--- title: Bafra Zembili slug: bafra-zembili-162d9 url: /detay/bafra-zembili-162d9 type: article language: Türkçe entity: primary: Bafra Zembili type: article disambiguation: Bafra Zembili: Geleneksel Karadeniz zanaatı. Eşsiz tasarım, doğal malzemeler. Samsun Bafra'nın kültürel mirası. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Mısır Koçanı Yaprakları - Kındıra Otu - Bafra Zembili - Dokuma teknikleri - coğrafi işaret author: Sevgi Kıraç created_at: 2025-07-06T23:25:11.890960+03:00 updated_at: 2025-07-17T02:19:02.324735+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/06/I6MhS7OJ9OtSU4NPI5yOJJpLQu3PE2Vj.png --- # Bafra Zembili ## KURE Information Cards ![67ebad7f-92d5-4bb6-a8f1-95ff6890ab88.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/06/IO856xhaT9XTcd1c032MKoIZ6ifieVzG.jpg) *Bafra Zembili (Kültür Portalı)* | Field | Value | |-------|-------| | Tescil Numarası(Sayısal) | 195 | | Üretim Yeri | Bafra, Samsun | | Başvuru Sahibi | Samsun Büyükşehir Belediyesi | ## Article Content [Bafra Zembili](/tr/detay/bafra-zembili-623df/llms.txt), Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde yer alan [Samsun](/tr/detay/bafra-ilce-600ba/llms.txt) ili Bafra ilçesine özgü, geleneksel tekniklerle üretilen ve taşıma başta olmak üzere çeşitli amaçlarla kullanılan özgün bir zembil türüdür. Üretiminde kullanılan kındıra otu ve mısır koçanı yaprakları, yalnızca belirli iklim ve çevresel koşullarda yetişen doğal hammaddeler olup zembilin hem biçim hem de dokusal özelliklerini belirler. Ürün, bölgenin doğal kaynaklarının ve kültürel mirasının bir yansıması olarak mahreç işaretiyle tescillenmiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/07/06/IVls1sg4VqkWP0d6ijHB6Ahqaavs8DDf.jpg) *Bafra Zembili (*[Kültür Portalı](https://www.kulturportali.gov.tr/portal/bafra-zembili)*)* ### **Hammaddeler ve Doğal Kaynaklar** #### **Kındıra Otunun Özellikleri** Bafra Zembili'nin temel hammaddelerinden biri olan kındıra otu, Kızılırmak Deltası’nın göl ve su kanallarında doğal olarak yetişen, kenarları keskin ve ucu dikenli, koyu renkli bir çayır otu türüdür. Sazgiller grubuna ait bu bitki 1–1,5 metreye kadar uzayabilir. Türkiye’de nadir yetişen bir tür olup, en yoğun bulunduğu alan Bafra Ovası’dır. Bu bölgede yıl boyu süren yağışlar sayesinde bol miktarda sazlık alan oluşmuştur ve bu ortamlar kındıra için uygun yaşam alanlarıdır. #### **Mısır Koçanı Yaprakları (Mısır Yeleği)** Zembilin tamamlayıcı hammaddesi ise mısır bitkisinin dış kısmını saran ve mısır yeleği olarak adlandırılan yapraklardır. Bu yapraklar, mısır hasadı sırasında Eylül–Ekim aylarında elde edilir. Dalında yeterince kurumuş ve sarımtırak renge dönüşmüş yapraklar, iç kısımdan ayıklanarak toplanır, açık havada kurutulur ve rutubetsiz ortamda saklanır. ### **Hammaddenin Hazırlanışı** #### **Kındıra Otunun İşlenmesi** Mayıs–Haziran aylarında orakla biçilen kındıra otları, sulak alan kenarındaki kumluk zeminlerde kurutulur. Kuruma süresi, yaklaşık bir ay sürmekte olup güneşli gün sayısına bağlıdır. Kuruyan otlar sertleşir ve sararır. Üretim öncesinde kındıra ipi yapılırken, uç kısımlar seçilerek ayrılır. Bu kısımlar ıslatılarak hafif yumuşatılır. Bu işlem, örme sırasında ellerin zarar görmesini engellemek ve ip haline getirme sürecini kolaylaştırmak amacıyla uygulanır. #### **Mısır Yapraklarının Hazırlanması ve Boyanması** Mısır yaprakları toplandıktan sonra, geleneksel yöntemlerle doğal boyalarla renklendirilir. Örneğin, mor kabuklu soğanla yapılan kaynatma işleminde boyalı su yaprağa emdirilerek sabitlenir. Bu işlem sırasında sıcak suya tuz eklenmesi, boyanın kalıcılığını artırır. Alternatif olarak kumaş boyaları da kullanılabilir. Boyanan yapraklar açık havada kurutularak üretim aşamasına hazır hale getirilir. ### **Bafra Zembilinin Üretimi** #### **Yapım Süreci** Orta boy bir zembil üretimi için yaklaşık 565 gram mısır yeleği, 105 gram kındıra otu ve çelik tel kullanılır. Zembilin üretimi, dokuma veya örme teknikleriyle yapılabilir. İki-üç santimetre genişliğinde kesilen ve ıslatılarak yumuşatılan mısır yelekleri, kındıra ipinin çevresine sarılır. Bu sarma işlemiyle başlayan üretim süreci, çelik tele geçirilerek düğümlerle sıkıştırma şeklinde devam eder. #### **Teknik Özellikler** İlmek Sayısı: Ortalama 2.450–2.500 ilmek Toplam Ağırlık: 670–700 gram Düğüm Sıklığı: 1 metrede yaklaşık 135–150 düğüm Örme Tekniği: Sarma, dolama, sıkıştırma, düğümleme Kullanım Şekli: Çanta, sepet, bebek puseti, süs eşyası, hediyelik ### **Coğrafi İşaret ve Denetim** Bafra Zembili, 14 Mayıs 2012 tarihinde mahreç işareti ile tescillenmiş ve 18 Şubat 2015 tarihli Resmî Gazete'de ilan edilmiştir. Tescil işlemi Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yürütülmüştür. Denetim ise Samsun Büyükşehir Belediyesi koordinasyonunda, Samsun Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü ile Samsun Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüsü tarafından yapılmaktadır. Denetim süreci; kullanılan hammaddelerin özgünlüğü, üretim tekniklerine bağlılık ve boyama işlemlerinin uygunluğunu kapsamaktadır. ## Academic Sources and References 1. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Bafra Zembili. Kültür Portalı. Erişim 6 Temmuz 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/portal/bafra-zembili. 2. T.C. Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Bafra Zembili. Erişim 6 Temmuz 2025. https://samsun.ktb.gov.tr/TR-280870/bafra-zembili.html. 3. Türk Patent ve Marka Kurumu. Coğrafi İşaret Tescil Belgesi – Bafra Zembili, Tescil No: 195, Başvuru No: C2012/072. Erişim: ## Related Articles - [Samsun (İl)](//detay/samsun-il-5/llms.txt) - [Bafra (İlçe)](//detay/bafra-ilce-600ba/llms.txt)