--- title: Arpaçay Barajı slug: arpacay-baraji-749944 url: /detay/arpacay-baraji-749944 type: article language: Türkçe entity: primary: Arpaçay Barajı type: article disambiguation: Arpaçay Barajı: Kars'ta Türkiye-Ermenistan sınırında yer alan büyük bir baraj. Sulama, taşkın kontrolü ve su yönetimi için inşa edildi. categories: - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Arpaçay Barajı - Kars author: Duygu Şahinler created_at: 2025-03-20T01:03:53.724748+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:52:41.132594+03:00 --- # Arpaçay Barajı ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Arpaçay Barajı ![thumbs_b_c_a0fb35f84d926b14eb2655aa6a75da2d.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/03/19/4FJ5bzi9ZEK87GTllI1YlGcaWjySzQvf.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Maksimum Su Kotu | 1.455 metre | | Göl Alanı | 42 km² | | Kaynak | Arpaçay Nehri | | Konum | Kars,Türkiye | ## Article Content Arpaçay Barajı, Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınır hattı üzerinde, [Kars](/tr/detay/kars-2/llms.txt) ilinde [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan bir barajdır. [Baraj](/tr/detay/baraj-748818/llms.txt), **Arpaçay Nehri** üzerinde, [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) yönetimi, taşkın kontrolü ve sulama amacıyla inşa edilmiştir. Barajın inşasına ilişkin anlaşma 1974 yılında yayınlanmış olup Türkiye ve Sovyetler Birliği tarafından [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) bir proje olarak gerçekleştirilmiştir. #### **Coğrafi Konumu ve Hidrolojik Yapısı** Baraj, **Kars ilinin** **Arpaçay ve Akyaka ilçeleri** sınırları içinde yer almaktadır. Arpaçay Nehri, **Çıldır Gölü'nün döküldüğü Akbaba Dağı'ndan** doğarak güney yönünde [akar](/tr/detay/akar/llms.txt) ve **Aras Nehri'ne** dökülerek Hazar Denizi'ne ulaşır. Barajın su toplama havzası, **Karahan Çayı ve Kars Çayı** [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) akarsularla beslenmektedir. Arpaçay Nehri, akıntılı akış biçimi nedeniyle baraj gölünün [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) bir yapıya sahip olmasına [sebep](/tr/detay/sebep/llms.txt) olmuştur. #### **Barajın Teknik Özellikleri ve Su Kapasitesi** Barajın [göl](/tr/detay/gol-3/llms.txt) alanı **yaklaşık 42 km²** olup bu alanın büyük bir kısmı Türkiye sınırları içerisinde bulunmaktadır. Baraj, **1.455 metre kotunda** maksimum su elde etmekte ve etrafındaki vadileri su altında bırakmaktadır. Barajın bulunduğu [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), geniş [alüvyon](/tr/detay/aluvyon-cbfc6/llms.txt) birikintileri ve **volkanik kayaçlar** içeren bir jeolojik yapıya sahiptir. #### **Jeolojik ve Çevresel Özellikler** Arpaçay Barajı, genellikle **Pliosen ve Kuaterner volkanik kayaçlarla ve göl çökelleri** ile kaplıdır. Bu bölgedeki bazalt lavları, nehirleri etkileyerek geçmişteki göl oluşumuna katkıda bulunur. Barajın inşa edildiği vadinin jeolojik yapısı, özellikle bazalt tabakalarının varlığı nedeniyle mühendislik açısından [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) [arz](/tr/detay/arz-6/llms.txt) etmektedir. Yörede **korunan su seviyesinin düşük** olduğu ve içme suyunun sınırlı olduğu belirtilmektedir. #### **Ekonomik ve Çevresel Etkiler** Baraj, **Kars ilinin tarım ve hayvancılık faaliyetlerini** destekleyerek bölge ekonomisine katkı sağlamaktadır. Özellikle **sulama projeleri**, tarımın arttırılmasına ve yerel [halka](/tr/detay/halka-5/llms.txt) ek gelir imkânı sunulmasına katkı sağlamaktadır. Ancak barajın inşası sırasında **bazı yerleşim birimleri su altında kalmıştır.** Buna karşın Baraj Gölü, **göçmen kuşlar için önemli bir yaşam alanı** sağlamaktadır. #### **Arpaçay Barajı'nda Bulunan Kalıntılar** 2020 yılında barajdaki su seviyesinin düşmesi sebebiyle Urartulara ait olduğu belirtilen [kadim](/tr/detay/kadim/llms.txt) bir mezarlık ve insan kemikleri bulunmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/19/cNey8dUzEBxaIhAyuPoDSbxBszkD8trd.jpg) [Gölde bulunan tarihi kalıntılar (AA)](https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/arpacay-barajinda-su-seviyesinin-dusmesiyle-urartu-mezarligi-ortaya-cikti-/1987069) Arpaçay Barajı, Türkiye ve Ermenistan arasındaki önemli **hidrolojik yapılardan biri** olarak **su yönetimi, taşkın kontrolü ve sulama yönetimi **açısından büyük bir öneme sahiptir. Baraj bölgeyi ekolojik, ekonomik ve kültürel açıdan etkilemektedir. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. “Arpaçay Barajı'nda Su Seviyesinin Düşmesiyle Urartu Mezarlığı Ortaya Çıktı.” Erişim Tarihi: 20.03.2025 https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/arpacay-barajinda-su-seviyesinin-dusmesiyle-urartu-mezarligi-ortaya-cikti-/1987069Demir, Mucip. “CORINE Sistemine Göre Kars İlinde Arazi Örtüsü/Arazi Kullanımı, Değişimi ve Projeksiyonu.” Coğrafya Dergisi – Coğrafya Dergisi 43 (2021): 93-110.Nişancı, Ahmet. 2024. “Arpaçay Baraj Sahası ve Yakın Çevresi Fiziki Coğrafya Araştırmaları.” Edebiyat ve Beşeri Bilimler Dergisi 8 (2024): 122-165.Sürmen, Mustafa, Süleyman Temel ve Şeyda Oluklu. “Doğal Kaynakların Önemi ve Kars İlini Doğal Kaynakların Yönünden Değerlendirilmesi.” Biyolojik Çeşitlilik Sempozyumu Bildiri Kitabı, 262-265, 2013.