--- title: Bayağı İspinoz slug: bayagi-ispinoz-2 url: /detay/bayagi-ispinoz-2 type: article language: Türkçe entity: primary: Bayağı İspinoz type: article disambiguation: Bayağı İspinoz: Avrupa'nın yaygın küçük kuşu. Tanım, dağılım, yaşam alanı ve daha fazlası! tags: - fringillacoelebs - avrupakuşları - ispinozkuşu - bayağıispinoz - kuşgözlemi - türkiyekuşları - kuştürleri - İspinozgiller author: Nazlı Kemerkaya created_at: 2025-01-04T09:03:50.538576+03:00 updated_at: 2025-04-17T13:11:24.261588+03:00 --- # Bayağı İspinoz ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Erkek bayağı ispinoz (Fotoğraf: Flamen Comark, pixabay) ![Image for "Erkek bayağı ispinoz (Fotoğraf: Flamen Comark, pixabay)"](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/01/04/sTdpGxPQX9JDbSd5Btmz9pAZeiPJQoce.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Takım(lar) | Passeriformes | | Familya(lar) | Fringillidae | | Alem(ler) | Animalia | | Tür(ler) | Fringilla coelebs | | Cins | Fringilla | | Sınıf | Aves | | Şube | Chordata | ## Article Content Bayağı ispinoz (*Fringilla coelebs*), ispinozgiller (*Fringillidae*) familyasına ait, Kuzey Yarımküre'de [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak görülen [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) bir ötücü kuştur. Canlı renkleri, belirgin ötüşü ve kolay gözlemlenebilir davranışları ile tanınır. Erkekler parlak [renkli](/tr/detay/renkli-47aad/llms.txt) tüylere sahipken, dişiler daha sade bir görünüm sergiler. Bayağı ispinoz, doğadaki dengenin korunmasında [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) rol oynayan tohum tüketici bir türdür. #### **Özellikler** Bayağı ispinozun vücut uzunluğu 14-16 cm, ağırlığı ise yaklaşık 18-30 gramdır. Erkek bireylerin [baş](/tr/detay/bas-2/llms.txt) ve sırt kısmı gri-mavi, göğüs kısmı ise kahverengi tonlardadır. Dişiler daha boz ve mat bir renge sahiptir. Kanatlarında siyah ve beyaz çizgiler bulunur. Tüylerindeki bu kontrastlı [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), türün kolayca tanınmasını sağlar. Göz irisleri [koyu](/tr/detay/koyu/llms.txt) kahverengi, bacaklar ise gri-kahverengidir. [Gaga](/tr/detay/gaga-2/llms.txt) kışın soluk gri tonlarında olup üst kısmı daha koyu olabilir; ilkbaharda ise mavimsi gri bir renge dönüşür ve uç kısmında küçük bir siyah leke belirir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/04/RYcDwTnx3q1wAwVtPq2rXzZeIKoO0iWX.jpeg) *Erkek bayağı ispinoz (Fotoğraf: Flamen Comark, pixabay.com)* ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/04/7LaELBibTxrSUjGrk6PQYyIa9eAhlkmd.jpeg) *Dişi bayağı ispinoz (Fotoğraf: Juergen Richterich, pixabay.com)* #### **Dağılım ve Yaşam Alanı** Bayağı ispinoz, [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt), Kuzey Afrika, [Batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) ve Orta [Asya](/tr/detay/asya-2/llms.txt)’da yaygın olarak bulunur. Bu kuş türü, Avrupa’nın büyük bir kısmında yayılım göstermekte olup, doğuya doğru Asya’nın ılıman bölgelerine kadar uzanır ve Sibirya’da Angara Nehri ile Baykal Gölü’nün güney ucuna kadar [varlık](/tr/detay/varlik-4/llms.txt) gösterir. 19. yüzyılın sonlarına doğru, bayağı ispinozları İngiltere’den çeşitli denizaşırı bölgelere tanıtılmıştır. Yeni Zelanda’da, hem Kuzey hem de Güney Adaları’nda koloniler kurmuş ve [bugün](/tr/detay/bugun-2/llms.txt) ülkenin en yaygın serçe kuşu türlerinden biri haline gelmiştir. Güney Afrika’da ise bu tür, Constantia, Hout Bay, Pinelands ve Cape Town’un Camps Körfezi [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) bölgelerde bulunmaktadır. Bu alanlar, türün yerel popülasyonunun izlenebildiği yerlerdir. Bayağı ispinozlar; ormanlık alanlar, parklar, bahçeler ve çalılıklarda yaşamayı tercih eder. [Kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarında daha sıcak bölgelere [göç](/tr/detay/goc-2/llms.txt) ederler. Üreme döneminin dışında gevşek sürüler halinde toplanarak beslenirler ve bazen diğer serçe türleriyle karıştırılabilirler. Türkiye’de hemen her bölgede gözlemlenebilir. Özellikle Karadeniz, Marmara ve İç [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) bölgelerindeki ormanlık ve çalılık alanlarda sıklıkla rastlanır. Göç dönemlerinde ise daha geniş bir coğrafyaya yayılır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/04/AXLCy9ojzUFHU86v3ibA4u3rUAJcwXNZ.png) *Bayağı ispinozun dağılım haritası (Fotoğraf: iucnredlist.org)* #### **Davranış ve Ekoloji** ##### **Ses** Bayağı ispinozun ötüşü, [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) ve melodik bir seriyi andırır. Erkekler, üreme döneminde [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) belirlemek ve dişileri cezbetmek için farklı şekillerde sıkça ötmektedir. Ötüş şekilleri bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir. *Bayağı ispinozun sesi (Ses: Sander Pieterse, xeno-canto.org)* ##### **Üreme** Üreme dönemi genellikle [bahar](/tr/detay/bahar-3/llms.txt) aylarında başlar. Yuvanın inşası tamamen dişi tarafından gerçekleştirilir ve genellikle bir çalı ya da ağacın çatallanmış dalları arasına, yerden birkaç metre yükseklikte yerleştirilir. Yuva, iç kısmında ince kökler ve tüylerden oluşan bir [tabaka](/tr/detay/tabaka/llms.txt) ile kaplanmış derin bir bardak şeklindedir. Dış kısmında ise [liken](/tr/detay/liken/llms.txt) ve örümcek ipeğinden oluşan bir katman bulunur.  Dişinin genellikle 4-5 yumurtası olur. Yumurtaların rengi değişken olup açık mavimsi yeşilden soluk kırmızıya kadar uzanır; üzerlerinde [mor](/tr/detay/mor-90070/llms.txt)-kahverengi benekler veya lekeler görülebilir. Ortalama olarak bir yumurtanın boyutu 19 mm × 15 mm, ağırlığı ise yaklaşık 2,2 gramdır. Kuluçka süresi, yalnızca dişi tarafından gerçekleştirilen 10-16 günlük bir dönemi kapsar. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/04/JfkF6e3k35mbH8VOPEPMVU57EDKX6Gb7.jpeg) *Bayağı ispinozun yuvası ve yumurtaları ( Fotoğraf: Vishnevskiy Vasily, shutterstock.com)* Civcivler, 11-18 [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt) arasında yuvayı terk ederek uçmaya başlar ve dağıldıktan sonra üç [hafta](/tr/detay/hafta-2/llms.txt) boyunca ebeveynleri tarafından beslenmeye devam ederler. Yavrular, yaklaşık beş haftalıkken kısmi bir [tüy](/tr/detay/tuy-2/llms.txt) değişimi geçirir. Bu süreçte baş, vücut ve örtü tüyleri yenilenir; ancak birincil ve ikincil uçuş tüyleri [sabit](/tr/detay/sabit-751366/llms.txt) kalır. Yetişkin kuşlar ise her yıl üreme dönemi sonrasında, yaklaşık on hafta süren [tam](/tr/detay/tam/llms.txt) bir tüy dökme süreci yaşar. İngiltere'de yapılan bir çalışmaya göre, yavruların ilk yıllarındaki hayatta kalma oranı %53, yetişkinlerin ise yıllık hayatta kalma oranı %59’dur. Ortalama yaşam süresi üç yıl olarak kaydedilmiştir; ancak İsviçre’de bir [birey](/tr/detay/birey-2/llms.txt) için 15 yıl 6 aylık bir yaşam kaydı bulunmaktadır. #### **Beslenme** Bayağı ispinoz (*Fringilla coelebs*), hem bitkisel hem de hayvansal kaynaklı gıdalardan yararlanan bir türdür. Beslenmesi genellikle mevsimlere bağlı olarak çeşitlilik gösterir. [Yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) aylarında böcekler diyetinin büyük bir bölümünü oluşturur. Bu dönemde özellikle tırtıllar, [yaprak](/tr/detay/yaprak-2/llms.txt) bitleri ve küçük omurgasızlar yavru kuşların büyümesi için önemli bir [protein](/tr/detay/protein-748195/llms.txt) kaynağıdır.  ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/04/3Q2eDtmdv2sTCuUOYa0v09lNTOXqMx1P.jpeg) *Fıstık yiyen erkek bayağı ispinoz (Fotoğraf: Snotty Boggins, pixabay.com)* [Sonbahar](/tr/detay/sonbahar-4/llms.txt) ve kış aylarında ise tohumlar ve tahıllar beslenmede öncelik kazanır. Bayağı ispinoz, bu dönemlerde özellikle yabani otların, çimenlerin ve çalıların tohumlarını tüketir. Ayrıca tarım alanlarındaki [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt) ve [buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt) gibi tahıllar da diyetine dahil olabilir. Kış aylarında yiyecek bulmanın zor olduğu dönemlerde, beslenme alışkanlıklarında esneklik göstererek bahçelerde sunulan yemliklere gelir ve ayçiçeği tohumu, darı gibi yiyeceklerden yararlanır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/01/04/ZVp1dgiNsXJ7WcfDXQq4Haf1BoMxGHSZ.gif) *Tohum yiyen erkek bayağı ispinoz (Video: Dany Dory, pixabay.com)* #### **Koruma Durumu** Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN), bayağı ispinozu "Asgari Endişe" (Least Concern) kategorisinde sınıflandırmıştır. Tür, geniş bir dağılıma sahip olduğu için şu [an](/tr/detay/an-2/llms.txt) ciddi bir tehdit altında değildir. Ancak yaşam alanlarının tahrip edilmesi ve iklim değişikliği [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) vadede [risk](/tr/detay/risk-2/llms.txt) oluşturabilmektedir. ## Academic Sources and References 1. BirdLife, International. "Common Chaffinch." IUCN Red List of Threatened Species in 2018. Son erişim: 9 Ağustos 2018. https://www.iucnredlist.org.Cramp, Stanley, Kenneth E. L. Simmons, et al. The Birds of the Western Palearctic. Oxford: Oxford University Press, 1994.Svensson, L. et al. Collins Bird Guide: The Most Complete Field Guide to the Birds of Britain and Europe. HarperCollins, 2010.Türkdoğan, Mehmet. “Türkiye’de Kuş Gözlemleri ve Bayağı İspinoz.” Doğa ve Ekoloji Dergisi 15, no. 2 (2018): 25–30.Wilson, David. Bird Ecology and Conservation: A Handbook of Techniques. Oxford: Oxford University Press, 2008.Perrins, Christopher M. The Illustrated Encyclopedia of Birds. New York: DK Publishing, 1987.Snow, David W., and Christopher M. Perrins. The Birds of the Western Palearctic: Concise Edition. Oxford: Oxford University Press, 1998.Danydory (9 Haziran 2019). Kuş, Ispinoz, Gaga videosu [MP4]. Pixabay. Erişim adresi: https://pixabay.com/tr/videos/ku%C5%9F-ispinoz-gaga-ku%C5%9F-t%C3%BCy%C3%BC-hayvan-77009/ SnottyBoggins (21 Mart 2018). Kuş, Yaban hayatı, Doğa görseli [JPG]. Pixabay. Erişim adresi: https://pixabay.com/tr/photos/ku%C5%9F-yaban-hayat%C4%B1-do%C4%9Fa-hayvan-3247896/ juergenrichterich (11 Nisan 2019). Chaffinch kadın, Ispinoz, Kuş görseli [JPG]. Pixabay. Erişim adresi: https://pixabay.com/tr/photos/chaffinch-kad%C4%B1n-ispinoz-ku%C5%9F-4119351/ flamencomark (9 Mart 2022). Ispinoz, Kuş, Hayvan görseli [JPG]. Pixabay. Erişim adresi: https://pixabay.com/tr/photos/ispinoz-ku%C5%9F-hayvan-yaban-hayat%C4%B1-7055496/ Vishnevskiy Vasily (t.y.). The nest of The Common Chaffinch (Fringilla coelebs) with five eggs [JPG]. Shutterstock. Erişim adresi: https://www.shutterstock.com/tr/image-photo/nest-common-chaffinch-fringilla-coelebs-five-63061966 Sander Pieterse (29 Eylül 2022). XC176182 · Common Chaffinch · Fringilla coelebs [MP3]. Xeno-canto. Erişim adresi: https://xeno-canto.org/176182 IUCN Red List (t.y.). Common Chaffinch [JPG]. IUCN Red List. Erişim adresi: https://www.iucnredlist.org/species/22720030/155432370