--- title: Arabaşı slug: arabasi-748635 url: /detay/arabasi-748635 type: article language: Türkçe entity: primary: Arabaşı type: article disambiguation: Arabaşı: İç Anadolu'nun geleneksel sıcak-soğuk çorbası. Tarihi 13. yüzyıla dayanır. Lezzetli ve kültürel bir deneyim. categories: - name: Gastronomi slug: gastronomi url: /kategori/gastronomi tags: - Kültürel Gelenek - Yöresel Yemek - Arabaşı - Çorba - İç Anadolu Bölgesi - Hamur - Yozgat author: Edanur Karakoç created_at: 2025-03-12T14:44:43.940736+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:14:18.390106+03:00 --- # Arabaşı ## Article Content [Arabaşı](/tr/detay/arabasi-748756/llms.txt), özellikle İç [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi'nde [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) olarak yapılan, sıcak [çorba](/tr/detay/corba-3/llms.txt) ile soğuk hamurun [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) tüketildiği geleneksel bir yemektir. Tarihi kökeni 13. yüzyıla kadar uzanmakta olup, özellikle [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarında, toplu tüketim kültürüyle özdeşleşmiş bir yemeğin adıdır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/12/zk6xi6g5yvOdE52MvE9t54HTliBXZQAb.jpg) *Arabaşı yemeği - Anadolu Ajansı* ### **Tarihçe** Arabaşı, kökeni 13. yüzyıla dayanan ve Karamanlı Beyliği'nde ortaya çıkan bir yemek türüdür. Karamanlılardan [komşu](/tr/detay/komsu-2/llms.txt) beyliklere ve günümüzde [Yozgat](/tr/detay/yozgat-il-5/llms.txt), Kayseri, [Nevşehir](/tr/detay/kayseri-borek-asi-kayseri-borek-asi-corbasi-bd145/llms.txt), [Konya](/tr/detay/konya-2/llms.txt) ve [Afyonkarahisar](/tr/detay/afyon-velense-hamur-asiafyonkarahisar-velense-hamu/llms.txt) [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) illere yayılmıştır. [Kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) Bakanlığı tarafından Karamanlılara ait olduğu tescillenmiştir​. Arabaşı geleneği, özellikle Oğuzların [Avşar](/tr/detay/avsar/llms.txt) boyları tarafından benimsenmiş olup, günümüzde [hala](/tr/detay/hala-2/llms.txt) yöresel bir [lezzet](/tr/detay/lezzet/llms.txt) olarak varlığını sürdürmektedir​. ### **Adı ve Anlamı** Yemeğin adı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Orijinal adı “ara aşı” olup, zamanla “arabaşı”na evrilmiştir. Bir diğer görüşe göre, kelimenin kökeni Türkçedeki "arabaş" kelimesinden gelmekte olup, gece ile sabah arasındaki bir vakti ifade etmektedir​. Arabaşı isminin Araplarla bir ilgisi bulunmamakta, bazı kaynaklarda "[Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) aşı" olarak anılması [yanlış](/tr/detay/yanlis-e053c/llms.txt) bir adlandırma olarak değerlendirilmektedir​. ### **Hazırlanışı** Arabaşı yemeği, iki temel bileşenden oluşmaktadır: çorba ve [hamur](/tr/detay/hamur-749764/llms.txt). ##### **1. Çorba** Çorba, geleneksel olarak [av](/tr/detay/av-3/llms.txt) hayvanlarının (keklik, bıldırcın, tavşan) etiyle hazırlanır. Günümüzde ise daha çok tavuk, hindi veya kaz eti kullanılmaktadır​. Çorbanın yapımında un, salça, tereyağı, çeşitli baharatlar ve [limon](/tr/detay/limon-748481/llms.txt) suyu kullanılarak yoğun bir kıvam elde edilir. Çorbanın çok sıcak [servis](/tr/detay/servis/llms.txt) edilmesi, en [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) özelliği olarak kabul edilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/12/Td1uWeVsrAzEdPSyunncAHEAo44YBeNH.jpg) *Arabaşı yemeği - Anadolu Ajansı* ##### **2. Hamur** Hamur, un, [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) ve [tuz](/tr/detay/tuz-749993/llms.txt) karışımının kaynatılıp pelte kıvamına getirilmesiyle elde edilir. Hazırlanan hamur tepsiye dökülerek soğutulur ve baklava dilimi şeklinde kesilir. Arabaşı hamuru, çiğnenmeden yutularak tüketilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/03/12/0jH7mhsj9aGNFSwrg3Gz4EcSvTzWEIPl.jpeg) *Arabaşı hamuru - Yozgat Hakimiyet Gazetesi* ### **Tüketim Şekli ve Kültürel Önemi** Arabaşı, yalnızca bireysel bir yemek değil, aynı zamanda toplu tüketim kültürüne ait bir unsurdur. Geleneksel olarak kış aylarında hazırlanır. Sofrada bulunan kişiler kaşığa önce soğuk hamur, ardından sıcak çorba alarak yemeği tüketir.​ Hamurun çorbaya düşürülmesi, bir sonraki Arabaşı davetinin o kişi tarafından yapılacağı anlamına gelir. Arabaşı, [sadece](/tr/detay/sadece-e8b50/llms.txt) bir yemek olmanın ötesinde, [sohbet](/tr/detay/sohbet-2/llms.txt) ortamı yaratan bir [gelenek](/tr/detay/gelenek-2/llms.txt) olarak da kabul edilir. Anadolu’da bu yemekle ilgili çeşitli maniler ve ritüeller bulunmaktadır. Örneğin: *"Arabaşı olursa kazdan, gelirim yazdan;* *Arabaşı olursa keklikten, gelirim eşikten."* #### **Günümüzde Arabaşı** Arabaşı, geçmişte daha çok av hayvanlarıyla yapılan bir yemek iken, günümüzde tavuk, hindi ve kaz etiyle hazırlanarak daha ulaşılabilir hale gelmişti. [Yozgat](/tr/detay/yozgat-il-5/llms.txt) Belediyesi tarafından 2012 yılında [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) Standartları Enstitüsü'ne [tescil](/tr/detay/tescil/llms.txt) ettirilmiştir​. Günümüzde özellikle kış aylarında [Yozgat](/tr/detay/yozgat-2/llms.txt) başta olmak üzere İç Anadolu’daki birçok [belediye](/tr/detay/belediye-4/llms.txt) ve dernek tarafından Arabaşı etkinlikleri düzenlenerek gelenek yaşatılmaktadır​. ## Academic Sources and References 1. Anadolu Ajansı. "Kış Aylarının Vazgeçilmez Lezzeti: Arabaşı." AA. Erişim tarihi: 12 Mart 2025. https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/kis-aylarinin-vazgecilmez-lezzeti-arabasi-/1363219. 2. Badem, Abdullah & Akturfan, Mustafa. "Yöresel Bir Çorba: Arabaşı (Arap aşı, Ara aşı)." ResearchGate. 2020. Erişim tarihi: 12 Mart 2025. https://www.researchgate.net/publication/347520627\_Yoresel\_Bir\_Corba\_Arabasi\_Arap\_asi\_Ara\_asi. 3. Çakır, Rıfat. "Yozgat ve Arabaşı Kültürü." Türkiye Yazarlar Birliği. Erişim tarihi: 12 Mart 2025. https://www.tyb.org.tr/rifat-cakir-yozgat-ve-arabasi-kulturu-23818h.htm. 4. Çandır Kaymakamlığı. "Arabaşı." Çandır Kaymakamlığı Resmi Web Sitesi. Erişim tarihi: 12 Mart 2025. http://candir.gov.tr/arabasi#:\~:text=Araba%C5%9F%C4%B1%20olarak%20bilinen%20yeme%C4%9Fin%20as%C4%B1l,aylar%C4%B1n%C4%B1n%20%C5%9F%C3%B6len%20yeme%C4%9Fi%20haline%20gelmi%C5%9Ftir.