--- title: Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali slug: ataturk-baraji-ve-hidroelektrik-santrali-748891 url: /detay/ataturk-baraji-ve-hidroelektrik-santrali-748891 type: article language: Türkçe entity: primary: Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali type: article disambiguation: Atatürk Barajı: Türkiye'nin en büyük hidroelektrik santrali. Enerji üretimi ve sulamada büyük rol oynar. categories: - name: Jeoloji Ve Yeryüzü Bilimleri slug: jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri url: /kategori/jeoloji-ve-yeryuzu-bilimleri - name: Mimarlık Ve İnşaat slug: mimarlik-ve-insaat url: /kategori/mimarlik-ve-insaat - name: Enerji slug: enerji url: /kategori/enerji tags: - FıratNehri - GAP - HidroelektrikSantral - Atatürk Barajı author: Nurten Yalçın created_at: 2025-03-14T14:32:33.717251+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:08:39.165733+03:00 --- # Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali ![c831eb53-c3b9-4057-af85-efb343dff859.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/14/qbPfNUYAziHWGTW2KsVX7x0sBkJHgQdt.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Konum | Diyarbakır,Şanlıurfa,Adıyaman | | Ekonomiye Yıllık Katkı | 1,7 milyar ABD doları | | Sulama Alanı | 800.000 hektar | | Kapladığı Alan | 817 km² | | Depolama Kapasitesi | 48,7 milyar metreküp | | Yıllık Elektrik Üretimi | 8,9 milyar kWh | | Kurulu Güç | 2.400 MW | | Resmi Açılış | 25 Temmuz 1992 | | Su Tutulma Başlangıcı | 13 Ocak 1990 | | İnşaat Başlangıç Tarihi | 1983 | ## Article Content **Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES)**, Türkiye’nin Güneydoğu [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Projesi (GAP) kapsamında inşa edilen en büyük barajıdır. Fırat Nehri üzerinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan bu [baraj](/tr/detay/baraj-748818/llms.txt), Adıyaman, Şanlıurfa ve Diyarbakır illeri arasında konumlanmıştır. Hem elektrik üretimi hem de sulama amacıyla kullanılan baraj, Türkiye’nin ve [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt)’nın en büyük barajı olma özelliğine sahiptir​. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/14/hQtpnN1Qza2eoleRcmGd4kwUybsBSagN.jpeg) *Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) - (EÜAŞ)* ### **Tarihçe ve İnşaat Süreci** Atatürk Barajı’nın inşasına 1983 yılında başlanmış ve 13 [Ocak](/tr/detay/ocak-2/llms.txt) 1990 tarihinde [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) tutulmaya başlanmıştır. Resmi açılışı ise 25 [Temmuz](/tr/detay/temmuz-748429/llms.txt) 1992’de dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal ve Başbakan [Süleyman](/tr/detay/suleyman-2/llms.txt) Demirel’in katıldığı törenle yapılmıştır​. Barajın hidroelektrik santrali, 8 türbinden oluşmakta olup son [türbin](/tr/detay/turbin-749262/llms.txt) 10 [Eylül](/tr/detay/eylul-748434/llms.txt) 1994’te devreye alınmıştır​. ### **Teknik Özellikler** - **Kurulu Güç:** 2.400 MW - **Yıllık Elektrik Üretimi:** 8,9 milyar kWh​ - **Baraj Gövdesi:** Kaya dolgu tipi, 169 metre yükseklik - **Depolama Kapasitesi:** 48,7 milyar metreküp​ - **Kapladığı Alan:** 817 km² (Türkiye’nin en büyük yapay gölü) - **Taşkın Kontrol Hacmi:** Dünyada üçüncü büyük, gövde dolgu hacmi açısından ise altıncı sırada yer almaktadır​. ### **Ekonomik Katkıları** Atatürk Barajı’nın Türkiye ekonomisine katkıları şu şekildedir: - **Enerji Üretimi:** 1992’den günümüze kadar yaklaşık 210 milyar kWh elektrik üreterek ekonomiye 500 milyar TL katkı sağlamıştır​. - **Tarımsal Sulama:** 800 bin hektarlık alanın sulanmasını sağlamaktadır ve bu, Türkiye’nin toplam ekonomik olarak sulanabilir alanının %10’unu oluşturmaktadır​. 1995’ten itibaren sulama faaliyetleri başlamış olup, şu an yaklaşık 450 bin hektar arazi sulanmaktadır​. - **Yıllık Ekonomik Katkı:** Barajın hidroelektrik üretimi, tarımsal sulama ve taşkın önleme işlevleriyle birlikte Türkiye ekonomisine yıllık yaklaşık 1,7 milyar ABD doları katkı sağladığı hesaplanmaktadır​. ### **Çevresel ve Sosyal Etkileri** Atatürk Barajı’nın oluşturduğu [göl](/tr/detay/gol-3/llms.txt), su ürünleri yetiştiriciliği, turizm ve su taşımacılığı [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) alanlarda da [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) fırsatlar yaratmıştır. Gölde balık yetiştiriciliği yapılmakta, özellikle sazan balığı türleri yetiştirilmektedir​. Ayrıca, baraj bölgesi her yıl yaklaşık 50 bin turisti ağırlamaktadır​. ### **Önem ve Gelecek Perspektifi** Atatürk Barajı, Türkiye’nin enerji ihtiyacını karşılayan en büyük hidroelektrik santralidir ve ülkenin hidroelektrik üretiminin %10’unu sağlamaktadır​. Barajın [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) ömürlü olması için, Fırat Nehri üzerinde yer alan Keban ve Karakaya Barajları, Atatürk Barajı’nın rezervuarına gelen tortuları filtreleyerek barajın dolmasını engellemektedir​. Bu [durum](/tr/detay/durum-5/llms.txt), barajın uzun yıllar hizmet vermesini sağlayacak önemli bir avantajdır. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Ekonomiye Yıllık 1.7 Milyar Dolar Katkı Sağlayan Atatürk Barajı 32 Yaşında." AA Haber, 2024. Erişim 14 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/ekonomiye-yillik-1-7-milyar-dolar-katki-saglayan-ataturk-baraji-32-yasinda/3284322.Anadolu Ajansı. "Türkiye'nin Enerji Lokomotifi: Atatürk Barajı." AA Haber, 2023. Erişim 14 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/ekonomi/turkiyenin-enerji-lokomotifi-ataturk-baraji/883899.Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü. "Atatürk Barajı Ülke Ekonomisine Her Yıl 1.7 Milyar Dolar Katkı Sağlıyor." DSİ Haber, 2024. Erişim 14 Mart 2025. https://www.dsi.gov.tr/Haber/Detay/13076.DHA (Demirören Haber Ajansı). "DSİ: Atatürk Barajı Ülke Ekonomisine Her Yıl 1.7 Milyar Dolar Katkı Sağlıyor." DHA Haber, 2024. Erişim 14 Mart 2025. http://www.dha.com.tr/gundem/dsi-ataturk-baraji-ulke-ekonomisine-her-yil-1-7-milyar-dolar-katki-sagliyor-2480337.Elektrik Üretim A.Ş. "Atatürk HES." Erişim 14 Mart 2025. https://www.euas.gov.tr/santraller/ataturk-hes.İnşaat Mühendisleri Odası (İMO). "Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali." İMO Yayınları, erişim 14 Mart 2025. https://www.imo.org.tr/eklenti/3297,3408pdf.pdf?0.T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı. "Atatürk Barajı'ndan 2019'da 3.3 Milyar Liralık Enerji Üretildi." Tarım ve Orman Bakanlığı Haberleri, 2020. Erişim 14 Mart 2025. https://www.tarimorman.gov.tr/Haber/4307/Ataturk-Barajindan-2019da-33-Milyar-Liralik-Enerji-Uretildi.TRT Haber. "Atatürk Barajı'ndan 2019'da Ekonomiye 3.3 Milyar Lira Katkı." TRT Haber, 2020. Erişim 14 Mart 2025. https://www.trthaber.com/haber/ekonomi/ataturk-barajindan-2019da-ekonomiye-33-milyar-lira-katki-453758.html.