--- title: Baykan ( İlçe ) slug: baykan-ilce-8d670 url: /detay/baykan-ilce-8d670 type: article language: Türkçe entity: primary: Baykan ( İlçe ) type: article disambiguation: Baykan, Siirt'in tarihi ilçesi. Doğal güzellikleri, Veysel Karani Türbesi ve zengin kültürüyle keşfedilmeyi bekliyor. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Karasalİklim - BahçeTarımı - KezerKöprüsü - DörtUlularKöprüsü - VeyselKaraniTürbesi - KültürTurizmi - DerzinKalesi - İnançTurizmi - Baykan - Siirt author: Yunus Emre Sağlam created_at: 2025-04-08T19:13:12.154173+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:54:20.256095+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/ybmCdf13e6yjRyqARtqxnG57vZv0zjog.jpg --- # Baykan ( İlçe ) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Baykan ![BAYKANnn.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/KxM7FshSEQ156DkciF5VSdGajtSmhhY9.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 488 km² | | Ulaşım(lar) | Diyarbakır-Bitlis-Van karayolu üzerinde | | Rakım(lar)(Metin) | 715 m | | Kuruluş(Metin) | 20 Mayıs 1938, Tütenocak (Koh); 1949’da Havil Hanları’na taşınma | | Turizm Türü | İnanç ve kültür turizmi | | Önemli Yerler | Veysel Karani Türbesi, Derzin Kalesi, Dört Ulular Köprüsü | | Nüfus(Metin) | 5.670 (2020 verisi) | | Ekonomi(ler) | Nakliyecilik,Hayvancılık,Bahçe tarımı | | Konum | Siirt İli,Türkiye,47 km uzaklıkta | ## Article Content Baykan, Siirt iline bağlı bir ilçedir ve Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nin dağlık coğrafyasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alır. 20 [Mayıs](/tr/detay/mayis-748394/llms.txt) 1938’de Tütenocak (Koh) Köyü’nde kurulan ilçe, 1949’da Diyarbakır-Bitlis karayolu üzerindeki “Havil Hanları” mevkiine taşınmış ve adını Baykan olarak değiştirmiştir. Karasal iklimin hâkim olduğu bu [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), tarihi zenginlikleri, doğal yapısı ve stratejik konumuyla dikkat çeker. İlçede Veysel Karani Türbesi [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) inanç turizmi açısından [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) yapılar bulunurken, ekonomik [hayat](/tr/detay/hayat-2/llms.txt) [bahçe](/tr/detay/bahce-2/llms.txt) tarımı, hayvancılık ve nakliyeciliğe dayanır. #### **Tarihi Gelişimi** Baykan İlçesi’nin kuruluşu, 20 Mayıs 1938 tarih ve 3393 sayılı kanunla, o dönemde Tütenocak (Koh) Köyü’nde gerçekleşmiştir; bu [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt), 29 [Aralık](/tr/detay/aralik-748440/llms.txt) 1938 tarihli ve 4097 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. 1949 yılında ilçe merkezi, Diyarbakır-Bitlis [devlet](/tr/detay/devlet-3/llms.txt) karayolu üzerinde bulunan ve tarihi bir geçmişe sahip “Havil Hanları” mevkiine nakledilmiştir. Bu taşınma ile [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) ilçenin adı Baykan olarak değiştirilmiştir. Rakımı 715 metre, yüzölçümü ise 488 km² olan Baykan, beş mahallesiyle 5.670 nüfusa [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmaktadır. #### **Coğrafi Durum** Baykan, Siirt il merkezine 47 km uzaklıkta yer alır. Doğusunda Şirvan, batısında Kurtalan ve [Batman](/tr/detay/batman-4/llms.txt)’a bağlı Kozluk, güneyinde Siirt, kuzeyinde ise Bitlis illeri bulunur. Karasal iklimin etkili olduğu ilçede yazlar sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt), kışlar ise soğuk ve yağışlı geçer. İlçe merkezi bir vadi içinde konumlanmış olup, etrafı yüksek tepelerle çevrilidir. Öne çıkan dağları arasında kuzeyde Siirt-Bitlis sınırındaki Tandır Dağı (Kalems Dağı, 2.710 m), Atlı Tepe (Margelo Dağı, 1.850 m), Dilektepe Köyü kuzeyindeki Soğantepe (Komit), kuzeydoğuda Tosunlu Dağı (Kali, 1.710 m) ve [Adakale](/tr/detay/adakale-2/llms.txt) Köyü’nün 7 km doğusundaki Dikmen Tepe (Kapik Dağı, 1.664 m) sayılabilir. İlçede irili ufaklı dereler mevcut olup, en önemli akarsuyu Bitlis’ten gelen ve ilçe merkezinden geçen çaydır; bu [çay](/tr/detay/cay-2/llms.txt), aşağı kesimlerde [Başur Çayı](/tr/detay/basur-cayi-9e920/llms.txt) adını alır. [Bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsü ağırlıklı olarak bozuk meşe ormanlarından oluşur ve [yeryüzü](/tr/detay/yeryuzu/llms.txt) şekilleri dağlık, engebeli bir yapıya sahiptir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/08/FHAQszaT0kna115lEScqt3WBoGbcbN1L.jpg) [Baykan Haritası](http://www.siirt.gov.tr/baykan) #### **Ekonomik Durum** Baykan ekonomisi temel olarak bahçe tarımı ve hayvancılığa dayanır. Nakliyecilik de önemli bir gelir kaynağıdır. [Arazi](/tr/detay/arazi-4/llms.txt) yapısının büyük ölçüde dağlık ve engebeli olması nedeniyle hububat ekimi sınırlıdır; [ekim](/tr/detay/ekim-748436/llms.txt) yapılan alanlarda [buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt), mercimek ve [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt) yetiştirilir. Ancak, en [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) düzlüklerde bile verimli şekilde üretilen sebzeler (domates, [patlıcan](/tr/detay/patlican-748620/llms.txt), [soğan](/tr/detay/sogan-3/llms.txt), salatalık) civar il ve ilçelerde geniş [pazar](/tr/detay/pazar-2/llms.txt) bulur. Bazı köylerde [tütün](/tr/detay/tutun-2/llms.txt) ekimi, fıstıkçılık ve arıcılık gibi faaliyetler de görülür. #### **Kültürel Durum** Baykan, kültürel açıdan zengin bir mirasa sahiptir. İlçede bulunan Veysel Karani Hz. Türbesi, [Şeyh](/tr/detay/seyh-3/llms.txt) [Osman](/tr/detay/osman-2/llms.txt) Hz. Türbesi, Dört Ulular Köprüsü ve Adakale (Derzin) Kalesi gibi yapılar, bölgenin [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) ve manevi değerlerini yansıtır. Veysel Karani Türbesi, [Yemen](/tr/detay/yemen-2/llms.txt)’in Karen Köyü’nde doğan ve çobanlıkla geçimini sağlayan Veysel Karani’ye aittir. Hz. Ali’nin hilafeti sırasında şehit düştüğüne inanılan Karani, Hz. [Muhammed](/tr/detay/muhammed-2/llms.txt)’in sevgisini kazanan bir kişi olarak anılır. [Türbe](/tr/detay/turbe-3/llms.txt), Baykan’a bağlı Veysel Karani Beldesi’nde, Siirt-Diyarbakır karayolu üzerinde yer alır ve her yıl çok sayıda ziyaretçi çeker. [Derzin Kalesi](/tr/detay/derzin-kalesi-5e3b0/llms.txt), Adakale (Derzin) Köyü’nde sarp bir kayalık üzerinde bulunur ve Derzin Beylerinden [Şahkulu](/tr/detay/sahkulu-2/llms.txt) Beyi ile anılır. Baykan’ın 8 km doğusunda yer alan [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt), gözetleme kuleleriyle günümüzde de ayaktadır. Dört Ulular (Çarpiran) Köprüsü ise ilçe merkezinin 3 km doğusunda, Bitlis Çayı üzerinde yer alır. Kesme ve moloz taşlardan inşa edilen bu [köprü](/tr/detay/kopru-3/llms.txt), 47,5 metre uzunluğunda ve 4,5 metre genişliğindedir; kitabesi olmadığından kesin yapım tarihi bilinmese de 16. veya 17. yüzyılda yapıldığı tahmin edilir. Kezer Köprüsü ise Siirt-Baykan yolunda, [Kezer Çayı](/tr/detay/kezer-cayi-fd362/llms.txt) üzerinde bulunur. Cumhuriyetin ilk yıllarında inşa edildiği düşünülen bu kesme [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) köprü, 61 metre uzunluğunda ve 4,5 metre genişliğindedir; dört yuvarlak kemerli gözüyle günümüzde [hala](/tr/detay/hala-2/llms.txt) kullanılmaktadır. #### **Ulaşım Durumu** Baykan, Diyarbakır-Bitlis-[Van](/tr/detay/van-2/llms.txt) karayolu üzerinde stratejik bir konuma sahiptir ve bu nedenle ulaşım sorunu bulunmaz. İl merkezine ve [çevre](/tr/detay/cevre/llms.txt) illere karayoluyla [bağlantı](/tr/detay/baglanti-2/llms.txt) sağlanır; tüm [komşu](/tr/detay/komsu-2/llms.txt) il ve ilçelerle [asfalt](/tr/detay/asfalt-751449/llms.txt) [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) ağı mevcuttur. Siirt’e 47 km, Bitlis’e 50 km mesafede olan ilçe, Van, Bitlis, Ağrı ve [Muş](/tr/detay/mus-3/llms.txt) gibi illere giden toplu taşıma araçlarının güzergâhında yer alır. Terminal aracılığıyla büyükşehirlere [seyahat](/tr/detay/seyahat-2/llms.txt) imkânı sunulur. Ayrıca, tüm [köy](/tr/detay/koy-3/llms.txt) ve mezralar ilçe merkeziyle asfalt ve stabilize yollarla bağlantılıdır. ## Academic Sources and References 1. Baykan Belediyesi. “Coğrafi Durum.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.baykan.bel.tr/cografi-durum. 2. Baykan Belediyesi. “Ekonomik Durum.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.baykan.bel.tr/ekonomik-durum. 3. Baykan Belediyesi. “Hakkında.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.baykan.bel.tr/hakkinda. 4. Baykan Belediyesi. “Kültürel Durumu.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.baykan.bel.tr/kulturel-durumu. 5. Baykan Belediyesi. “Tarihi Gelişimi.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.baykan.bel.tr/tarihi-gelisimi. 6. Baykan Eğitim ve Yardımlaşma Derneği. “Gezilecek Yerler.” Erişim 5 Nisan 2025. https://bayyeg.org.tr/sayfa/gezilecek-yerler.html. 7. Baykan Kaymakamlığı. “Tarihçe.” Erişim 5 Nisan 2025. http://baykan.gov.tr/tarihce. 8. Siirt Belediyesi. “Baykan.” Erişim 5 Nisan 2025. https://www.siirt.bel.tr/baykan. 9. Siirt Valiliği. “Baykan.” Erişim 5 Nisan 2025. http://www.siirt.gov.tr/baykan.