--- title: Atlantı Dededağ Tulum Peyniri slug: atlanti-dededag-tulum-peyniri-01f22 url: /detay/atlanti-dededag-tulum-peyniri-01f22 type: article language: Türkçe entity: primary: Atlantı Dededağ Tulum Peyniri type: article categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - atlantı - Tulum Peyniri - Patent - Peynir author: Nida Üstün created_at: 2025-10-23T07:51:20.185457+03:00 updated_at: 2026-03-28T08:58:12.831321+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/23/2IBKMBoFOZqUlsls6gRm7ZabPuw0yrQX.jpeg --- # Atlantı Dededağ Tulum Peyniri ## KURE Information Cards ![ea7abbe6-3562-44ac-b52a-2fc595c5f859.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/10/23/D5SUikGafBVWcgZNJE6mfES2VQfjcwmr.jpeg) *Atlantı Dededağ Tulum Peyniri* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Peynirler | | İl(ler) | Konya | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Tescil Numarası(Metin) | 1327 | | Tescil Tarihi(Metin) | 26.01.2023 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | S.S. Atlantı Kasabası Tarımsal Kalkınma Kooperatifi | ## Article Content **Atlantı Dededağ tulum peyniri**, **Konya** ili **Kadınhanı** ilçesi **Atlantı mahallesi** coğrafi sınırında üretilen geleneksel bir tulum peyniridir. Çiğ koyun sütü kullanılarak hazırlanan ürünün telemesi **100°C**’de haşlanır ve kaya tuzu ile yoğrularak deri tulumlara basılır. Peynir, ismini coğrafi sınırda bulunan **Atlantı Ovası** ile ovaya bitişik olan **Dededağ**’dan almaktadır. **26.01.2023** tarihinde **mahreç işareti** olarak tescil edilmiş olup, tescil numarası **1327**’dir. Ürünün geçmişi eskiye dayanmakta; haşlanmış telemenin fırınlanmış kaya tuzu ile yoğrulması ve kullanılan tulumların hazırlanması bakımından coğrafi sınıra özgü nitelikler taşımaktadır. ### **Ürün Özellikleri** **Atlantı Dededağ tulum peyniri**, çiğ koyun sütünden üretilen bir [tulum peyniri](/tr/detay/atlanti-dededag-tulum-cheese-2f2e7/llms.txt) çeşididir. Üretimde kullanılan çiğ süt, özellikle **15 Nisan - 15 Haziran** tarihleri arasında sağılan koyunlardan elde edilir. Peynirin rengi safran sarısı (RGB: 244-196-48) ile soluk sarı (RGB:240-220-130) arasında bulunmaktadır. Telemesinin haşlanmış olması nedeniyle peynirin yapısı **liflidir**. Tulumun kenar kısmına yakın olan bölümü hafif sert olup, kenardan içe doğru **3-4 cm**’den sonra yumuşamaya başlar. Üretimde tulum olarak en az **2 kg**’lık koyun ve keçi derileri kullanılır. Olgunlaştırma süreleri tulumun büyüklüğüne göre değişir ve **4-7°C** sıcaklık ile **%70-75** neme sahip ortamda yapılır: - Küçük boy tulumlar (**2-15 kg**): en az **90 gün**. - Orta boy tulumlar (**25-30 kg**): en az **105 gün**. - Büyük boy tulumlar (**35-40 kg**): en az **120 gün**. Satışa sunulan peynirde nem oranı %45’ten fazla olmamalı ve kuru maddedeki yağ oranı %35’ten az olmamalıdır. Ürün, olgunlaştırmanın yapıldığı tulum içinde satışa sunulur ve 0/+4°C koşullarında **12 ay** muhafaza edilebilir. ### **Üretim Metodu** Atlantı Dededağ tulum peynirinin üretiminde coğrafi sınırda yetiştirilen koyunlardan elde edilen süt kullanılır. Üretim metodu aşağıdaki aşamaları içerir: #### **Süt İşleme ve Mayalama** - İşletmeye ulaşan çiğ sütte antibiyotik kalıntısı analizi ve pH kontrolü (**6,6-6,8** arasında) yapılır. - Uygun bulunan süt, **38°C** sıcaklıkta ısıl işleme tabi tutulur. Yağ miktarı **%5**’e düşürülür. - Süte maya ilave edilerek **36°C** sıcaklıkta **70-80 dakika** mayalandırılır. (40 litre süte 6 ml peynir mayası kullanılır.) #### **Teleme Hazırlığı** - Pıhtı oluşunca bez peynir torbalara doldurulur ve **12 saat** baskıda tutularak peynir altı suyu uzaklaştırılır. - Pıhtı **5-6 gün** dinlendirilir, ardından **1-2 cm** kalınlığında dilimlenir. - Dilimler bez peynir çuvallarına doldurulur ve **100°C**’deki suda **10-12 dakika** haşlanır. - Haşlanan teleme, kg teleme başına **50 g** kaya tuzu ilave edilerek el ile yoğrulur. #### **Tulum Hazırlığı** - Tulumlar, genellikle en az **2 kg**’lık küçükbaş hayvan derisinden elde edilir. - Tulum şeklinde çıkarılan deri tuzlanır, güneşte kurutulur ve **6** ile **8 ay** bekletilir. - Peynir basımından **1 hafta** önce askıdan indirilir, soğuk suda **1,5-2 saat** ıslatılıp kaya tuzu ile muamele edilir. - Kıllar temizlenir, soğuk su ile yıkanır ve iç kısımdaki bağ doku ve yağ parçaları temizlenir. - Kaya tuzu ile tuzlanan deri, serin bir yerde **10-12 saat** bekletilir ve ardından dikilerek peynir basımına uygun hâle getirilir. #### **Tuluma Basma ve Olgunlaştırma** - Yoğrulan teleme deri tulumlara basılır. - Tulumun üzerine kaya tuzu konur, ağzı ve kolları bağlanır ve **5-6 gün** peynir altı suyunun sızması beklenir. - Tulum yıkanır, **4 cm** mesafeli delikler açılır ve telemenin kg’ı başına **7 g** kaya tuzu kullanılarak tulumun dışı ovulur. - Tulumlar, büyüklüklerine göre en az **90**, **105** veya **120 gün** süreyle **4-7°C** sıcaklık ve **%70-75** neme sahip ortamda olgunlaştırılır. - Peynir üretimi nisan ayından haziran ayı sonuna kadar devam eder ve olgunlaşma sonunda eylül ayından itibaren satışa sunulur. ### **Coğrafi Sınır** Ürünün coğrafi sınırı **Konya** ili **Kadınhanı** ilçesi **Atlantı mahallesi** olarak belirlenmiştir. **Atlantı Dededağ tulum peyniri**nin üretim aşamalarının tamamı bu coğrafi sınırda gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Üretimde coğrafi sınırda yetiştirilen koyunlardan elde edilen süt kullanılır. Haşlanmış telemenin fırınlanmış kaya tuzu ile yoğrulması ve kullanılan tulumların hazırlanması süreçlerinin coğrafi sınıra özgü nitelik taşıması nedeniyle ürünün coğrafi sınır ile ün bağı bulunmaktadır. ### **Denetim** Atlantı Dededağ tulum peynirinin denetimi, **Atlantı Kasabası Tarımsal Kalkınma Kooperatifi** koordinasyonunda gerçekleştirilir. Denetim mercii, üç kişiden oluşur: - Necmettin Erbakan Üniversitesi Turizm Fakültesi Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümünden bir uzman. - Konya İl Tarım ve Orman Müdürlüğünden bir uzman. - Atlantı Kasabası Tarımsal Kalkınma Kooperatifinden bir uzman. Denetimler düzenli olarak **yılda bir defa**, ayrıca gerekli görülmesi ve şikâyet halinde her zaman gerçekleştirilir. Denetlenen hususlar şunlardır: - Üretimde kullanılan sütün coğrafi sınırdan temin edilmesi. - Üretim metoduna uygunluk (özellikle deri tulumların hazırlanması, telemeye uygulanan işlemler ve muhafaza koşulları). - Ürünün özelliklerinin uygunluğu. - Atlantı Dededağ tulum peyniri ibaresi, logosu ve mahreç işareti ambleminin kullanımının uygunluğu. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent ve Marka Kurumu. "Atlantı Dededağ Tulum Peyniri." Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi: 23 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/3942Türk Patent ve Marka Kurumu. " Atlantı Dededağ Tulum Peyniri Tescil Belgesi." Türk Patent ve Marka Kurumu. Erişim tarihi: 23 Ekim 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/5d718e02-25c0-4595-8364-9a009264ec7a.pdf ## Related Articles - [Hatay Tandır Kahkesi](//detay/hatay-tandir-kahkesi-d38ad/llms.txt)