--- title: Araban (İlçe) slug: araban-ilce-ba3ca url: /detay/araban-ilce-ba3ca type: article language: Türkçe entity: primary: Araban (İlçe) type: article disambiguation: Araban (Gaziantep): Tarihi ilçe, zengin kültürel miras ve tarım ekonomisiyle öne çıkıyor. 32.000'e yakın nüfusa sahip. categories: - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Güneydoğu - antep - Araban - doğu author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-09T01:42:48.761775+03:00 updated_at: 2025-04-17T09:53:10.836070+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/pvSWuxszcdmdgetWxfscw3JEUPvTvWQc.jpg --- # Araban (İlçe) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Araban (İlçe) ![4-1108709291-1.jpeg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/08/G5Cwnvp44EgAiwgWokLv45JQhzIS0RI5.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Uzaklık(lar) | Gaziantep il merkezine 67 km | | Rakım(lar)(Metin) | 700 metre | | Belediye Başkanı(ları) | Mehmet ÖZDEMİR | | Kaymakam | Özgür İŞÇİMEN | | Yüzölçüm | 542 km² | | Konum | Gaziantep’in kuzeydoğusu,Araban Ovası’nın merkezi | ## Article Content **Araban**, Gaziantep’in kuzeydoğusunda, [Araban](/tr/detay/araban-3/llms.txt) Ovası’nın ortasında [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) alan bir ilçedir. Gaziantep-Besni-Adıyaman karayolu üzerinde, il merkezine 67 km uzaklıkta bulunan ilçenin yüzölçümü 542 km², rakımı ise 700 metredir. 2016 yılı Adrese Dayalı [Nüfus](/tr/detay/nufus/llms.txt) Kayıt Sistemi verilerine göre toplam nüfusu 31.987’dir. Güneyinde [Karadağ](/tr/detay/karadag-6/llms.txt) ile Yavuzeli İlçesi, kuzeyinde Şanlıurfa’nın Halfeti ve Bozova ilçeleri, batısında ise [Kahramanmaraş](/tr/detay/kahramanmaras-2/llms.txt)’ın Pazarcık İlçesi bulunmaktadır. İlçenin tarihi, M.Ö. 2000’li yıllara kadar uzanmakta olup, zengin kültürel mirası ve tarıma dayalı ekonomisiyle dikkat çeker. #### **Tarihçe** Araban’ın tarihi çok eskilere dayanır. İlçeye bağlı Beştepe Dağı’nın yamacındaki Karacaören Mahallesi’nde ve Fıstıklıdağ Mahallesi’nde, Fırat Nehri kıyısındaki Habeş Deresi’nde ilk [çağ](/tr/detay/cag-4/llms.txt) yerleşimlerine ait mağaralar bulunmaktadır. Bu mağaralarda çeşitli figürler de yer alır. Yöreye ilk olarak M.Ö. 1600’lü yıllarda Hitit Devleti’nin hâkim olduğu bilinmektedir. Daha sonra Mitanniler, Kommagene Krallığı, Persler, Romalılar, Bizanslılar, Sasaniler, Araplar ve nihayetinde Türkler bölgeye egemen olmuştur. Roma-Bizans döneminde “Raban”, Araplar zamanında ise “Altın [Kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt)” anlamına gelen “Kale-i Zerrin” olarak anılan ilçe, “Kala” ve “Altıntaş” isimleriyle de bilinmiştir. Cumhuriyet döneminde Altıntaş adıyla bir [kasaba](/tr/detay/kasaba-3/llms.txt) olan Araban, 1957 yılında ilçe statüsüne kavuşmuştur. Ayrıca, ilçe merkezindeki kaymakamlık binası 1977 yılında inşa edilmiştir ve üç katlı yapısıyla [adliye](/tr/detay/adliye-c9b94/llms.txt), [mal](/tr/detay/mal/llms.txt) müdürlüğü, nüfus müdürlüğü ile kaymakamlık [yazı](/tr/detay/yazi-2/llms.txt) işleri müdürlüğüne [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmaktadır. #### **Coğrafi Yapı** Araban, Araban Ovası’nın merkezinde yer alır ve çevresi dağlık alanlarla çevrilidir. Güneyinde Karadağ, kuzeyinde Pazarcık dağlık bölgesi ile Halfeti ve Bozova ilçeleri bulunur. İlçenin rakımı 700 metre olup, Karasu Irmağı [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) kaynakları bölgeye [hayat](/tr/detay/hayat-2/llms.txt) verir. Araban Kalesi’nin [höyük](/tr/detay/hoyuk-750734/llms.txt) görünümlü yapısı, ilçe merkezinde coğrafi bir simge olarak öne çıkar. #### **İklim ve Bitki Örtüsü** Araban’ın iklimi ve [bitki](/tr/detay/bitki-2/llms.txt) örtüsüne dair doğrudan [veri](/tr/detay/veri-2/llms.txt) bulunmamakla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), Gaziantep bölgesinin genel özellikleri dikkate alındığında, ilçede karasal iklimin hâkim olduğu söylenebilir. Bu iklim, sıcak yazlar ve soğuk kışlarla karakterizedir. Bitki örtüsü ise step özellikler taşır; tarım alanlarının yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) bağcılık ve Antepfıstığı yetiştiriciliği için uygun koşullar sunar. #### **Sosyal Yapı** Araban, köklü bir tarihe sahip olmasına rağmen, sosyal yapısı hakkında detaylı [bilgi](/tr/detay/bilgi-4/llms.txt) sınırlıdır. Ancak, ilçenin kültürel mirası ve tarıma dayalı yaşam tarzı, toplumun geleneksel değerlere bağlı bir yapıda olduğunu düşündürmektedir. Höyükler, anıt mezarlar ve köprüler gibi tarihi unsurlar, sosyal yaşamın bu miras etrafında şekillendiğini gösterir. #### **Ekonomik Yapı** İlçe ekonomisi büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanır. Karpuz, [pamuk](/tr/detay/pamuk-2/llms.txt), [buğday](/tr/detay/bugday-2/llms.txt), [arpa](/tr/detay/arpa-2/llms.txt), mercimek, nohut, bağcılık ve Antepfıstığı, Araban’ın başlıca tarım ürünleridir. Bu ürünler, hem yerel tüketim hem de [bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt) ekonomisi için önemlidir. Hayvancılık da tarımın tamamlayıcısı olarak ekonomik yapıda yer alır. #### **Turizm Potansiyeli** Araban, zengin tarihi ve kültürel mirasıyla [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir turizm potansiyeline sahiptir. İlçede tescilli 9 höyük, 1 kaya mezarı, 1 lahit, 3 anıt [mezar](/tr/detay/mezar-750492/llms.txt), 1 [köprü](/tr/detay/kopru-3/llms.txt), 1 [kilise](/tr/detay/kilise-4/llms.txt) mozaiği, 1 kale ve 1 ören yeri bulunmaktadır. Başlıca turistik unsurlar şunlardır: - **Araban Kalesi**: İlçe merkezindeki höyüğün üzerinde yer alır. Yüksekliği 20 metre olan höyük, geniş bir alana yayılır ve kaleye doğudan kuzeye uzanan 6 metre genişliğinde bir rampa ile ulaşılır. - **Septimius Severus Köprüsü**: Gümüşpınar Köyü’nün 5 km güneyinde, Karasu Irmağı üzerinde bulunur. Yöre halkı tarafından “[Sultan](/tr/detay/sultan-2/llms.txt) Murat Köprüsü” olarak da adlandırılır. - **Hisar Anıt Mezarı**: [Hisar](/tr/detay/hisar-3/llms.txt) Köyü’nde, kesme taştan yapılmış [sağlam](/tr/detay/saglam-748210/llms.txt) bir yapıdır. - **Elif Anıt Mezarı**: Elif Köyü ortaokul bahçesinde, kesme taştan inşa edilmiş, kemerli ve çapraz çatılı bir yapıdır. - **Hasanoğlu Anıt Mezarı**: Hasanoğlu Köyü’nde yer alır ve diğer anıt mezarlara göre daha fazla tahribata uğramıştır. - **Kemerli Kaya Mezarı**: Fıstıklıdağ Köyü’nün batısında, [kalker](/tr/detay/kalker/llms.txt) kayaya oyulmuş sandukalardan oluşur. - **Başpınar, Aşağıkaravaiz, Sarıkaya, Ardıl (Alacahöyük), Şelveran, Gece, Muratlı, Eskialtıntaş ve İçkinaz Höyükleri**: Tunç, Demir, Helenistik ve Roma dönemlerine ait [seramik](/tr/detay/seramik-2/llms.txt) kalıntılarıyla dikkat çeker. Ayrıca, inanç turizmi açısından Sa’d-Bin Ebu Vakkas Hz. Türbesi önemli bir yere sahiptir. #### **Demografik Yapı** 2016 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi’ne göre Araban’ın nüfusu 31.987’dir. İlçenin demografik yapısı, tarım ve hayvancılığa dayalı yaşam tarzıyla şekillenmiştir. Nüfus, ilçe merkezi ve [çevre](/tr/detay/cevre/llms.txt) köyler arasında dağılmıştır. Araban, tarihi zenginlikleri, doğal güzellikleri ve tarımsal üretimiyle Gaziantep’in önemli ilçelerinden biridir. Hem arkeolojik hem de kültürel açıdan dikkat çeken bu bölge, geçmişten günümüze uzanan bir köprü niteliğindedir. ## Academic Sources and References 1. Araban Kaymakamlığı. “Kültürel Miraslarımız,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.araban.gov.tr/kulturel-miraslarimiz. 2. Araban Kaymakamlığı. “Tarihçe,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.araban.gov.tr/tarihce. 3. Araban Kaymakamlığı. “İlçe Tarihi,” Erişim 8 Nisan 2025. http://www.araban.gov.tr/ilce-tarihi. 4. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi. “Araban,” Erişim 8 Nisan 2025. https://www.gaziantep.bel.tr/tr/ilceler/araban. 5. Gaziantep İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. “Araban,” Erişim 8 Nisan 2025. https://gaziantep.ktb.gov.tr/TR-100441/araban.html.