--- title: Aşure slug: asure-751584 url: /detay/asure-751584 type: article language: Türkçe entity: primary: Aşure type: article disambiguation: Aşure: Geleneksel Türk tatlısı. Muharrem ayı, paylaşma ve kültürel anlam. Tarif ve tarihçesiyle keşfedin! categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur tags: - Anadolu Yemekleri - Geleneksel Tatlılar - Osmanlı saray mutfağı - Türk mutfağı - Aşure Günü - Osmanlı kültürü - İslam kültürü author: Meryem Betül Kaya created_at: 2025-03-27T15:02:05.395916+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:25:11.216388+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/27/HJMrDsDA0r2nvuTHEgLIgfIfV5vp8vkl.jpg --- # Aşure ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Aşure ![aşure 3.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/27/3cIUpNtDeEaJOicoIgfFnAC6Z0EtIYMq.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Kategori(ler) | Tatlı / Geleneksel yemek | | Tüketildiği Tarih | Muharrem ayının 10. günü (Aşure Günü) | | Kültürel Köken | Orta Doğu, Anadolu | | Ana Malzeme(ler) | Buğday,şeker,ceviz,kuru meyveler,kuru fasulye,nohut | ## Article Content **Aşure**, başta [Türkiye ](/tr/detay/turkiye-2/llms.txt)olmak üzere [Ortadoğu ](/tr/detay/ortadogu-2/llms.txt)ve [Balkan ](/tr/detay/balkanlar-2/llms.txt)coğrafyasında [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir geleneksel [tatlı](/tr/detay/tatli-2/llms.txt) olarak kabul edilmektedir. Hem dinî hem de toplumsal anlamlar taşıyan bu tatlı, yılın belirli bir döneminde, özellikle hicri takvime göre [Muharrem](/tr/detay/muharrem-2/llms.txt) ayının onuncu gününde hazırlanarak toplumsal paylaşım amacıyla dağıtılmaktadır. Aşure, edebiyat ve inanç sistemleriyle şekillenmiş çok katmanlı bir kültürel [sembol](/tr/detay/sembol-2/llms.txt) olarak, asırlardır yaşatılmaktadır. ### **Tarihçesi ve Kökeni** Aşure gününe atfedilen kutsiyet, İslam öncesi dönemlere kadar uzanmakta olup farklı inanç sistemlerinde çeşitli yorumlara konu olmuştur. Yahudi geleneğinde bu [gün](/tr/detay/gun-4/llms.txt), **Yom Kippur (Kefaret Günü) **ile ilişkilendirilerek [oruç](/tr/detay/oruc-3/llms.txt) günü olarak değerlendirilmiş; Hristiyan kültüründe ise [Paskalya](/tr/detay/paskalya-2/llms.txt) öncesi oruç ritüelleriyle bağlantılandırılmıştır. En [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) anlatılardan biri, Nuh [Peygamber](/tr/detay/peygamber-2/llms.txt)’in gemisinin tufan sonrası Cudi Dağı’na oturduğu gün, gemide kalan malzemelerle hazırlanan karışımın aşure tatlısına dönüştüğü yönündedir. **İslam toplumlarında ise bu gün, **[Kerbelâ ](/tr/detay/kerbela-2/llms.txt)**hadisesiyle birlikte trajik bir anlam kazanmış ve matem günü olarak benimsenmiştir. **[Osmanlı ](/tr/detay/osmanlilar/llms.txt)**döneminde ise aşure, saraydan tekkeye, konaktan hane halkına kadar uzanan geniş bir sosyal pratik alanına yayılmış, hem dinî hem de toplumsal bağlamda anlam kazanmıştır.** ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/27/ucR1HMNbWS5TS6RoSyVPrdjpnqhYRfKL.jpg) *Aşure. Yapay zeka ile tasarlanmıştır.* ### **Yapılışı ve Malzemeleri** Aşure, içerisinde çok sayıda farklı bileşen barındıran, sembolik ve besleyici niteliklere sahip bir tatlıdır. Hazırlık süreci dikkat ve [zaman](/tr/detay/zaman-2/llms.txt) gerektirmektedir. Aşağıda [klasik](/tr/detay/klasik/llms.txt) bir aşure tarifine [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) verilmiştir: ##### **Malzemeler (20-25 kişilik):** - [Buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt)*: 4 su bardağı* - *Nohut: 1 su bardağı* - *Kuru fasulye: 1 su bardağı* - *Pirinç: Yarım su bardağı* - *Kuru kayısı: 10-12 adet (doğranmış)* - *Kuru incir: 10-12 adet (doğranmış)* - *Kuş üzümü: Yarım su bardağı* - *Ceviz veya *[fındık ](/tr/detay/findik-748940/llms.txt)*içi: Yarım su bardağı* - [Portakal ](/tr/detay/portakal-748895/llms.txt)*kabuğu rendesi: 1 adet* - *Toz şeker: 3-4 su bardağı (isteğe bağlı)* - [Tarçın](/tr/detay/tarcin-2/llms.txt)*, *[nar ](/tr/detay/nar-748913/llms.txt)*taneleri, fındık, ceviz, dolmalık fıstık (üzeri için)* ##### ***Hazırlanışı:*** 1. *Buğday bir gece önceden yıkanarak bol suyla haşlanır ve bekletilir.* 2. *Nohut ve kuru fasulye ayrı kaplarda haşlanır.* 3. *Ertesi gün buğday suyla birlikte büyük bir tencereye alınarak kaynatılır.* 4. *Haşlanmış nohut, fasulye ve pirinç eklenir; pişirme işlemi sürdürülür.* 5. *Yumuşayıp kıvam alan karışıma doğranmış kuru meyveler, portakal kabuğu rendesi ve şeker ilave edilir.* 6. *Tüm malzemeler bütünlük sağladıktan sonra tatlı kaselere bölüştürülür.* 7. *Üzeri isteğe göre nar, tarçın, fındık, ceviz gibi süsleyici unsurlarla dekore edilir.* ### **Kültürel Anlamı** Aşure, yalnızca [mutfak](/tr/detay/mutfak-2/llms.txt) kültürüne ait bir tatlı olmanın ötesinde, dinî, mezhepsel ve sosyokültürel düzeyde sembolik anlamlar içermektedir. Osmanlı sarayında, [Mevlevî ](/tr/detay/mevlevilik-2/llms.txt)ve [Bektaşî ](/tr/detay/bektasilik-2/llms.txt)tekkelerinde ve [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt)’nun çeşitli bölgelerinde farklı ritüellerle icra edilen aşure geleneği, bireysel ibadetlerin ve toplumsal dayanışmanın bir parçası olarak görülmektedir. Aşure kazanı etrafında yapılan [dua](/tr/detay/dua-4/llms.txt) ve zikirler, kepçenin elden ele belirli söylemler eşliğinde aktarılması [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) uygulamalar bu bağlamın göstergeleri arasında yer almaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/27/z1lawC07D0iraiaXmDlo7ievxtQtcasf.jpg) *Aşure. Yapay zeka ile tasarlanmıştır.* ### **Yöresel Varyasyonlar ve Osmanlı Geleneği** [Osmanlı ](/tr/detay/osmanlilar/llms.txt)sarayında aşure, helvacıbaşılar gözetiminde hazırlanmış; aşure testilerine konularak [halka](/tr/detay/halka-5/llms.txt) dağıtılmıştır. [Mevlevî ](/tr/detay/mevlevilik-2/llms.txt)ve [Bektaşî ](/tr/detay/bektasilik-2/llms.txt)tekkelerinde ise bu [gelenek](/tr/detay/gelenek-2/llms.txt), dua ve mersiye eşliğinde gerçekleştirilmiş, zaman zaman zikir meclisleriyle bütünleştirilmiştir. Anadolu’nun farklı bölgelerinde ise malzeme tercihleri yöresel damak zevklerine göre farklılık göstermiştir. Örneğin, [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Anadolu’da [şeker ](/tr/detay/seker-751562/llms.txt)yerine pekmez kullanılırken; Ege Bölgesi’nde bakliyat miktarı azaltılmış, kuru [meyve](/tr/detay/meyve-751557/llms.txt) oranı artırılmıştır. Bazı yörelerde aşureye [gül](/tr/detay/gul-2/llms.txt) suyu veya [karanfil](/tr/detay/karanfil-748592/llms.txt) gibi aromatik unsurlar eklenmiş, ilk kâse [bereket](/tr/detay/bereket/llms.txt) amacıyla evde tutulmuştur. ### **Osmanlı ve Türkiye'de Bayramda Aşurenin Yeri** Aşure, İslam dünyasında Muharrem ayının 10. günü yapılan ve paylaşmanın sembolü haline gelen bir tatlıdır. Osmanlı İmparatorluğu'nda aşure, özellikle Muharrem ayı ve dini bayramlarda önemli bir [ritüel](/tr/detay/rituel/llms.txt) olarak kabul edilirdi. Osmanlı sarayında aşure pişirme geleneği, sultanların halkla kaynaşmasının ve hayır işlerinin bir parçası olarak gerçekleştirilirdi. Padişahlar ve [saray](/tr/detay/saray-2/llms.txt) erkanı, Muharrem ayının 10. günü pişirilen aşureyi halka ve çevredeki fakirlere dağıtarak toplumsal dayanışmayı pekiştirirdi.  Türkiye Cumhuriyeti döneminde ise aşure geleneği, Osmanlı'dan devralınan bir [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) mirası olarak varlığını sürdürmüştür. Cumhuriyet döneminde de özellikle Muharrem ayında ve bazı bölgelerde dini bayramlarda aşure pişirilip komşulara ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılmaya devam edilmiştir. Türkiye’de aşure, yalnızca dini bir ritüel olarak değil, aynı zamanda kültürel bir paylaşım simgesi olarak kabul edilir. [Bugün](/tr/detay/bugun-2/llms.txt) Türkiye'de aşure, yalnızca Muharrem ayında değil, bazı aileler tarafından dini bayramlarda da yapılmakta ve ikram edilmektedir. Özellikle [Kurban](/tr/detay/kurban-2/llms.txt) ve [Ramazan](/tr/detay/ramazan-2/llms.txt) bayramlarında bazı bölgelerde aşure ikramı, misafirperverliğin ve [bayram](/tr/detay/bayram-2/llms.txt) sevincinin bir göstergesi olarak yaşatılmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/27/64tQMg4ogVvAGdWHxp0QbGsIzzgTLd3g.jpg) *Seramik kâsede, nar taneleri, fındık, ceviz, kuru üzüm ve tarçınla süslenmiş yöresel bir aşure görseli).* ## Academic Sources and References 1. BBC Türkçe. "Aşurenin Tarihi: Her Kepçede Binlerce Yılın Hikâyesi." 28 Temmuz 2023.https://www.bbc.com/turkce/articles/c1we3jwnx1po. 2. Başan, Ghillie. "Turkish Noah’s Ark Pudding – Aşure." The Spruce Eats. Erişim 27 Mart 2025.https://www.thespruceeats.com/turkish-noahs-ark-pudding-3274180. 3. Kültür ve Turizm Bakanlığı. "Aşure." Kültür Portalı. Erişim 27 Mart 2025.https://www.kulturportali.gov.tr/portal/asure. 4. Polat, Kadim. "Aşure Geleneğinin Tarihsel Arka Planı ve Osmanlı Kültür Dünyasına Yansımaları." Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi 3, no. 4 (2019): 457–474. https://doi.org/10.34083/akaded.627055.