanbul-[Bağdat](/tr/detay/bagdat-2/llms.txt) yolu üzerinde bulunması, Beypazarı’nı tarih boyunca stratejik ve ticari açıdan [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir merkez haline getirmiştir. Günümüzde de [çevre](/tr/detay/cevre/llms.txt) ilçeler için sosyal, kültürel ve ekonomik bir [çekim](/tr/detay/cekim/llms.txt) noktası olmayı sürdürmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/04/kgMKRh4CoQGZeNRtqpyEg5Xtf2qJ9eT4.jpg) *Beypazarı (Kültür ve Turizm Bakanlığı)* #### **Tarihçe** Beypazarı’nın tarihi, [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt)’nun zengin uygarlık geçmişini yansıtır. İlk çağlarda Hititler, Frigler, Galatlar, Romalılar ve Bizanslılar bölgeye hakim olmuş; ardından Anadolu Selçukluları ve Osmanlılar egemenlik kurmuştur. Arkeolojik veriler, en eski yerleşimin Hititler dönemine ait olduğunu gösterse de, çalışmaların sınırlı olması nedeniyle detaylı [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) eksikliği bulunmaktadır. İlçenin ilk adı, Luwice kökenli **Lagania**’dır ve “Kaya Doruğu Ülkesi” anlamına gelir. Roma döneminde İstanbul-Ankara-Bağdat [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) önemli geçiş yolları üzerinde yer alan Beypazarı, Bizans İmparatoru Anastasios’un M.S. 491-518 yılları arasındaki ziyaretiyle **Lagania-Anastasiopolis** (Anastasios Kenti) adını almıştır. Türklerin Anadolu’ya girişiyle, [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) [Alparslan](/tr/detay/alparslan/llms.txt) komutasındaki akıncılar Beypazarı’na ulaşmış ve Selçuklu döneminde [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) eden Türkmen boylarına yurt olmuştur. Bunlardan en önemlisi, Gazi Gündüzalp liderliğindeki Kayı boyudur; Osmanlı Devleti’nin kurucusu [Osman](/tr/detay/osman-2/llms.txt) [Bey](/tr/detay/bey-5/llms.txt)’in dedesi Gündüzalp’in mezarı, Beypazarı’na bağlı Hırkatepe köyündedir. [Selçuklular](/tr/detay/selcuklular/llms.txt) zamanında İstanbul-Bağdat yolunda bir [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) merkezi olan Beypazarı, [Orhan](/tr/detay/orhan/llms.txt) Bey’in Ankara’yı almasıyla Osmanlı yönetimine [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt) ve Hüdavendigar ([Bursa](/tr/detay/bursa-2/llms.txt)) Sancağı’na bağlanmıştır. 1868’de Ankara’ya bağlı bir [kaza](/tr/detay/kaza-2/llms.txt) haline gelen ilçe, Osmanlı’da Tımarlı Sipahi merkezlerinden biri olmuş; yöredeki sipahi beyine ve canlı ticari hayata atfen **Beğ Bazarı** (Beypazarı) adını almıştır. Germiyanoğlu Yakup [Şah](/tr/detay/sah-3/llms.txt)’ın veziri Zinar Hezar’ın Rumlardan aldığı bölgeye büyük bir [pazar](/tr/detay/pazar-2/llms.txt) kurdurduğu, zamanla “Hezar”ın unutulup “Bey”in öne çıktığı da rivayet edilir. Evliya Çelebi, 1638’de yazdığı *Seyahatname*’de Beypazarı’nı detaylıca tarif eder. İlçeyi “Germiyan Hezar” olarak da anılan, haftada bir süslü pazarların kurulduğu, sof ticaretiyle [ünlü](/tr/detay/unlu-749478/llms.txt), 20 mahalleli, 41 mihraplı, 3.060 evli bir [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) şehri olarak betimler. Halkını Oğuz Türkleri olarak tanımlar; bilgin, garipsever ve [cömert](/tr/detay/comert-750231/llms.txt) insanlar olduklarını, kadınlarının edepli, çocuklarının ise hafızlığa yatkın olduğunu belirtir. [Bağ](/tr/detay/bag-5/llms.txt)-bahçeleri, kavunları, armutları ve arpasıyla ünlü bir yerleşim olarak övgüyle bahseder. #### **Coğrafi Özellikler ve Yerleşim** Beypazarı, İç Anadolu ile [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) Karadeniz arasında geçiş konumundadır. Kuzeyindeki dağlık alanlar Karadeniz iklimini [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) yansıtmazken, güneydeki [bozkır](/tr/detay/bozkir-3/llms.txt) alanlar İç Anadolu iklimini taşır. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsünde her iki bölgenin özelliklerini barındırır. Yerleşim, Hıdırlık, Salihler ve Üç Kızlar tepeleri ile İnözü, Murdancı ve Kumsüren derelerinin vadileri [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) kurulmuştur. Engebeli [arazi](/tr/detay/arazi-4/llms.txt), kalkerli tepeler ve topografik [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), kent peyzajını zenginleştirir. [Kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt) bulunmamasına rağmen, [konut](/tr/detay/konut-2/llms.txt) dokusu “kale kent” görünümü verir. Tarihi yerleşim, 19. yüzyıl yapılarından oluşan 6 mahallede (Beytepe, Cumhuriyet, İstiklal, Kurtuluş, Rüstempaşa, Zafer) yoğunlaşır. 20. yüzyıldan itibaren güney ve [doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) yönünde genişleyen kent, turizm, iş imkanları ve hizmet sektörüyle [nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) artışı yaşamıştır. #### **Geleneksel Kent Dokusu ve Konutlar** Beypazarı, Osmanlı taşra kent sistemini yansıtan tarihi dokusuyla dikkat çeker. Geleneksel Türk evleri, 19. ve 20. yüzyıl başlarında inşa edilmiş, iki-üç katlı, [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt) iskeletli, [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) veya kerpiç dolgulu yapılar olarak öne çıkar. Dış, iç ve orta sofalı planlara sahip konutların zemin katları taşlık, üst katları ise yaşama alanlarıdır. Cumbalar dış mekan bağlantısını artırırken, [tatlı](/tr/detay/tatli-2/llms.txt) kireç sıvalı ahşap iskelet ve mahzenler yangınlara karşı koruma sağlar. Dar, kıvrımlı sokaklar ve avlulu evler, [organik](/tr/detay/organik/llms.txt) bir [doku](/tr/detay/doku-4/llms.txt) oluşturur. 2000’den itibaren restorasyon çalışmalarıyla 20 yapıda esaslı, 500 yapıda basit onarım yapılmış; 21 konut turizme kazandırılmıştır. UNESCO’nun Korunmaya [Değer](/tr/detay/deger-2/llms.txt) Tarih ve [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) Değerleri Listesi’ne girme çalışmaları devam etmektedir. [YouTube Video](https://www.youtube.com/watch?v=Rd2BekdGhbA) *Beypazarı Hakkında Bir Yapım, TRT Türk.* #### **Anıtsal Yapılar ve Kültürel Miras** Beypazarı, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait tescilli eserlere [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapar. Sultan Alaeddin Camii (Selçuklu), Akşemseddin, Kurşunlu ve [Paşa](/tr/detay/pasa-2/llms.txt) camileri, Suluhan Kervansarayı, Paşa ve [Rüstem Paşa](/tr/detay/rustem-pasa-2/llms.txt) hamamları, Boğazkesen ve Karaca Ahmet türbeleri gibi yapılar dikkat çeker. 600 yıllık çarşı, el sanatları (bakırcılık, telkari, dokumacılık) ve Türk folkloru, kültürel zenginliği tamamlar. “Beypazarı Tarihi Kenti”, 2020’de [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Miras Geçici Listesi’ne alınmıştır. #### **Ekonomi ve Turizm** Ekonomisi tarım (%70), hayvancılık, ticaret, [sanayi](/tr/detay/sanayi-2/llms.txt) ve el sanatlarına dayanır. Verimli topraklar ve son yıllarda artan turizm, gelir kaynaklarını çeşitlendirir. **İnözü Vadisi**, sarp kayalıkları ve mağaralarıyla doğaseverleri çekerken; **Eğriova Yaylası**, ormanları ve şenlikleriyle öne çıkar. **Dutlu Tahtalı Termal Tesisleri** ve **Kapullu Kaplıcası**, şifalı sularıyla sağlık turizmine katkı sağlar. Beypazarı kurusu, güveç ve höşmerim gibi yöresel lezzetler de ün kazanmıştır. ## Academic Sources and References 1. Ankara Valiliği. “Beypazarı,” Erişim 4 Nisan 2025. http://www.ankara.gov.tr/beypazari. 2. Beypazarı Belediyesi. “Tarih,” Erişim 4 Nisan 2025. https://beypazari.bel.tr/sayfa/tarih. 3. Beypazarı Kaymakamlığı. “Beypazarı Tarihi,” Erişim 4 Nisan 2025. http://www.beypazari.gov.tr/beypazari-tarihi. 4. Beypazarı Milli Eğitim Müdürlüğü. “Beypazarı Tarihçesi,” Erişim 4 Nisan 2025. https://beypazari.meb.gov.tr/www/beypazari-tarihcesi/icerik/392. 5. DergiPark. “Beypazarı Tarihi,” Erişim 4 Nisan 2025. chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/159646. 6. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü. “Beypazarı Tarihi Kenti - Ankara 2020,” Erişim 4 Nisan 2025. https://kvmgm.ktb.gov.tr/TR-261497/beypazari-tarihi-kenti-ankara-2020.html. 7. TRT Türk. YouTube. https://www.youtube.com/@TRTTurk. Erişim 4 Nisan 2025.