---
title: Berilyum
slug: berilyum-b95a6
url: /detay/berilyum-b95a6
type: article
language: Türkçe
entity:
  primary: Berilyum
  type: article
  disambiguation: Berilyum: Hafif, güçlü metal.  Havacılık, nükleer ve elektronikte kullanılır. Toksiktir, dikkat!
  categories:
    - name: Kimya
      slug: kimya
      url: /kategori/kimya
  tags:
    - 2A grubu
    - Kimya
    - Metaller
    - Periyodik tablo
    - element
author: Safiye Gül Saygılı
created_at: 2025-04-10T21:36:30.536238+03:00
updated_at: 2025-04-17T09:47:39.049498+03:00
---

# Berilyum

<!-- CONTEXT: Article Content for "Berilyum" -->

## Article Content

### **Tarihçe**

Berilyum, ilk kez 1798 yılında Fransız kimyager Louis Nicolas Vauquelin tarafından beril ve zümrüt minerallerinde [oksit](/tr/detay/oksit/llms.txt) halinde keşfedilmiştir. 1828 yılında ise Friedrich Wöhler ve Antoine Bussy tarafından metalik formu elde edilmiştir. Berilyumun ticari kullanımı, 20. yüzyılın başlarında alaşım maddesi olarak değerinin [fark](/tr/detay/fark-2/llms.txt) edilmesiyle artmıştır. ​

Berilyum, periyodik tablonun 2A grubunda [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan, hafif ve sert bir [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) alkali metalidir.Doğada nadir bulunan bu [element](/tr/detay/element-7/llms.txt), genellikle beril (Be₃Al₂(SiO₃)₆) minerali şeklinde bulunur. Berilyum ve bileşikleri, endüstriyel ve teknolojik uygulamalarda [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir yer tutar.

![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/10/BZBzK2wb400zHojqLbOL1dBOQ1NX8Ook.png)

[Berilyum elementini gösteren görsel.](https://haliccevre.com/berilyumun-saglik-etkileri/)

### **Fiziksel ve Kimyasal Özellikler**

- **Atom Numarası ve Sembolü:** Berilyumun atom numarası 4 olup, sembolü "Be"dir.​
- **Yoğunluk:** 1,85 g/cm³​
- **Erime Noktası:** 1287°C​
- **Kaynama Noktası:** 2468°C​
- **Elektronegatiflik:** 1,57
- **Sertlik:** Mohs sertlik skalasında 5,5 değeriyle orta derecede serttir.

[Saf](/tr/detay/saf-2/llms.txt) berilyum, gri [renkli](/tr/detay/renkli-47aad/llms.txt), hafif, güçlü ve kırılgan bir metaldir.Yüksek erime noktası ve mükemmel termal iletkenliği sayesinde çeşitli endüstriyel uygulamalarda tercih edilir.

### **Kullanım Alanları**

Berilyumun benzersiz özellikleri, onu çeşitli endüstriyel ve teknolojik uygulamalarda değerli kılar:

- **Havacılık ve Uzay Sanayi:** Yüksek ısıya dayanıklı ve hafif olması nedeniyle roket nozulları, uçak fren sistemleri ve uzay teleskoplarının yapısal bileşenlerinde kullanılır. ​
- **Nükleer Enerji:** Nötronları yavaşlatma ve yansıtma özelliklerinden dolayı nükleer reaktörlerde yansıtıcı veya nötron düzenleyici olarak kullanılır. ​
- **Elektronik ve Telekomünikasyon:** Yüksek elektriksel iletkenliği sayesinde bilgisayar parçaları, telekomünikasyon cihazları ve devre kartlarında kullanılır. 
- **Askeri Uygulamalar:** Nükleer silah bileşenleri, füze parçaları ve yönlendirme sistemlerinde kullanılır.
- **Tıp:** X-ışını tüplerinin pencerelerinde ve lazer cihazlarında kullanılır. ​
- **Otomotiv ve Spor Malzemeleri:** Golf sopaları ve bisikletler gibi hafif ve dayanıklı malzemelerin üretiminde kullanılır.

### **Sağlık ve Güvenlik Uyarıları**

Berilyum ve bileşikleri, toksik ve kanserojen özellikler gösterir. Berilyum tozlarının solunması, akciğerlerde berilyoz adı verilen kalıcı bir hasara [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açabilir. Bu nedenle, berilyumla çalışan kişilerin uygun güvenlik önlemleri alması ve koruyucu ekipman kullanması önemlidir. ​

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Berilyum" -->

## Academic Sources and References

1. Berilyum. Bilim Genç. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK),14.01.2021. Erişim 10 Nisan 2025. https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/periyodik-tablo/berilyumBeliryum. Chemuza. Erişim 10 Nisan 2025.https://chemuza.org/tr/berilyumBell, Terence."Berilyum - Özellikleri, Tarihçesi ve Uygulamaları". ThoughtCo,15.01.2020. Erişim 10 Nisan 2025. https://www.thoughtco.com/beryllium-applications-2340127Demirkazık, Metin. "Berilyum Elementi Nedir? Hangi Alanlarda Kullanılır?". Dolmakalem.net, 25.08.2023. Erişim 10 Nisan 2025. https://dolmakalem.net/berilyum-elementi-nedir-hangi-alanlarda-kullanilirEskier, Oğur."Berilyum Nedir?(Özellikleri, kullanımı)".Makaleler.com, 25.06.2023. Erişim 10 Nisan 2025.https://www.makaleler.com/berilyum-nedir-ozellikleri-kullanimiGreelane,"Berilyum Özellikleri, Tarihçesi ve Uygulamaları". Greelane,15.01.2020. Erişim 10 Nisan 2025.https://www.greelane.com/tr/bilim-teknoloji-matematik/bilim/metal-profile-beryllium-2340127.Habertürk, "Berilyum Nedir, Nerelerde Kullanılır? Berilyum Kullanım Alanları, Özellikleri, Periyodik Tablodaki Simgesi ve Yeri".Habertürk.14.09.2023. Erişim 10 Nisan 2025. https://www.haberturk.com/berilyum-nedir-nerelerde-kullanilir-berilyum-kullanim-alanlari-ozellikleri-periyodik-tablodaki-simgesi-ve-yeri-hteg-3621715