--- title: Balatlar Yapı Topluluğu – Sinop slug: balatlar-yapi-toplulugu-sinop-720b3 url: /detay/balatlar-yapi-toplulugu-sinop-720b3 type: article language: Türkçe entity: primary: Balatlar Yapı Topluluğu – Sinop type: article disambiguation: Sinop'taki Balatlar Yapı Topluluğu: Roma hamamı, Bizans kilisesi, mozaikler ve daha fazlası. Tarihi keşfedin! categories: - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Balatlar Kilisesi - Mozaikler - Arkeolojik kazılar - Roma dönemi - Sinop author: Neriman Çalışkan created_at: 2025-07-08T14:46:15.993858+03:00 updated_at: 2025-07-08T16:34:39.303083+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/08/TjVFqUaVpqscdvhZZv6bmDe9c33kucGI.jpeg --- # Balatlar Yapı Topluluğu – Sinop ## KURE Information Cards ![689ce058-cf7d-44c5-96d3-3051766f397a.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/08/3MuwP6tj2V0T7YC1ljkDqiXdUquoqcOS.jpeg) *Balatlar Yapı Topluluğu - Sinop* | Field | Value | |-------|-------| | Yapım Tarihi(leri)(Metin) | Roma dönemi | | Konum | Sinop | | Dönüştüğü İşlev | Hristiyan Ortodoks kilisesi ve mezarlık alanı | | İlk İşlevi | Roma hamamı | | Yapı Tipi | Haç planlı kilise ve manastır kompleksi | | Mimari Dönem | Geç Roma – Erken Bizans | ## Article Content [Balatlar Kilisesi](/tr/detay/balatlar-construction-community-sinop-9fc97/llms.txt), Sinop kent merkezinde, [Roma İmparatorluk hamamı](/tr/detay/sarikaya-roma-hamami-0abf5/llms.txt) kökenli anıtsal bir yapı topluluğunun içinde yer alan haç planlı geç-Roma / erken Bizans dönemi kilisesidir. Yapı, çevresi uzun süre [Rum Ortodoks mezarlığı](/tr/detay/konakli-rum-kilisesi-a5772/llms.txt) olarak kullanılmış manastır-kilise kompleksiyle birliktedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2026/02/11/balatlar-yapi-toplulugu-sinop-720b3-20022013_afa58773-b808-451d-a0ef-fff36b6b4b66.JPG) *Balatlar Yapı Topluluğu - Sinop (Türkiye Kültür Portalı)* ### **Tarihçe** - **Roma dönemi** (İS 2. yy.): Bir imparatorluk hamamı (palaestra, frigidarium, tepidarium, caldarium, laconicum) olarak inşa edildi. - **Dönüşüm** (4. yy. sonu – 5. yy. başı): Su kullanımı sonlandırılarak kiliseye çevrildi. - **Ortodoks dönemi** (17.–20. yy.): Kilise, Koimesis (Meryem’in Uykusu/Ölümü) ve Başmelek Mikail’e adanmış olup 17. yy. ortasında kubbe-tonoz onarımı gördü; 18.–20. yy. başına kadar Rum cemaati ibadet ve defin alanı olarak kullandı. ### **Mimari Özellikler** Orijinal [hamam](/tr/detay/hamam-2/llms.txt) planının üç salonu günümüze ulaşmıştır. Jeofizik ölçümler hipokaust izlerini doğrular. Bunlardan biri caldarium, diğeri frigidarium-nekhorion (gömü şapeli) olarak tanımlanır; dikdörtgen palaestra alanı ise kısmen izlenebilir. ### **Sanatsal Donanım** - **Mozaikler **Frigidarium zemininde opus tessellatum tekniğinde, Yunanca adak yazıtlı on ayrı panel (2016-2021 kazıları) ortaya çıkarıldı. Kompozisyonlarda kuş ikonografisi (kartal, güvercin, keklik, papağan, leylek vb.) ile refrigerium (cennette ferahlama) sahneleri öne çıkar. - **Karton madalyon içindeki kartal** psikopompos ve Mesih sembolü olarak yorumlanır; tek örnek I nolu panoda görülür. - **Güvercin dizileri** II, V ve VIII no.lu panolarda kutsal Ruh / barış simgesi olarak yer alır. - **Duvar Resimleri **Güney giriş kemer alınlığında, kırmızı maphorionlu Şehit Azize Marina’yı betimleyen, 18.–20. yy.’a tarihlenen sahne korunmuştur; figür kötü ruh (Baalzebub) üzerinde zafer temasını taşır. ### **Kazılar ve Araştırmalar** Sistemli arkeolojik kazılar 2010’dan beri Prof. Dr. Gülgün Köroğlu başkanlığında sürdürülmekte, [Sinop Valiliği](/tr/detay/sinop-2/llms.txt), Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yerel kurumlarca desteklenmektedir. Çalışmalar, hamam-kilise dönüşümünü, mozaik ikonografisini ve mezar adetlerini ayrıntılı olarak belgelemiştir. ### **Güncel Durum** Yapı topluluğu kazı-konservasyon aşamasındadır; mozaik ve fresk buluntuları üzerinde koruma-yayın çalışmaları devam eder. Alan, akademik rehberlik eşliğinde sınırlı ziyaretlere açıktır. ## Academic Sources and References 1. Hetto, Ozan. “Sinop Balatlar Kilisesi Örnekleri Işığında Erken Bizans Dönemi Mozaiklerindeki Kuş Figürlerinin İkonografisi.” Journal of Mosaic Research 16 (2023): 269–289. Erişim 8 Temmuz 2025. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3495801Köroğlu, Gülgün, Ozan Hetto ve Nilay Çorağan. “Sinop Balatlar Kilisesinden Refrigerium Konulu Mozaik Pano ve Bizans İkonografisindeki Yeri.” Art-Sanat 20 (2022): n.p. Erişim 8 Temmuz 2025. https://iupress.istanbul.edu.tr/tr/journal/art-sanat/article/sinop-balatlar-kilisesinden-refrigerium-konulu-mozaik-pano-ve-bizans-ikonografisindeki-yeriSoylu Yılmaz, Sanem. “Sinop Balatlar Kilisesi Duvar Resminde Antakyalı Azize Marina.” SDÜ ART-E 15, no. 30 (2022): 1051–1064. Erişim 8 Temmuz 2025. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2682069T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. “Balatlar Yapı Topluluğu.” Kültür Portalı. Erişim 8 Temmuz 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/sinop/gezilecekyer/balatlar-yapi-toplulugu