--- title: Bayburt Tarhunu slug: bayburt-tarhunu-3e295 url: /detay/bayburt-tarhunu-3e295 type: article language: Türkçe entity: primary: Bayburt Tarhunu type: article disambiguation: Bayburt Tarhunu: Tescilli, aromatik, tıbbi bitki. Yüksek kalite, benzersiz aroma. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Aromatik Bitki - Bayburt Tarhunu - Üretim Metodu - uçucu yağ - coğrafi işaret author: Ali Hakyol created_at: 2025-05-31T07:51:14.308744+03:00 updated_at: 2025-06-04T15:55:58.906782+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/31/FHGPbqrDg8ttMAZ9rAnz6KwjxaUmB1gX.jpeg --- # Bayburt Tarhunu ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Bayburt Tarhunu ![57fe47b4-51af-4c37-b389-2ed91c4447fa.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/31/OcO9Avh60zRx2QaU40qSEugWPWvL2qud.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Dosya Numarası(Metin) | C2024/000153 | | Tescil Numarası(Metin) | 1722 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Bayburt Üniversitesi | | Tescil Tarihi(Metin) | 15.04.2025 | | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Yiyecekler için çeşni / lezzet vericiler,soslar ve tuz | ## Article Content **Bayburt tarhunu,** Türkiye’nin [Bayburt](/tr/detay/bayburt-il-2/llms.txt) ilinde yetiştirilen, tıbbi ve aromatik özelliklere sahip, Artemisia dracunculus L. türüne ait çok yıllık bir bitkidir. 15 Nisan 2025 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından “Menşe Adı” ile tescillenmiştir. ### **Ürün Tanımı ve Ayırt Edici Özellikleri** [Bayburt Tarhunu](/tr/detay/bayburt-tarhunu-b6950/llms.txt), kazık köklü, kısa yan köklere sahip, çok yıllık çalımsı yapıdaki bir bitkidir. Gövdesi açık yeşil renkli ve yuvarlak kesitli olup, 30–45 cm yüksekliğe ulaşabilir. Yapraklar sivri uçlu, dikenimsi, hafif dişli ve açık yeşilden koyu yeşile kadar değişen renklerde olup, az tüylü bir yüzeye sahiptir. Bayburt’un 1550 metre rakımlı yapısı ve Çoruh Nehri çevresindeki vadilerde oluşan mikroklima koşulları, ürünün kalite ve verimini doğrudan etkiler. Bitki -35°C’ye kadar dayanıklıdır. Yetiştiği toprak hafif alkali pH (7,7–7,9), yüksek kireç (%17,31), yüksek potasyum (%43,8 kg/da) ve düşük tuz oranına (%0,01) sahiptir. Bayburt Tarhunu, yüksek sabit yağ (%5,39–7,022), kuru madde (%34,16–41,62) ve uçucu yağ oranı (%0,30–1,40) ile ayırt edilir. Uçucu yağında 42 bileşik tespit edilmiş olup, bunların çoğu aromatik profile katkı sunan maddelerdir. En belirgin bileşenler arasında estragole, camphor, 1,8-cineole, borneol ve linalool bulunur. ### **Üretim Metodu** #### **Çoğaltma ve Dikim** Bayburt Tarhunu, yalnızca vejetatif (kök bölme) yöntemle çoğaltılır. Nisan sonu itibarıyla başlayan fideleme, anaç bitkiden kök bölünmesiyle yapılır. Fideler, 50–60 cm sıra arası ve 40–50 cm sıra üzeri mesafeyle dikilir. Bitki, üç yıl içinde 25–30 cm çapında öbekler oluşturur. Gerekli durumlarda aynı parseldeki diğer alanlara ya da yeni parsellere aktarılır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/31/E4313NF9eM8IMhaGcbh3bjGnvzTrbfLl.png) *Bayburt Tarhunu Dikim (Bayburt Üniversitesi)* #### **Sulama ve Çapalama** İlk hasada kadar sulama yapılmaz. Yıl içindeki yağışlar bitkinin gelişimini destekler. Hasat sonrasında haftalık sulama yapılır. Bitki, ilk hasada kadar üç kez, her hasat sonrası ise bir kez çapalanır. Çapalama işlemi, toprak havalandırması ve yabancı ot kontrolü amacıyla yapılır. #### **Gübreleme ve Hastalık Mücadelesi** Toprak, fidelemeden önce yanmış çiftlik gübresiyle hazırlanır. İlkbaharda 15 kg/da azot gübresi uygulanır. Yabancı ot ve hastalıklara karşı kimyasal müdahale yerine mekanik yöntemler tercih edilir. Gerekirse sorunlu fideler üretim alanından uzaklaştırılır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/31/vnUHIrMWfRZnVMcIM08QolMhPXraIzhj.png) *Bayburt Tarhun Bahçesi (Bayburt Üniversitesi)* #### **Hasat ve Kurutma** Bayburt Tarhunu yılda üç kez hasat edilir: 1–20 Haziran, 1–15 Ağustos ve 15–25 Eylül. Hasat orakla, köke en yakın toprak üstü bölgeden yapılır. Kurutma işlemi, güneş ışığı almayan, havalandırması iyi alanlarda gerçekleştirilir. Yapraklar ana gövdeden ayrıldıktan sonra boyutlarına göre elenip temizlenerek ambalajlanır. Uygun kurutma yöntemi, yaprak renginin korunmasını sağlar. #### **Ambalaj ve Depolama** Ürünler, kuru bez torba ya da plastik ambalajlarda muhafaza edilir. Serin ve kuru ortamda saklanması önerilir. ### **Coğrafi Sınır ve Denetim** Ürünün üretimi yalnızca Bayburt ili sınırları içindedir. Denetimler, Bayburt Üniversitesi koordinasyonunda; üniversite, İl Tarım Müdürlüğü, Ziraat Odası ve üretici temsilcilerinden oluşan en az üç kişilik bir komisyon tarafından yürütülür. Denetimler yılda en az bir kez yapılır; gerektiğinde şikâyet üzerine veya periyodik olarak artırılabilir. ## Academic Sources and References 1. Bayburt Valiliği. (t.y.). Vali Cüneyt Epcim: Tarhunu Bayburt’un Markası Haline Getirmek İstiyoruz. Erişim 27 Mayıs 2025. http://www.bayburt.gov.tr/vali-cuneyt-epcim-tarhunu-bayburtun-markasi-haline-getirmek-istiyoruz 2. Bayburt Üniversitesi. (2024). Bayburt Tarhunu’nun Coğrafi İşaret Tescili. Erişim 27 Mayıs 2025. https://www.bayburt.edu.tr/tr/universitemizden-bolgesel-kalkinmaya-onemli-katki-bayburt-tarhununun-cografi-isaret-tescili-aldik 3. Bayburt Üniversitesi. (2024). Şehrimize ve Çiftçilerimize Müjde: Bayburt Tarhunu Resmi Olarak Tescilledik. Erişim 27 Mayıs 2025. https://bayburt.edu.tr/tr/sehrimize-ve-ciftcilerimize-mujde-bayburt-tarhununu-resmi-olarak-tescilledik 4. Türk Patent ve Marka Kurumu. “Bayburt Tarhunu.” Coğrafi İşaret Sicil Belgesi No: 1722. Erişim 4 Haziran 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/11387 ## Related Articles - [Bergama El Halısı](//detay/bergama-el-halisi-934ca/llms.txt) - [Türk Defnesi](//detay/turk-defnesi-6bcbf/llms.txt) - [Anamur Batırığı](//detay/anamur-batirigi-1cb8b/llms.txt)