---
title: Barut
slug: barut-b5dd2
url: /detay/barut-b5dd2
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Barut
  type: dictionary
  disambiguation: Barut: Patlayıcı madde, ateşli silahlar, tarih, edebiyat ve deyimler.  Kelime kökeni ve kullanım alanları.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
  tags:
    - barut
    - Köken
    - Madencilik
    - Askerî teknoloji
    - Havai fişek
author: Hüsnü Umut Okur
created_at: 2025-07-21T16:32:27.081900+03:00
updated_at: 2025-07-21T17:17:45.278448+03:00
---

# Barut

<!-- CONTEXT: Article Content for "Barut" -->

## Article Content

### **Köken**

[Barut](/tr/detay/barut-2/llms.txt) kelimesi, Farsça bārūd sözcüğünden Türkçeye geçmiş olup, kökeni Orta Yunanca pýrōton (bir tür yanıcı kimyasal) ve Eski Yunanca pyr ([ateş](/tr/detay/ates-2/llms.txt)) kelimelerine dayanmaktadır; temel anlamı, güherçile, kükürt ve kömür tozundan oluşan, ateşli silahlar ile mermi veya [gülle](/tr/detay/gurz-2/llms.txt) fırlatılmasını sağlayan patlayıcı bir maddedir.

### **Kullanım Alanları**

**Günlük Dil:&#32;**[Ateşli silahlarda](/tr/detay/silah-2/llms.txt) [merminin](/tr/detay/muhimmat-sozluk/llms.txt) fırlatılmasını sağlayan, patlayıcı kimyasal madde.

**Akademik (Fen / Teknik):** Güherçile, kükürt ve kömürden oluşan, basınç etkisiyle gaz açığa çıkararak fiziksel itme kuvveti oluşturan bileşik; temel olarak kara barut ve modern barut türleri bulunur.

**Argo:&#32;**Çabuk sinirlenen, agresif mizaçlı kişi ya da durum.

**Edebiyat / Şiirsel Anlatım:&#32;**Savaş, ölüm, yıkım ve tehlike çağrışımlarıyla ilişkilendirilen metaforik öğe. Aynı zamanda kahramanlık, cesaret ve felaketin simgesi olarak kullanılır.

**Askerî Terim:&#32;**[Top](/tr/detay/top-2/llms.txt), [tüfek](/tr/detay/tufek-2/llms.txt) gibi ateşli silahlarda atış için gerekli patlayıcı madde.

**Halk Ağzı / Deyimler:&#32;**Savaş çıkma ihtimali olan ortamı anlatan mecaz; “barut kokusu”, “barut gibi olmak”, “barut kesilmek” gibi ifadelerle kullanılır.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Barut" -->

## Academic Sources and References

1. “Barut”. Kubbealtı Lugatı. Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2025.
2. “Barut”. Nişanyan Sözlük. Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2025.
3. “Barut”. Türk Dil Kurumu Sözlüğü. Erişim Tarihi: 21 Temmuz 2025.