--- title: Balak Gazi slug: balak-gazi-1e2f5 url: /detay/balak-gazi-1e2f5 type: biography language: Türkçe entity: primary: Balak Gazi type: biography disambiguation: Balak Gazi: 12. yy Türk komutanı, Artuklu Hanedanı'ndan. Haçlı seferlerindeki başarılarıyla ünlü. Harput'u fethetti. categories: - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Artukoğulları - Balak Gazi - anadolu - Harput - Haçlılar author: Miray GÜR created_at: 2025-05-16T19:29:13.701636+03:00 updated_at: 2025-06-26T17:41:31.537456+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/16/Uja5o2OBAkTIKWLgkO00YcnaT5PTxglR.png --- # Balak Gazi > Balak Gazi, 12. yüzyılda Haçlılara karşı verdiği mücadelelerle tanınan, bir Türk beyidir. ## KURE Information Cards ![226671,belek-gazi-webjpg.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/06/26/MXcloxIO15pR6H8NhZissA8qklKgzACt.png) *Balak Gazi* | Field | Value | |-------|-------| | Ad(lar) | Nûrü’d-Devle Belek bin Behram bin Artuk (Balak Gazi) | | Yönetim Merkezi | Harput (Günümüzde Elazığ) | | Hanedan | Artukoğulları | | Ünvanları | Gazi, Nûrü’d-Devle, Müslüman Orduları Başkomutanı | | Ölümü | 6 Mayıs 1124 | ## Article Content [Balak Gazi](/tr/detay/balak-gazi-5dc70/llms.txt), Tam adıyla Nûrü’d-Devle [Belek bin Behram](/tr/detay/belek-b-behram/llms.txt) bin Artuk, 12. yüzyılın ilk çeyreğinde yaşamış bir Türk komutanıdır. Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı boyuna mensup olan Artuklu Hanedanı’na aittir. Artuklu Beyliği, Anadolu Selçuklu Devleti’nin kuruluş sürecinde Anadolu’nun doğusunda etkinlik göstermiş yarı bağımsız bir Türkmen beyliğidir. Belek Gazi, bu hanedanın kurucusu olan ve Malazgirt Savaşı'nda yer alan Artuk Bey’in torunudur. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemektedir. ### **Hükümdarlığı** 1112 yılında Harput (bugünkü Elazığ) bölgesinde yönetimi üstlenerek [Harput Hükümdarı](/tr/detay/harput-2/llms.txt) olmuştur. 1115 yılında, daha önce bölgeyi kontrol eden Çubukoğulları Beyliği’nin elinden Harput’u almış ve burada Artuklu Hanedanı’na bağlı bir yönetim kurmuştur. Bu gelişme, Harput merkezli yeni bir Artuklu kolunun ortaya çıkmasına neden olmuştur. Harput’un alınması, [Artukluların](/tr/detay/artuklular/llms.txt) Doğu Anadolu’daki siyasi varlıklarını pekiştirmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/06/25/uFjkVOuaeKO7bGIjGr44Yk3TMtnbUDrX.jpg) *Belek Gazi Anıtı (Kültür Portalı)* ### **Askerî Faaliyetleri** Belek Gazi, [Haçlı Seferleri](/tr/detay/haclilar/llms.txt) sırasında yürüttüğü askerî faaliyetlerle tanınır. 1122 yılında Urfa Kontu II. Joscelin’i esir almış, ertesi yıl ise Joscelin’i kurtarmak amacıyla düzenlenen bir harekâta katılan [Kudüs](/tr/detay/kudus-2/llms.txt) Kralı II. Baudouin ile bazı Haçlı komutanlarını tutsak etmiştir. Esir alınan kişiler [Harput Kalesi](/tr/detay/harput-kalesi-c0f51/llms.txt)'nde tutulmuştur. Bu olaylar, dönemin siyasal dengelerinde etkili olmuştur. Bu askerî başarıların ardından kendisine "Nûrü’d-Devle" (Devletin Nuru) unvanı verilmiştir. Ayrıca Büyük Selçuklu Sultanı tarafından "Müslüman Orduları Başkumandanı" görevine getirilmiştir. Bu atama, Selçuklu yönetimi ile Artuklular arasındaki siyasi ilişkiyi göstermektedir. ### **Ölümü** Belek Gazi, 1124 yılında [Suriye](/tr/detay/suriye-2/llms.txt)’nin kuzeyindeki [Membiç](/tr/detay/menbic-2/llms.txt) (Menbiç) bölgesine düzenlenen bir sefer sırasında, kaleye yapılan kuşatma sırasında isabet eden bir okla hayatını kaybetmiştir. Cenazesi [Halep](/tr/detay/halep-2/llms.txt)’e götürülmüş ve Hz. İbrahim Makamı olarak bilinen yere defnedilmiştir. Belek Gazi'nin adı günümüzde [Elazığ-Harput](/tr/detay/elazig-il-3/llms.txt) bölgesinde yaşatılmaktadır. 1965 yılında Harput’un girişine Belek Gazi adına bir anıt heykel dikilmiştir. Heykelin yapımı heykeltıraş Nurettin Orhan tarafından gerçekleştirilmiştir. ## Academic Sources and References 1. Elazığ İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Harput.” T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim 16 Mayıs 2025. https://elazig.ktb.gov.tr/TR-187349/harput.htmlElazığ Valiliği. “Tarihi Harput.” T.C. Elazığ Valiliği. Erişim 16 Mayıs 2025. http://www.elazig.gov.tr/tarihi-harputKültür ve Turizm Bakanlığı. “Belek Gazi Anıtı.” Kültür Portalı. Erişim 16 Mayıs 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/elazig/gezilecekyer/belek-gazi-anitiT.C. Millî Eğitim Bakanlığı. “Balakgazi Anadolu Lisesi.” T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Resmî Web Sitesi. Erişim 16 Mayıs 2025. https://balakgazianadolulisesi.meb.k12.tr/tema/index.phpTürkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. “Belek b. Behram.” İslam Ansiklopedisi. Erişim tarihi 26 Haziran 2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/belek-b-behramTürkiye Yazarlar Birliği. “Prof. Dr. Yasemin Mumcu: Tarihte Bir Kahraman: Balak (Belek) Gazi, Roman Kahramanı Balak Gazi.” Türkiye Yazarlar Birliği. Erişim tarihi 26 Haziran 2025. https://www.tyb.org.tr/prof-dr-yasemin-mumcu-tarihte-bir-kahraman-balak-belek-gazi-roman-kahramani-balak-gaz-42682h.htm