--- title: Bendimahi Çayı slug: bendimahi-cayi-3a4bf url: /detay/bendimahi-cayi-3a4bf type: article language: Türkçe entity: primary: Bendimahi Çayı type: article disambiguation: Bendimahi Çayı: Van Gölü'ne dökülen, biyoçeşitliliği zengin, tarihi köprüye sahip önemli akarsu. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Muradiye Bendi - Tendürek Dağları - Bendimahi Çayı - İnci Kefali - Van Gölü author: Zelal Çakar created_at: 2025-06-20T17:55:09.521123+03:00 updated_at: 2025-06-20T22:35:37.133742+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/20/a3DsRMRxIW39XY3WS5A6rAdZLtZD7nsd.jpg --- # Bendimahi Çayı ## KURE Information Cards ![08_Nisan_08 mayis_06_AA-31443218 görsellll.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/20/wuomkGq9BuDZEdcZRRjFu2NXabhJendG.jpg) *Bendimahi Çayı* | Field | Value | |-------|-------| | Uzunluk(lar)(Metin) | Yaklaşık 50 km | | Konum | Muradiye - Van / Türkiye | | Önemli Türler | Bendimahi kertenkelesi,Van Gölü martısı,Dikkuyruk,Pasbaş patka,Yaz ördeği | | Öne Çıkan Tür | İnci Kefali (Alburnus tarichi) | | Kaynak | Tendürek Dağları | ## Article Content **Bendimahi Çayı**, Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesi'nde, [Van](/tr/detay/van-a61e2/llms.txt) ili sınırları içinde yer alan ve [Van Gölü](/tr/detay/van-golu-2/llms.txt)'ne kuzeydoğudan dökülen bir akarsudur. Kaynağını Tendürek Dağları’ndan alan çay, yaklaşık 50 kilometrelik akışı boyunca [Muradiye](/tr/detay/muradiye-waterfall-46c56/llms.txt) ilçesi başta olmak üzere çeşitli vadi ve kanyonlardan geçerek Van Gölü’ne ulaşır. Çayın oluşturduğu Bendimahi Deltası, sazlık ve bataklık habitatlarıyla çok sayıda kuş türüne ve Van Gölü endemiği [İnci Kefali](/tr/detay/van-golu-inci-kefali-37582/llms.txt)’nin üreme göçüne ev sahipliği yapar. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/20/IhRRox8Z5FXvFjzU7CxAhWW04UY6nyr5.jpg) *Bendimahi Çayı(Anadolu Ajansı)* ### **Fiziksel ve Coğrafi Özellikler** Yaklaşık 50 kilometrelik uzunluğa sahip olan [Bendimahi Çayı](/tr/detay/bendimahi-creek-13c56/llms.txt), Van Gölü’nü besleyen önemli yüzey suyu kaynaklarındandır. Akarsu yatağı boyunca çeşitli kanyonlar ve vadiler oluşturarak bölgenin topoğrafyasını şekillendirir. Çay, özellikle bahar aylarında yüksek debili akışa sahipken, yaz aylarında debisi düşmektedir. Bendimahi Vadisi, çayın geçtiği güzergâh boyunca derinleşen ve yamaçları dikleşen bir yapı sergiler. ### **Biyoçeşitlilik ve Endemik Türler** Bendimahi Çayı'nın oluşturduğu delta ve çevresi, zengin bir biyoçeşitliliğe sahiptir. Sulak alanlar, nesli tehlike altında olan **yaz ördeği** (*Marmaronetta angustirostris*), **pasbaş patka** (*Aythya nyroca*) ve **dikkuyruk** (*Oxyura leucocephala*) gibi ördek türlerinin üreme alanıdır. Çay, **İnci Kefali (*Alburnus tarichi*) **adlı endemik balık türünün üreme göçü sırasında kullandığı güzergâhlardan biridir. Bu tür, Van Gölü’nün tuzlu-sodalı suyundan tatlı sulara göç ederek Bendimahi Çayı gibi akarsularda yumurtlamaktadır. Ayrıca **küçük karabatak, küçük sumru, gülen sumru, Van Gölü martısı** ve **Hazar sumrusu** gibi kuş türleri alanda sıkça gözlenmektedir. Delta, adını aldığı *Darevskia bendimahiensis* (Bendimahi kertenkelesi) ve dünya ölçeğinde nadir bir tür olan *Myomimus setzeri* (fare benzeri yediuyur) gibi endemik kara omurgalılarına da ev sahipliği yapmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/20/f0PvgfRFTP8lwvNnfsMm0d8fYJJjViNK.jpg) *Bendimahi Çayı (Anadolu Ajansı)* ### **Kültürel ve Tarihî Yapılar** Bendimahi Çayı üzerinde yer alan **Muradiye Bend-i Mahi Köprüsü**, 19. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiştir. Taş kemerli yapısıyla dikkat çeken köprü, Van ilinin önemli kültürel miras yapılarındandır. Üç gözlü olarak inşa edilen köprü, hem ulaşımı sağlamış hem de çay üzerindeki geçişi kolaylaştırmıştır. Günümüzde turistik bir durak olarak da değerlendirilmektedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/20/RYCf7qkaaFwlS1aOg1TCAAPRDmMd32ci.jpg) *Muradiye Bend-i Mahi Köprüsü (İpekyolu Belediyesi)* ### **Koruma Statüsü ve Önlemler** Bendimahi Deltası, önemli doğa alanı olarak tanımlanmasına rağmen resmî bir koruma statüsüne sahip değildir. Ancak alan "korumaya bağımlı gerileyen" kategorisinde yer almaktadır. İnci Kefali'nin üreme dönemlerinde kaçak avcılığı engellemek amacıyla Doğa Gözcüleri Derneği ve Jandarma iş birliğiyle denetim yapılmakta; ayrıca yerel eğitim faaliyetleri yürütülmektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “İnci Kefali Göçünün En Güzel İzlenebildiği Bendimahi Çayı, Eski Günlerini Aratıyor.” Anadolu Ajansı. Erişim 20 Haziran 2025. https://www.aa.com.tr/tr/yasam/inci-kefali-gocunun-en-guzel-izlenebildigi-bendimahi-cayi-eski-gunlerini-aratiyor/2923936.Aslan, Selahattin. “Van Gölü Havzası’ndaki Akarsuların Morfometrik Özellikleri ve Havza Analizi.” Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 35, no. 1 (2024): 337–361. Erişim 20 Haziran 2025. https://dergipark.org.tr/tr/pub/firatsbed/issue/84809/1458082.Doğa Derneği. “Bendimahi Deltası.” Önemli Doğa Alanları Kitabı. Erişim 20 Haziran 2025. https://dogadernegi.org/wp-content/uploads/2018/10/dog055-bendimahi-deltasi-onemli-doga-alanlari-kitabi.pdfİpekyolu Belediyesi. “BEND-İ MAHİ KÖPRÜSÜ.” İpekyolu Belediyesi Kent ve Gezi Rehberi. Erişim 20 Haziran 2025. https://kentrehberi.ipekyolu.bel.tr/gezilecek-yerler/tarihi-mekanlar/bend-i-mahi-koprusu/79 ## Related Articles - [Kezer Çayı](//detay/kezer-cayi-fd362/llms.txt) - [Başur Çayı](//detay/basur-cayi-9e920/llms.txt) - [Yüceli (Ğurs) Vadisi](//detay/yuceli-gurs-vadisi-f1a34/llms.txt) - [Şeyh Matar (Dört Ayaklı Minare) Camii](//detay/seyh-matar-dort-ayakli-minare-camii-53b49/llms.txt)