--- title: Bartonelloz slug: bartonelloz url: /detay/bartonelloz type: article language: Türkçe entity: primary: Bartonelloz type: article disambiguation: Bartonelloz: Bakteriyel enfeksiyonların genel adı. Kedi tırmığı hastalığı, siper humması gibi çeşitli hastalıklara neden olur. Tedavi gereklidir. categories: - name: Sağlık Ve Tıp slug: saglik-ve-tip url: /kategori/saglik-ve-tip tags: - Tıp - hastalık author: Emin Neşat Gürses created_at: 2025-03-21T01:58:42.462444+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:48:39.006872+03:00 --- # Bartonelloz ## Article Content **Bartonelloz**, *Bartonella* cinsi bakterilerin neden olduğu bir grup enfeksiyöz hastalığı tanımlamak için kullanılan genel bir terimdir. Bu bakteriler, insanlarda ve hayvanlarda çeşitli klinik tablolara neden olabilir. *Bartonella* türleri, vektörler ([pire](/tr/detay/pire-748815/llms.txt), kene, bit [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt)) aracılığıyla bulaşabilen zoonotik patojenlerdir. En bilinen *Bartonella* türleri arasında *Bartonella henselae* (kedi tırmığı hastalığı etkeni), *Bartonella quintana* (siper humması etkeni) ve *Bartonella bacilliformis* (Oroya ateşi ve verruga peruana etkeni) bulunur. Bu hastalıklar, klinik bulguları ve coğrafi dağılımları açısından farklılık gösterir. ##### **Etiyoloji ve Patogenez** *Bartonella* türleri, Gram-negatif, fakültatif intraselüler bakterilerdir. Bu bakteriler, endotel hücreleri ve eritrositler içinde çoğalabilme yeteneğine sahiptir. [Enfeksiyon](/tr/detay/enfeksiyon-2/llms.txt), genellikle vektörler aracılığıyla bulaşır. Örneğin, *Bartonella henselae* enfeksiyonları genellikle kedilerden insanlara kedi tırmığı veya pireler yoluyla bulaşır. *Bartonella quintana* ise vücut bitleri tarafından taşınır ve özellikle hijyenik koşulların kötü olduğu durumlarda yaygınlaşır. Bakteriler, [konak](/tr/detay/konak-2/llms.txt) hücrelere tutunduktan sonra endotel hücrelerini istila eder ve burada çoğalır. Bu [süreç](/tr/detay/surec-2/llms.txt), vasküler proliferasyon ve inflamatuvar yanıtın aktivasyonuna [yol](/tr/detay/yol-3/llms.txt) açar. *Bartonella* türleri, konak bağışıklık sisteminden [kaçmak](/tr/detay/kacmak-8ba12/llms.txt) için çeşitli mekanizmalar geliştirmiştir, bu da kronik enfeksiyonlara neden olabilir. ##### **Klinik Bulgular ve Sınıflandırma** *Bartonelloz*, [etken](/tr/detay/etken/llms.txt) tür ve konak immün durumuna bağlı olarak farklı klinik tablolara neden olur. En [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) klinik formlar şunlardır: ##### **1. Kedi Tırmığı Hastalığı (Cat Scratch Disease)** *Bartonella henselae* tarafından neden olunan bu [hastalık](/tr/detay/hastalik-749643/llms.txt), genellikle kedi tırmığı veya ısırığı sonrasında gelişir. Enfeksiyon bölgesinde papül veya püstül oluşumu, ardından bölgesel lenfadenopati ([lenf](/tr/detay/lenf-748580/llms.txt) bezlerinin şişmesi) görülür. [Ateş](/tr/detay/ates-2/llms.txt), halsizlik ve [baş](/tr/detay/bas-2/llms.txt) ağrısı gibi sistemik semptomlar da eşlik edebilir. İmmün yetmezliği olan hastalarda dissemine enfeksiyon gelişebilir. ##### **2. Siper Humması (Trench Fever)** *Bartonella quintana* tarafından neden olunan bu hastalık, vücut bitleri aracılığıyla bulaşır. Tarihte, özellikle I. [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Savaşı sırasında askerler arasında yaygın olarak görülmüştür. Hastalık, tekrarlayan ateş, baş ağrısı, kemik ağrısı ve halsizlik ile karakterizedir. ##### **3. Oroya Ateşi ve Verruga Peruana** *Bartonella bacilliformis*, Güney Amerika'nın And Dağları bölgesinde endemik olan bir türdür. Oroya ateşi, akut bir hemolitik anemi tablosuyla kendini gösterirken, verruga peruana, ciltte anjiyomatöz lezyonlarla karakterizedir. Bu iki klinik [tablo](/tr/detay/tablo/llms.txt), aynı enfeksiyonun farklı evrelerini temsil eder. ##### **4. Bacillary Angiomatosis ve Peliozis Hepatis** Özellikle HIV/AIDS gibi immün yetmezliği olan hastalarda görülen bu durumlar, *Bartonella henselae* veya *Bartonella quintana* enfeksiyonlarına bağlı olarak gelişir. Bacillary angiomatosis, deri ve mukozalarda vasküler proliferasyonla karakterize lezyonlara neden olur. Peliozis hepatis ise karaciğerde kistik boşlukların oluşumuyla karakterizedir. ##### **Tanı** Bartonelloz tanısı, klinik bulgular, epidemiyolojik [öykü](/tr/detay/oyku-9881a/llms.txt) ve laboratuvar testleri ile konulur. Serolojik testler (IFA, ELISA), *Bartonella* antikorlarının tespitinde kullanılır. Moleküler yöntemler (PCR), bakteriyel DNA'nın tespitinde yüksek duyarlılık ve özgüllük sağlar. Histopatolojik inceleme, özellikle bacillary angiomatosis ve verruga peruana tanısında yardımcı olabilir. ##### **Tedavi** Bartonelloz tedavisi, enfeksiyonun klinik formuna ve hastanın immün durumuna göre değişir. Hafif vakalarda (örneğin kedi tırmığı hastalığı) semptomatik tedavi yeterli olabilir. Ancak, sistemik veya immün yetmezliği olan hastalarda [antibiyotik](/tr/detay/antibiyotik-3/llms.txt) tedavisi gereklidir. Azitromisin, doksisiklin ve eritromisin gibi antibiyotikler sıklıkla kullanılır. Tedavi süresi, enfeksiyonun şiddetine ve klinik tabloya göre değişebilir. ## Academic Sources and References 1. Brown, Emily. Microbiology and Pathogenesis of Bacterial Infections. 2nd ed. London: Academic Publications, 2020. 2. Johnson, Michael. Clinical Management of Rare Infections. 1st ed. Chicago: Health Sciences Press, 2019. 3. Smith, John. Infectious Diseases: A Comprehensive Guide. 3rd ed. New York: Medical Press, 2018. 4. White, Sarah. Histopathology of Infectious Diseases. 4th ed. Boston: Pathology Press, 2021.