--- title: Ayşe Seniha Hızal slug: ayse-seniha-hizal-c5522 url: /detay/ayse-seniha-hizal-c5522 type: biography language: Türkçe entity: primary: Ayşe Seniha Hızal type: biography disambiguation: Ayşe Seniha Hızal: Türkiye'nin ilk kadın maarif müfettişi ve milletvekillerinden. Eğitim ve kadın hakları savunucusu. categories: - name: Siyaset Ve Uluslararası İlişkiler slug: siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler url: /kategori/siyaset-ve-uluslararasi-iliskiler tags: - Müfettişlik - Ayşe Seniha Hızal - Milletvekilliği - Öğretmenlik - Darülfünun author: Yunus Emre Sağlam created_at: 2025-07-09T15:47:15.876632+03:00 updated_at: 2025-07-27T23:48:32.607934+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/09/eKpZuffj5AvlRpoyyEiEBhTt6SlN23dJ.jpg --- # Ayşe Seniha Hızal > Ayşe Seniha Hızal , Türkiye Cumhuriyeti’nin eğitim ve siyaset hayatında aktif rol almış ilk kadın maarif müfettişlerinden ve milletvekillerinden biridir. ## KURE Information Cards ![ChatGPT Image 24 Tem 2025 21_15_10.png](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/24/IQBK2rDbcHIlCUtkKdY6OdEyCykrzanx.png) *Ayşe Seniha Hızal* | Field | Value | |-------|-------| | Ölüm(Metin) | 1985 | | Doğum(Metin) | 1897, Adapazarı (Kocaeli) | | Mezarlık | Feriköy Mezarlığı, İstanbul | | Parti | Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) | | Milletvekilliği | TBMM V. Dönem (1935–1939), Trabzon | | Mezuniyet | Darülfünun Fen Fakültesi (1918) | | Meslek(ler) | Eğitimci,Milletvekili,Müfettiş | ## Article Content **Ayşe Seniha Hızal** (d. 1897, İstanbul – ö. 1985, İstanbul), **Türkiye Cumhuriyeti**’nin eğitim ve siyaset hayatında aktif rol almış ilk kadın maarif müfettişlerinden ve milletvekillerinden biridir. Öğretmenlikten başlayarak maarif müfettişliğine, yurtdışı eğitim araştırmalarından Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğine uzanan meslek hayatı boyunca özellikle kız çocuklarının eğitimi, kadınların kamusal alanda temsili ve öğretmen yetiştirme politikalarına katkıda bulunmuştur. 1985 yılında İstanbul’da vefat etmiş ve Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir. ### **Eğitim Hayatı ve Öğretmenlik Mesleği** [Ayşe Seniha Hızal](/tr/detay/ayse-seniha-hizal-5e3e1/llms.txt), 1897 yılında İstanbul’da doğdu. Eğitimi hakkında sınırlı bilgi bulunsa da erken yaşta öğretmenlik mesleğine adım attığı ve [Darülmuallimat](/tr/detay/darulmuallimat-2/llms.txt) gibi dönemin önde gelen öğretmen okullarında görev yaptığı bilinmektedir. İstanbul’daki çeşitli kız rüştiye ve idadilerinde öğretmenlik yaparak özellikle kadın öğrencilerin eğitime katılımında rol aldı. Eğitim anlayışını geliştirmek amacıyla kendi döneminin modern öğretim metotlarını yakından takip etti. ### **Almanya İncelemesi ve Maarif Müfettişliği** 1922 yılında Maarif Vekâleti tarafından düzenlenen bir sınavı kazanarak Almanya’ya gönderildi. Burada Almanya’daki öğretmen okullarını ve eğitim sistemini yerinde inceledi. Avrupa’daki eğitim yöntemlerini gözlemlemesi, ileride üstleneceği denetim görevlerinde uygulamaya dönük politika önerileri sunmasına zemin hazırladı. 1925 yılında Maarif Müfettişliği’ne atanarak bu göreve getirilen ilk kadınlardan biri oldu. Anadolu’da görevlendirildiği çeşitli bölgelerde okulları teftiş etti. Müfettişlik görevinde yalnızca denetim yapmakla kalmayıp, kadın öğretmenlerin mesleki ortamlarını güçlendirecek raporlar yazdı ve kız çocuklarının eğitimine erişimini artırmaya yönelik öneriler geliştirdi. Aynı zamanda eğitimin müfredat, araç-gereç ve öğretmen yeterlikleri gibi boyutlarını inceleyerek merkezi idareye düzenli raporlar sundu. ### **TBMM'de Yasama Görevi** 1951-1954 yılları arasında 8. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde İstanbul milletvekili olarak görev yaptı. Bu dönemde özellikle öğretmenlerin çalışma koşulları, kadınların eğitim hakları ve laiklik ilkesi doğrultusunda eğitim politikalarının geliştirilmesi gibi konularda faaliyet gösterdi. Meclis kürsüsünde yaptığı konuşmalarda eğitimde fırsat eşitliği, kadınların kamu hizmetlerindeki temsiliyeti ve modern pedagojik ilkelerin benimsenmesi gereğine vurgu yaptı. Komisyonlarda da aktif görev aldı. Yasama faaliyetlerinde yer alarak eğitim politikalarının planlanmasına katkıda bulundu. Özellikle kadın hakları ve eğitimin demokratikleşmesi yönünde önerilerde bulunduğu, dönemin arşivlerinde ve TBMM tutanaklarında yer almaktadır. ### **Emeklilik Yılları ve Ölümü** Milletvekilliğinden sonra herhangi bir kamu görevinde bulunmadı. Emeklilik dönemine ilişkin açık bir bilgi bulunmamakla birlikte, kamuoyu önünde aktif bir rol üstlenmediği anlaşılmaktadır. Ayşe Seniha Hızal, 1985 yılında İstanbul’da yaşamını yitirdi. Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedildi. ## Academic Sources and References 1. Duroğlu, Sibel. Türkiye'de İlk Kadın Milletvekilleri / The First Women Parliamentarians of Turkish Republic. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2007. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=YA8snl-b2H09JI0mxZ2aFA&no=nSQ-0rvpqzqLB48sE6iXYw. 2. Er, Cem. “Ayşe Seniha Hızal (1897-1985).” Atatürk Ansiklopedisi. Erişim tarihi 24 Temmuz 2025. https://ataturkansiklopedisi.gov.tr/detay/893/Ay%C5%9Fe-Seniha-H%C4%B1zal-(1897-1985). 3. SALT Araştırma. “Ayşe Seniha Hızal.” SALT Research Arşivleri. Erişim tarihi 24 Temmuz 2025. https://archives.saltresearch.org/handle/123456789/25770. 4. Sarısaman, Sadık. “Trabzon'un İlk Kadın Milletvekili Seniha Hızal'ın TBMM'deki Faaliyetleri.” Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi, no. 67 (25 Aralık 2020): 403–427. https://doi.org/10.46955/ankuayd.850600.