--- title: Arapgir Manusa Dokuması slug: arapgir-manusa-dokumasi-1f992 url: /detay/arapgir-manusa-dokumasi-1f992 type: article language: Türkçe entity: primary: Arapgir Manusa Dokuması type: article disambiguation: Arapgir Manusa Dokuması: El yapımı, yün-pamuk jakar dokuma. Yastık, yorgan, giysi vb. Desenli, renkli. categories: - name: El Sanatları Ve Geleneksel Sanatlar slug: el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar url: /kategori/el-sanatlari-ve-geleneksel-sanatlar - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Manusa Dokuması - Arapgir Manusa Dokuması - Malatya author: Sabiha Meyra Şahinler created_at: 2025-07-13T11:57:37.729600+03:00 updated_at: 2025-07-15T10:04:46.272845+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/13/phko8LOb8YnHiGXjEzl987gFBrV5mKre.jpeg --- # Arapgir Manusa Dokuması ## KURE Information Cards ![bd9ef461-54c7-47b0-94fc-d4b004863cd2.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/07/13/hxgklgLDYjR18l6wKvL8Ff1e2xZCMgig.jpeg) *Arapgir Manusa Dokuması* | Field | Value | |-------|-------| | Ürün / Ürün Grubu(ları) | Dokuma / Dokumalar | | Tescil Numarası(Metin) | 1013 | | Coğrafi Sınır(lar) | Malatya İli Arapgir İlçesi | | Coğrafi İşaret Türü(leri) | Mahreç İşareti | | Başvuru Tarihi(Metin) | 11.09.2020 | | Tescil Tarihi(Metin) | 26.01.2022 | | Başvuru Yapan/Tescil Ettiren(ler) | Arapgir Belediyesi | | Tescil Ettirenin Adresi | Köseoğlu Mah. Hükümet Cad. No:7 Arapgir MALATYA | | Coğrafi İşaretin Adı | Arapgir Manusa Dokuması | | Başvuru No | C2020/253 | ## Article Content ***Arapgir manusa dokuması***, [Malatya](/tr/detay/malatya-kareli-carsafi-bee74/llms.txt)’nın Arapgir ilçesinde üretilen, yün ve pamuk ipliklerinin kullanıldığı, jakar tezgâhlarında yollu ve nakışlı olarak dokunan mekikli el dokumasıdır. Desenler için 20, çözgü için 40 numara iplik tercih edilir ve dokumanın genişlik ve kalınlığı ürüne göre değişir. Yastık, yorgan yüzü, gömlek, [şalvar](/tr/detay/adana-salvari-a3684/llms.txt) gibi pek çok üründe kullanılan bu dokuma, lacivert ve kırmızı başta olmak üzere çeşitli renklerde üretilir ve kemha, arap dudağı, kuşgözü gibi desenler içerir.  ### **Hammaddeler ve İplik Özellikleri** Dokumanın üretiminde hem yün hem de pamuk iplikler kullanılmaktadır. Özellikle desenler için 20 numara, çözgü için ise 40 numara yün veya pamuk ipliği tercih edilir. Kullanılan iplik numaraları, dokumanın hem görsel zenginliğini hem de dayanıklılığını belirler. Dokumaların genişlik ve kalınlık ölçüleri sabit olmayıp, üretilecek nihai ürüne göre değişkenlik gösterir. ### **Dokuma Özellikleri ve Ürün Çeşitliliği** Arapgir manusa dokuması, farklı ürünlerin yapımında kullanılabilen çok yönlü bir dokuma türüdür. Dokumadan üretilen başlıca ürünler arasında yastık, yorgan yüzü, çarşaf, sofra takımı, desenli gömlek, pijama, yazma, şalvar, başörtüsü, kuşak ve çeşitli mahalli giyim unsurları yer alır. Özellikle çiçekli kumuş adı verilen kumaşlar, bu dokumanın kullanım alanları arasındadır. Renk paleti oldukça geniştir; en fazla tercih edilen renkler lacivert ve kırmızı olmakla birlikte, turuncu, yeşil, mavi, kahverengi ve siyah tonlarında da üretim yapılmaktadır. ### **Desen Çeşitliliği** Dokumanın en belirgin özelliklerinden biri, zengin desen repertuvarıdır. Arapgir manusa dokumasında kullanılan desenler arasında şu motifler bulunur: kemha, arap dudağı, kırmızı çiçekli, lacivert çiçekli, simsimi, ufak kareli, yılan eğrisi, sandıklı, kuşgözü, badem, badem dal çiçek, muş çiçek, altıparmak ve beş parmak. Bu desenler, dokumanın hem estetik değerini hem de kültürel kimliğini yansıtan unsurlardır. ### **Üretim Yöntemi** Arapgir manusa dokuması üretiminde, yöreye özgü **kuyu tezgâhları** kullanılmaktadır. “Kuyu” terimi, dokuyucunun çukur bir kısımda oturarak çalıştığı üretim biçiminden kaynaklanır. Bu tezgâhların boyu 250 cm, eni 160 cm’dir. Kuyu kısmı ise yaklaşık 50-60 cm derinliğinde ve 70-80 cm genişliğinde olacak şekilde, dokuyucunun rahat çalışmasına olanak sağlayacak biçimde inşa edilir. Tezgâhın ana bileşenleri şunlardır: ana gövde, alt ve üst maberler, çapraz değnekler, kuş, gücü (kücü) ve çerçeve, tefe (tüfe) tarak, ayaklar, mitit (cımbar), kumaş maberi (selmin). Ayrıca üretimde kullanılan diğer araç-gereçler arasında mekik, masura, çıkrık, gücü ve tarak tığı, karşılık, çözgü çekeceği ve eli çeken bulunur. Arapgir manusa dokuması, jakar el dokuma tezgâhlarında üretilir. Bu tezgâhların karakteristik özelliği, üzerinde dokunacak desenin kartona delinmiş deliklerle belirlenmesi ve kartonun bir silindire sarılmasıdır. Çözgü ipliğini ayıran kutunun varlığı, dokuma esnasında her bir çözgü ipliğinin tek tek kontrol edilmesine olanak tanır. Gücü tellerini taşıyan iğneler, deliklerin karşısına rastladığında sabit kalır; rastlamayanlar ise kayarak düşer. Pedal sistemiyle seçilen gücü telleri aşağıya çekilir ve böylece karmaşık desenlerin dokunması mümkün olur. Üretimde ayrıca bezyağı, dimi, saten ve krep gibi temel bağlama türlerinin yanı sıra, özel ipliklerle dokuya desen işlendiği **lanse dokuma tekniği** de uygulanır. ### **Coğrafi Bağ ve Üretim Yeri** Arapgir manusa dokumasının üretim geleneği 19. yüzyıla kadar uzanır ve Arapgir ilçesinin dokumacılık kültüründe önemli bir yer tutar. Coğrafi sınıra özgü üretim metodunun ustalık gerektirmesi ve kültürel süreklilik, ürünün Arapgir ilçesiyle olan ün bağını oluşturur. Bu bağ nedeniyle, [Arapgir Manusa Dokuması’nın](/tr/detay/arapgir-manusa-weave-1a416/llms.txt) tüm üretim aşamaları Malatya ili Arapgir ilçesi sınırları içinde gerçekleştirilmek zorundadır. ### **Denetim ve Kontrol** Arapgir manusa dokumasının üretimi, belirlenmiş usul ve esaslara göre denetlenir. Denetimler, Arapgir Belediyesi koordinasyonunda yürütülür ve Arapgir Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Arapgir Turizm Geliştirme Kooperatifi ile Arapgir İlçe Halk Eğitim Müdürlüğü’nden konusunda uzman birer üyenin katılımıyla oluşturulan üç kişilik denetim mercii tarafından yılda en az bir kez yapılır. Ayrıca ihtiyaç duyulduğunda veya şikâyet halinde her zaman denetim gerçekleştirilebilir. Denetim süreci; kullanılan iplik, dokuma tezgâhı ve diğer araç-gereçlerin uygunluğunu, dokuma tekniğine uygunluğu ve Arapgir manusa dokuması ibaresi ile mahreç işareti ambleminin kullanımını kapsamaktadır. Denetim mercii, kamu veya özel kuruluşlardan veya bu kuruluşlarda görevli uzmanlardan destek alabilir ya da hizmet satın alabilir. Tescil ettiren kuruluş, hukuki süreçlerin yürütülmesinden sorumludur. ## Academic Sources and References 1. Türk Patent. “Arapgir Manusa Dokuması.” Coğrafi İşaretler Portalı. Erişim tarihi 13 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/2544.Türk Patent. Arapgir Manusa Dokuması Coğrafi İşaret Sicil Belgesi. Tescil No. 1013; Başvuru No. C2020/253; Başvuru Tarihi: 11 Eylül 2020; Tescil Tarihi: 26 Ocak 2022. İstanbul: Türk Patent, 2022. Erişim tarihi 13 Temmuz 2025. https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/6d561bfc-22a7-4c14-9d90-29f5e4a40ff4.pdf. ## Related Articles - [Rize Baston Ekmek](//detay/rize-baston-ekmek-f950f/llms.txt) - [Rize Bezi (Feretiko)](//detay/rize-bezi-feretiko-38f2d/llms.txt) - [Rize Enişte Lokumu ](//detay/rize-eniste-lokumu-3978f/llms.txt) - [Rize Etli Kara Lahana Sarması ](//detay/rize-etli-kara-lahana-sarmasi-1ad48/llms.txt) - [Rize Kavurması ](//detay/rize-kavurmasi-4fdd9/llms.txt) - [Rize Kokulu Üzümü](//detay/rize-kokulu-uzumu-9f38e/llms.txt) - [Rize Pepeçurası ](//detay/rize-pepecurasi-3331d/llms.txt) - [Rize Simidi](//detay/rize-simidi-f1aaf/llms.txt) - [Rize Çayı](//detay/rize-cayi-64595/llms.txt)