--- title: Bahane slug: bahane-00b64 url: /detay/bahane-00b64 type: dictionary language: Türkçe entity: primary: Bahane type: dictionary disambiguation: Bahane: Gerçek nedeni gizleyen gerekçe, mazeret. Kökeni, anlamı ve kullanım alanlarını inceleyin. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Diller Ve Dil Bilim slug: diller-ve-dilbilim url: /kategori/diller-ve-dilbilim - name: Edebiyat slug: edebiyat url: /kategori/edebiyat tags: - bahane author: İbrahim Filiz created_at: 2025-07-12T00:23:43.932377+03:00 updated_at: 2025-07-12T11:34:50.782335+03:00 --- # Bahane ## Article Content ### **Köken** *Bahane* kelimesi, Türkçeye Farsçadaki *bahāne* (بهانه) sözcüğünden geçmiş olup, temel anlamı “gerçek nedeni gizleyerek ileri sürülen gerekçe, [mazeret](/tr/detay/care-72117/llms.txt)”tir. Bu kelime, Orta Farsçadaki aynı anlamı taşıyan *vahānag* biçiminden evrilmiştir. *Vahānag*, kökenini Eski Farsçadaki *vahāna-* sözcüğünden alır; bu sözcük “örtü” anlamına gelir. Daha da geriye gidildiğinde, Avestaca *vah-* ve *vaŋhna* biçimleriyle karşılaşılır; her ikisi de “örtü” veya “giysi” anlamındadır. Bu etimolojik [köken](/tr/detay/koken-d697f/llms.txt), *bahane* kelimesinin temel işlevini doğrudan yansıtır: Bir gerçeğin üstünü örtmek, görünür olanı gizlemek için öne sürülen sebep. Sözcüğün tarihsel gelişimi boyunca anlam merkezinde, bir şeyi doğrudan söylemek yerine üstünü örtme eylemi yer alır. Böylece *bahane*, biçimsel olarak “örtü”yü ifade eden çok eski bir kökten türemiş, anlam bakımındaysa psikolojik ve toplumsal davranışların dilsel bir yansıması haline gelmiştir. ### **Kullanım Alanları** - **Gündelik dil**: “Bahane uydurmak”, “bahane bulmak”, “bahane etmek” gibi deyimlerle sıkça kullanılır; genellikle olumsuz bir yargı içerir. - **Edebiyat ve söylem**: Hikâye anlatımında ya da karakter çözümlemelerinde içsel çatışmaları örtmek için kullanılan söz veya davranışları tanımlamada yer alır. - **Psikolojik/mecazî bağlamlar**: Gerçek niyet ya da duyguların üzerini örten gerekçeler anlamında da işlevseldir (“Asıl derdi başka ama bahane üretiyor”). - **Kültürel söylem**: “Bahane aramak”, “bahaneler ardına sığınmak” gibi ifadelerle sorumluluk almaktan kaçma tutumunu ima eder. ## Academic Sources and References 1. ''Bahane''. Kubbealtı Lugatı. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2025. https://lugatim.com/s/Bahane.''Bahane''. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/bahane.''Bahane''. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=Bahane.