--- title: Antalya (İl) slug: antalya-il-2 url: /detay/antalya-il-2 type: article language: Türkçe entity: primary: Antalya (İl) type: article disambiguation: Antalya: Türkiye'nin Akdeniz incisi! Doğal güzellikleri, tarihi ve kültürel mirası ile büyüleyici bir şehir. categories: - name: Coğrafya slug: cografya-2 url: /kategori/cografya-2 tags: - Osmanlı - Akdeniz - Turizm - Antalya author: Baran Berber created_at: 2025-02-17T14:06:11.499831+03:00 updated_at: 2025-04-17T11:58:31.284982+03:00 --- # Antalya (İl) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Antalya ![676fdd5b-ef00-4b20-b634-6eb7578d56f9.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/02/17/gbJpDP694GFDRzlMksTkuDLeMwVCIwxt.jpeg) | Field | Value | |-------|-------| | Yüz Ölçümü(Metin) | 20.723 km² | | Ülke(ler) | Türkiye | | Plaka Kodu(Metin) | 07 | | İklim(ler) | Akdeniz İklimi | | Bölge(ler) | Akdeniz Bölgesi | | Nüfus(Metin) | 2.722.103 | | Önemli Mekanlar | Myra Antik Kenti,Yivliminare Camisi,Olympos Örenyeri,Aspendos,Side Antik Kenti,Hadrian Kapısı,Alanya Kalesi,Phaselis Koyu,Apollon Tapınağı,Kaleiçi | | Alan Kodu(ları)(Metin) | 242 | | Yerel Yönetim | Vali: Hulusi Şahin, Büyükşehir Belediye Başkanı: Muhittin Böcek | ## Article Content [Antalya](/tr/detay/antalya-2/llms.txt), Türkiye'nin güneyinde, Akdeniz kıyısında konumlanan ve sahip olduğu doğal ve kültürel mirasla dikkat çeken bir turizm merkezidir. Kuzeyinde [Burdur](/tr/detay/burdur-2/llms.txt), [Isparta](/tr/detay/isparta-2/llms.txt) ve [Konya](/tr/detay/konya-2/llms.txt), doğusunda [Karaman](/tr/detay/karaman-2/llms.txt) ve Mersin, batısında ise [Muğla](/tr/detay/mugla-2/llms.txt) illeriyle çevrili olan Antalya, güneyde Akdeniz ile sınır oluşturur. **"Türk Rivierası"** olarak adlandırılan Antalya kıyılarının uzunluğu 630 kilometreyi bulmaktadır. [Kent](/tr/detay/kent/llms.txt), aynı adı taşıyan körfezin kuzeybatı ucunda, denize dik yarlarla inen yaklaşık 30 metre yükseklikteki düz bir zemin [üzerine](/tr/detay/uzerine/llms.txt) kurulmuştur. Kentin [araç](/tr/detay/arac-3/llms.txt) plaka kodu 07'dir. 19 farklı ilçesi bulunmaktadır ve bu ilçelerde toplamda 914 [mahalle](/tr/detay/mahalle/llms.txt) bulunmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/17/E8O38pkPwGotHQgkbzpe8EUkw7TmMvYx.jpeg) *Antalya'nın Alanya İlçesindeki Liman'ın Manzarası.* Doğal güzelliklerinin yanı [sıra](/tr/detay/sira-3/llms.txt) zengin tarihi geçmişiyle de [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir turistik [merkez](/tr/detay/merkez/llms.txt) olan Antalya, tarih boyunca farklı medeniyetlere [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) sahipliği yapmıştır. Antalya, ulaşım açısından da gelişmiş bir yapıya sahiptir. Karayolu, havayolu ve denizyolu bağlantıları sayesinde [yerli](/tr/detay/yerli-2/llms.txt) ve yabancı turistler için erişilebilir bir destinasyon olan kentte, uluslararası hava trafiğine açık Antalya Havalimanı önemli bir rol oynamaktadır. Antalya ili, merkez ilçesiyle [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt) Akseki, [Alanya](/tr/detay/alanya-2/llms.txt), Finike, Kaş, [Kemer](/tr/detay/kemer-2/llms.txt), Manavgat ve Serik başta üzere **toplam 19 ilçe**den oluşmaktadır. **Antalya'nın İlçeleri, Kaymakamları ve Nüfusları;** 1. Akseki (Saliha KARATAŞ, 10.546) 2. Aksu (Ahmet Hikmet ŞAHİN, 82.560) 3. Alanya (Fatih ÜRKMEZER, 361.873) 4. Demre (Emin BAĞLI, 27.814) 5. Döşemealtı (Nuri ÖZDER, 90.572) 6. Elmalı (Faruk ERDEM, 41.853) 7. Finike (Musa Kazım ÇELİK, 51.620) 8. Gazipaşa (Selami KORKUTATA, 55.362) 9. Gündoğmuş (Mehmet Çağatay ÇAKAL, 7.353) 10. İbradı (İbrahim [Cem](/tr/detay/cem-2/llms.txt) DEVECİ, 3.411) 11. Kaş (Tevfik KUMBASAR, 63.921) 12. Kemer (Ahmet SOLMAZ, 50.436) 13. Kepez (Nusret ŞAHİN, 629.479) 14. Konyaaltı (Rahmi KÖSE, 196.079) 15. Korkuteli (Sezgin ÜÇÜNCÜ, 58.728) 16. Kumluca (Bahadır [GÜNEŞ](/tr/detay/gunes-3/llms.txt), 75.041) 17. Manavgat ([Adil](/tr/detay/adil-4f812/llms.txt) KARATAŞ, 262.576) 18. Muratpaşa (İhsan [KARA](/tr/detay/kara-749397/llms.txt), 509.444) 19. Serik (Cemal ŞAHİN, 143.435) ### **Nüfus** **Toplam Nüfus (2024):** 2 Milyon 722 bin 103 Kişi **Yüzölçümü:** 20.723 km² **Nüfus Yoğunluğu**: 130/km² ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/17/p9dcTUHm0B6KUmrETk1hEoqKun6qDU8Z.jpeg) *Antalya'nın Kaş İlçesindeki Çukurbağ Yarımadası'nın Yunanistan'a Ait Meis Adasıyla Birlikte Manzarası.* ### **Tarih ve Kültür** #### **Milattan Önceki Dönem** Antalya'nın adı, [Bergama](/tr/detay/bergama-2/llms.txt) Kralı II. Attalos'a dayanmaktadır. Antikçağ’da **"Attaleai"** olarak anılan kent, zamanla "Atalia", "Adalia" [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) farklı isimlerle anılmış ve Türkler tarafından "Antâliyye" veya "Adalya" olarak adlandırılmıştır. Kentin kurucusu II. Attalos'un adına izafeten **"Attalos Yurdu"** anlamına gelen bu isim, günümüze "Antalya" şeklinde ulaşmıştır. Bergama Krallığı’nın sona ermesinin ardından bir [süre](/tr/detay/sure-750120/llms.txt) [bağımsız](/tr/detay/bagimsiz-2/llms.txt) kalan [şehir](/tr/detay/sehir-3/llms.txt), daha sonra korsanların hâkimiyetine girmiştir. M.Ö. 77 yılında Roma Komutanı Servilius Isauricus tarafından Roma topraklarına katılan Antalya, M.Ö. 67’de Pompeius’un donanmasına üs olarak hizmet vermiştir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/17/mEUAGaNZTXH7auguPfG0XmX9sR8TdjED.jpeg) *Kekova Antik Kenti/Antalya.* ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/17/OK6ALyoHTpO6N6EXG9XLxk4MFL2zCEy3.jpeg) *Myra Antik Kenti, Demre/Antalya.* #### **Milattan Sonraki Dönem** M.S. 130 yılında Roma İmparatoru Hadrianus’un Attaleia’yı ziyareti, kentin gelişimini hızlandırmıştır. Bizans döneminde piskoposluk merkezi olan kent, 1207 yılında [Selçuklular](/tr/detay/selcuklular/llms.txt) tarafından fethedilerek [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) topraklarına katılmıştır. Antalya ve çevresi antik dönemde **"Pamphylia"** olarak adlandırılırken, bölgenin [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt) kesimi "Lykia" olarak bilinmekteydi. Arkeolojik araştırmalar, Antalya’da günümüzden yaklaşık 40 bin yıl öncesine dayanan insan yerleşimlerinin bulunduğunu ortaya koymaktadır. [Bölge](/tr/detay/bolge-2/llms.txt), M.Ö. 2000’lerden itibaren Hititler, Pamphylialılar, Lykialılar, Kilikyalılar, Persler, Büyük İskender ve halefleri olan Antigonos, Ptolemaios ve Selevkoslar gibi farklı devletlerin egemenliği altına girmiştir. Daha sonraki dönemde Bergama Krallığı’na bağlanan kent, Roma hâkimiyeti altında özellikle M.S. II. ve III. yüzyıllarda altın çağını yaşamıştır. #### **Bizans İmparatorluğu Dönemi** Kent, Bizans İmparatorluğu döneminde piskoposluk için bir merkez haline gelmiştir. Bizans hâkimiyeti döneminde Antalya'nın diğer önemli özelliklerinden biri de Akdeniz’in önemli ve işlek limanlarından biri olma özelliğini sürdürmüş olmasıdır. Stratejik konumu nedeniyle VII. yüzyıldan itibaren [Arap](/tr/detay/arap/llms.txt) akınlarına maruz kalmıştır. 860 yılında Halife Mütevekkil’in donanma komutanı **Fazl b. Kārin** tarafından ele geçirilse de bu [hâkimiyet](/tr/detay/hakimiyet/llms.txt) [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) soluklu olmamıştır. Türklerin [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt)’ya ilerleyişi sırasında [Süleyman](/tr/detay/suleyman-2/llms.txt) [Şah](/tr/detay/sah-3/llms.txt), şehri fethederek 1103 yılına kadar Selçuklu yönetimi altında tutmuştur. Ancak 1103’te Bizans İmparatoru **Alexis Komnenos**, Antalya’yı yeniden Bizans topraklarına katmayı başarmıştır. Sonraki yıllarda şehir, Bizans ve Türkler arasında birkaç kez el değiştirerek [kültür](/tr/detay/kultur-2/llms.txt) çatışması ve kültür zenginliğini aynı anda yaşamıştır. 1120’de **Ioannes Komnenos**, şehri tekrar Bizans kontrolüne alarak Bizans'ın Antalya kenti konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koymuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/17/s5kcLVJL5qMPmzSvKM45GgNmaug72inE.jpeg) *Aspendos Tiyatrosu/Antalya.* Bu dönemde Antalya, özellikle [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt) ve Mısır’dan gelen [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) gemileri için önemli bir liman konumundaydı ve şehirde Müslüman tüccarlardan oluşan bir koloni bulunmaktaydı. II. Haçlı Seferi sırasında 1148 yılında Haçlı kuvvetleri bir süre şehri üs olarak kullandı. 1181’de II. Kılıçarslan, Antalya’yı Selçuklu topraklarına katmak için girişimde bulunsa da [başarılı](/tr/detay/basarili-751316/llms.txt) olamamıştır. 1204’te Latinlerin İstanbul’u ele geçirmesinin ardından Bizans toprakları bölüşüldü ve Antalya, Aldobrandini adlı bir İtalyan’ın yönetimine geçti. #### **Türk/Müslüman Hakimiyeti Dönemleri** **I. Gıyaseddin Keyhüsrev** ise şehri kuşatan bir diğer kişidir [lakin](/tr/detay/lakin-2/llms.txt) Kıbrıs’tan gelen yardımlar nedeniyle fetih gerçekleşmemiş, yalnızca abluka uygulanabilmiştir. 5 [Mart](/tr/detay/mart-749833/llms.txt) 1207’de, Latin yönetiminden memnun olmayan Rumların da desteğiyle şehir Selçuklular tarafından kontrol edilmeye başlanmıştır. Keyhüsrev, Mübârizüddin [Ertokuş](/tr/detay/ertokus/llms.txt)’u [vali](/tr/detay/vali-4/llms.txt) ve subaşı olarak atamıştır. Şehre bir kadı, imam, müezzin ve hatip görevlendirerek yönetimi düzenlemiştir. Ayrıca [kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt) surlarının onarımını sağlayarak bir mescit de inşa ettirmiştir. Bu, bölge halkının Selçuklu yönetimine karşı olumlu bir bakış açısına sahip olmasında önemli bir [etken](/tr/detay/etken/llms.txt) olmuştur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/02/17/w0wku0b0CsECt3shbQBU4dHPYLg2AqbL.jpeg) *Alanya Kalesi/Antalya.* Antalya, Selçuklular tarafından fethedildikten sonra **Teke Türkmenleri**nin yerleşim alanlarından biri olmuş, Osmanlı döneminde ise Anadolu Eyaleti’ne bağlı Teke Sancağı’nın merkezi olarak önemini korumuştur. Osmanlı’nın son dönemlerinde bağımsız [sancak](/tr/detay/sancak-2/llms.txt) hâline getirilen Antalya, Cumhuriyet döneminde il statüsüne kavuşmuştur. Milat öncesinden günümüze kadar Antalya'ya ev sahipliği yapmış medeniyetlerin yapılarının ve kültürlerinin karışık halde gözlemlenebileceği ilçe olan **Kaleiçi** ise, Antalya’nın en önemli tarihî bölgelerinden biridir. Büyük ölçüde yıkılmış olmasına rağmen günümüzde de görülebilen iç ve dış surlar, **Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemleri**nin [ortak](/tr/detay/ortak/llms.txt) mirasıdır. Kaleiçi’nde bulunan tarihi evler, yalnızca mimari bir [değer](/tr/detay/deger-2/llms.txt) taşımakla kalmayıp bölgenin kültürel yaşamına da ışık tutmaktadır. 1972 yılında "Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu" tarafından SİT alanı ilan edilen Kaleiçi, Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen restorasyon çalışmaları sonucunda 1984 yılında Uluslararası Turizm Yazarları Birliği (FİJET) tarafından **Altın Elma Turizm Ödülü**’ne layık görülmüştür. Günümüzde Kaleiçi, tarihi dokusu korunarak turistik oteller, restoranlar ve [eğlence](/tr/detay/eglence/llms.txt) mekânlarıyla bir [cazibe](/tr/detay/cazibe-750146/llms.txt) merkezi hâline gelmiştir. ### **Coğrafya ve Doğal Yapı** Güncel verilere göre **20.723 km² yüz ölçümüne** sahip olan ilin nüfusu 2024 yılı TÜİK verisine göre  **2 milyon 722 bin 103 kişi** olarak tespit edilmiştir. İlin **denize kıyısı ise 640 km** uzunluğundadır. Antalya'nın Akdeniz bölgesindeki bir il olmasının sonuçlarından biri olarak kentte kışlar ılıman ve çoğunlukla yağışlı geçerken, [yaz](/tr/detay/yaz-3/llms.txt) dönemlerinde ise sıcak ve [kurak](/tr/detay/kurak-03cac/llms.txt) bir iklim yaşanmaktadır. Yaz dönemlerinde gerçekleşen yoğun yağışlar neticesinde Antalya'da tarım sektörü genel anlamıyla canlı ve gelişmiş seviyededir. Antalya’nın en önemli doğal güzellikleri arasında nehirleri ve gölleri [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almaktadır. Bu sular Antalya’nın doğal ve tarihi yapısının önemli birer parçası olmakla beraber şehrin turizmi için de önemli birer destinasyon unsurudur. İlde bulunan suların renkleri çoğunlukla turkuaz renkte olup her sene yerli ve yabancı olmak üzere milyonlarca turist akın etmektedir. Antalya 2024 yılı içerisinde toplamda **17 milyon 278 bin 103 yerli ve yabancı turisti **ağırlayarak turizm sektöründe bir rekora imza atmıştır. #### **Nehir, Çay ve Göller** - Akbaş Göleti - Alakır Çayı - Alara Çayı (Ulugüney) - Beymenek Lagünü - Demre Çayı - Dim Çayı - Doyran Göleti - Eğri Göl (Eğil Göl) - Manavgat Nehri (Manavgat Şelalesi'nin bulunduğu nehirdir) - Oymapınar Baraj Gölü - Yeşil Göl #### **Dağlar** - Toros Dağları - Ak Dağ - Şeytan Dağ - Geyik Dağ - Yıldız Dağ - Bey Dağ - Kuhu Dağ - Alaca Dağ - Kızılca Dağ ### **Turizm ve Kültür** #### **Turistik Mekanlar** - Patara Antik Kenti (Likya Dönemi, M.Ö. 15. yy.) - Saklıkent Kayak Merkezi (Toros Dağları Bölgesi) - Side Antik Kenti (Pamfilya Dönemi, M.Ö. 7. yy.) - Kaleiçi (Bergama Krallığı Dönemi, M.Ö. 133 Yılı) - Aspendos (Roma Dönemi, M.S. 160 Yılı) - Alanya Damlataş Mağarası - Döşemealtı Karain Mağarası - İbradı Altınbeşik Mağarası #### **Sosyal ve Resmi Aktiviteler** - Saklıkent Kar Şenliği - Döşemealtı Yağlı Güreş Yarışması - Uluslararası Antalya Diplomasi Forumu - Uluslararası Antalya Kum Heykel Festivali - Yörük Göçü - Kepez Ramazan Günleri - Muratpaşa Beşediyespor Kulübü Yağlı Güreş Yarışması - Konyaaltı Karnavalı ve Yaz Şenlikleri - Ulusal Halk Dansları Festivali - Döşemealtı Nar Festivali - Uluslararası Piyano Festivali - Uluslararası Gitar Festivali #### **Şehrin Mutfağı** Antalya'da özellikle [kış](/tr/detay/kis-4/llms.txt) aylarının yağışlı geçmesi, tarım sektöründe gıda yetiştiriciliği hususunda kent halkının ve şehre uğrayan yerli ve yabancı turistlerin ilgisinin çekilmesinde önemli bir faktördür. Yörede yapılan yemek türleri ise genel hatlarıyla aşağıda listelendiği gibidir. - Tarhana Çorbası - Yayla Çorbası - Alaçorba - Burani - Testi Kebabı - Borana - Piyaz - Hibeş - Su Böreği - Tepsi Böreği - Kabak Tatlısı - Keşkek - Okka (Girit) Tabağı - Yahnera ## Academic Sources and References 1. Antalya Büyükşehir Belediyesi. (2020). Fotoğraflarla Antalya. https://www.antalya.bel.tr/Antalyamiz/Fotograflarla-Antalya Erişim Tarihi: 17.02.2025 2. Emecen, Feridun. "Antalya". Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. Erişim Tarihi: 17.02.2025. https://islamansiklopedisi.org.tr/antalya 3. T.C. Antalya Valiliği. (2025). Antalya Tarihçesi. http://www.antalya.gov.tr/tarih---nufus-yapisi Erişim Tarihi: 17.02.2025 4. T.C. Antalya Valiliği. (2025). İlçelerimiz. http://www.antalya.gov.tr/ilcelerimiz Erişim Tarihi: 17.02.2025 5. T.C. Antalya Valiliği. (2025). Şehrimiz. http://www.antalya.gov.tr/sehrimiz Erişim Tarihi: 17.02.2025 6. T.C. Kültür ve Turizm bakanlığı. (2025). Antalya-Genel Bilgiler. Antalya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. https://antalya.ktb.gov.tr/tr-66213/genel-bilgiler.html#:\~:text=Co%C4%9Frafi%20Konumu%20%3A%20Antalya%20ili%2C%20T%C3%BCrkiye,uzunlu%C4%9Fu%20630%20km'yi%20bulur. Erişim Tarihi: 17.02.2025 7. Türkiye Kültür Portalı. (2025). Antalya-Genel Bilgiler. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/antalya/genelbilgiler Erişim Tarihi: 17.02.2025