--- title: Aynalı Çarşı slug: aynali-carsi-f398e url: /detay/aynali-carsi-f398e type: article language: Türkçe entity: primary: Aynalı Çarşı type: article disambiguation: Çanakkale'nin tarihi Aynalı Çarşısı: Mimari güzelliği ve kültürel önemiyle büyüleyici bir yer. categories: - name: Mimarlık Ve İnşaat slug: mimarlik-ve-insaat url: /kategori/mimarlik-ve-insaat tags: - Aynalıçarşı - Çanakkale author: Sezin Irmak Gümüş created_at: 2025-04-04T17:04:34.366342+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:05:00.467602+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/04/pq0obl51WZ7ACgoNqrXI2bAFQ6zWcXlT.jpg --- # Aynalı Çarşı ## KURE Information Cards ![2018_Haber_8-EYLÛŒ_aynalii-1-.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/04/asaDq4iiTAWHq2rb6B3who5pjfeHTOxB.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Yapım Tarihi(Sayısal) | 1889 | | Yaptıran | İlyo Halyo | | Mimari Özellik(ler) | Fransızca,İbranice,Osmanlıca,Üç dilli kitabe,Kemerli kırmızı taş kapı | | Konum | Kemalpaşa Mahallesi,Türkiye,Çanakkale | ## Article Content [Aynalı](/tr/detay/aynali-752327/llms.txt) Çarşı, [Çanakkale](/tr/detay/canakkale-2/llms.txt) ilinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan ve hem mimari yapısı hem de kültürel değeriyle dikkat çeken tarihi bir çarşıdır. Adını, “[Çanakkale Türküsü](/tr/detay/canakkale-turkusu/llms.txt)” olarak bilinen [meşhur](/tr/detay/meshur/llms.txt) [halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) ezgisinden almış olup, bu nedenle kente gelen ziyaretçilerin uğrak noktalarından biri haline gelmiştir. Türküde adı geçmesine rağmen, çarşının kitabesinde “Aynalı Çarşı” ifadesi yer almaz. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/04/DSMxu2cW0G6v6oakocnxyAJGxu1UT33E.jpg) *Çanakkale Aynalı Çarşı (Anadolu Ajansı)* ### **Tarihçe** Çarşı, Osmanlı Padişahı II. Abdülhamid döneminde, 1889 yılında Musevi cemaati mensubu İlyo Halyo tarafından yaptırılmıştır. İnşa edildiği dönemde Çanakkale’nin ilk [modern](/tr/detay/modern-2/llms.txt) alışveriş merkezi olma özelliğini taşıyan çarşı, İstanbul’daki [Mısır Çarşısı](/tr/detay/misir-carsisi-f69b2/llms.txt)’nın [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) bir benzeri olarak tasarlanmıştır. Kitabeye göre [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), II. Abdülhamid’in himayesi ve İlyo Halyo’nun gayretleriyle inşa edilmiştir. Hicri 1307 tarihli ([Kasım](/tr/detay/kasim-748438/llms.txt)-[Aralık](/tr/detay/aralik-748440/llms.txt) 1889) Osmanlıca kitabede şu ifadeler yer alır: “Adaletliliği ile tanınan [Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) Gazi ikinci Abdülhamid efendimiz hazretlerinin lütuf ve sahip çıkmalarıyla kendine bağlı Musevi uyruğundan İlyo Halyo kullarının çabalarıyla yaptırılmış ve gönülde yer tutan çarşıdır.[^1] ” #### **İsminin Kökeni** Çarşının ismiyle ilgili olarak iki farklı [görüş](/tr/detay/gorus-2/llms.txt) öne çıkmaktadır. Birincisi, geçmişte çarşıda [at](/tr/detay/at-3/llms.txt) koşumları ve süs eşyalarının satıldığı; bunlar arasında “[ayna](/tr/detay/ayna-2/llms.txt)” adı verilen at gözlüklerinin de bulunduğu iddiasıdır. İkincisi ise, askerlerin [cep](/tr/detay/cep-3/llms.txt) aynası almak için çarşıya gelmelerinden dolayı halk arasında bu ismin yerleştiği yönündeki görüştür. ### **Kültürel Önemi** Aynalı Çarşı, hem yerel halk hem de turistler için [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir ziyaret ve alışveriş merkezi olmanın ötesinde, Çanakkale’nin kültürel kimliğinin bir parçası olarak kabul edilmektedir. Tarihi yapısı, halk arasında taşıdığı [anlam](/tr/detay/anlam-3/llms.txt) ve “Çanakkale Türküsü” ile kurduğu güçlü [bağ](/tr/detay/bag-5/llms.txt) sayesinde [kent](/tr/detay/kent/llms.txt) belleğinde özel bir yer edinmiştir. ### **Mimari Özellikler** Çarşının girişi kemerli kırmızı [taş](/tr/detay/tas/llms.txt) bir [kapı](/tr/detay/kapi-cdb6b/llms.txt) ile sağlanmakta olup, kemerin [kilit](/tr/detay/kilit-748694/llms.txt) taşı [kabartma](/tr/detay/kabartma-4/llms.txt) [çiçek](/tr/detay/cicek-3/llms.txt) motifleriyle süslenmiştir. Üst kısmında yer alan kitabe, Osmanlıca, İbranice ve Fransızca dillerinde yazılmıştır. Kitabe, yapı hakkında en önemli tarihi belgedir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/04/LbcBV1ClgN9qIqeqjZSaKmYdfRYyK4Fi.jpg) *Aynalı Çarşıda Satılan Eşyalar (Anadolu Ajansı)* ### **Savaş Yılları ve Sonrası** I. [Dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) Savaşı sırasında, özellikle Çanakkale Savaşları esnasında çarşı İngiliz Donanması’nın bombardımanıyla büyük [zarar](/tr/detay/zarar-2/llms.txt) görmüştür. İşgal yıllarında ahır olarak kullanılmış; savaşın ardından yeniden düzenlenerek ticari faaliyetlerine devam etmiştir. ### **Restorasyonlar ve Günümüz** 2004 ve 2007 yıllarında Çanakkale Belediyesi tarafından iki kez restore edilen Aynalı Çarşı, günümüzde 57 dükkânı ile [faaliyet](/tr/detay/faaliyet-abc4c/llms.txt) göstermektedir. Çarşıda hediyelik eşyalardan seramiğe, tekstil ürünlerinden yöresel ürünlere kadar geniş bir ürün yelpazesi yer almaktadır. İlk yapıldığında 14 dükkândan oluşan çarşı, zamanla genişlemiş ve kentin [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) hayatında önemli bir yer edinmiştir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Çanakkale'nin Asırlık Simgesi Aynalı Çarşı." Anadolu Ajansı, 13 Eylül 2018. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/canakkalenin-asirlik-simgesi-aynali-carsi/1253572.Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Aynalı Çarşı." Türkiye Kültür Portalı. Erişim Mart 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/canakkale/gezilecekyer/aynali-carsi.T.C. Çanakkale Valiliği. "Aynalı Çarşı." Erişim Mart 2025. http://www.canakkale.gov.tr/aynali-carsi. ## Citations [^1]: Bu günümüz Türkçesine yapılmış sadeleştirmedir. Aslı "Sultan-ı ma'delet-unvan el-Gazi Abdülhamid-i Sani Efendimiz Hazretlerinin saye-i ihsan-vaye-i ra'iyyet-perverlerinde teb'a-i sadıka-i Müseviyye’sinden İlya Halyo bendelerinin yaptırdığı çarşı-yı dil-nişindir" şeklindedir.