---
title: Aynagöz
slug: aynagoz-13c19
url: /detay/aynagoz-13c19
type: dictionary
language: Türkçe
entity:
  primary: Aynagöz
  type: dictionary
  disambiguation: Aynagöz: Kurnaz ve uyanık kişiler için kullanılan, Farsça ve Eski Türkçe kökenli bir kelime.  Zekayı ve çevikliği simgeler.
  categories:
    - name: Genel Kültür
      slug: genel-kultur
      url: /kategori/genel-kultur
    - name: Diller Ve Dil Bilim
      slug: diller-ve-dilbilim
      url: /kategori/diller-ve-dilbilim
    - name: Edebiyat
      slug: edebiyat
      url: /kategori/edebiyat
  tags:
    - Aynagöz
author: Ayşenur Bayraktar
created_at: 2025-07-01T14:22:02.396482+03:00
updated_at: 2025-07-01T14:46:05.292133+03:00
---

# Aynagöz

<!-- CONTEXT: Article Content for "Aynagöz" -->

## Article Content

### **Köken**

*Aynagöz* kelimesi, iki ayrı kökten türetilmiştir: Birincisi, Farsça *āyīna* (آیینه) “[ayna](/tr/detay/ayna-752322/llms.txt)” anlamındadır. Bu sözcük, yazılı örneği bulunmayan Orta Farsça *ādēnag* biçiminden gelir ve kökeninde Avestaca *avi-dayana-* “[göstermek](/tr/detay/gostermek-a35ee/llms.txt)” fiili yer alır. Bu fiil, Avestaca *dāi- / dī-* “[görmek](/tr/detay/gorusmek/llms.txt)” fiilinin *avi-* ön ekiyle genişletilmiş biçimidir. İkincisi ise, Eski Türkçedeki *köz* “[göz](/tr/detay/goz-ec668/llms.txt), görme organı” sözcüğüdür. Bu kelime, Eski Türkçe *kör-* “görmek” fiilinden türetilmiştir.

### **Kullanım Alanları**

- **Gündelik konuşma:&#32;**Kurnazlık veya uyanıklık sergileyen kişiler için halk arasında mecaz anlamda kullanılır.
- **Halk edebiyatı ve yerel anlatılar:&#32;**Zekası ve çevikliğiyle öne çıkan kahramanlar veya karakterler için kullanılabilir.
- **Taşlama ve mizahi söylem:&#32;**Bir kişinin çıkarını düşünmesini hafif alaycı biçimde belirtmek için tercih edilir.
- **Ağız ve diyalekt çalışmaları:&#32;**Özellikle Anadolu ağızlarında “açıkgöz” yerine eşdeğer olarak yer bulur.

<!-- CONTEXT: Academic Sources and References for "Aynagöz" -->

## Academic Sources and References

1. “Ayna”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/ayna.“Göz”. Nişanyan Etimolojik Sözlük. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2025. https://www.nisanyansozluk.com/kelime/göz.“Aynagöz”. Türk Dil Kurumu. Güncel Türkçe Sözlük. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2025. https://sozluk.gov.tr/?ara=aynag%C3%B6z.