--- title: Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi) slug: ankara-kecisi-tiftik-kecisi url: /detay/ankara-kecisi-tiftik-kecisi type: article language: Türkçe entity: primary: Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi) type: article disambiguation: Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi): Türkiye'nin değerli yerli ırkı. Tiftik üretimi ve tarihi önemiyle tanınır. Koruma altındadır. categories: - name: Ekoloji, Botanik Ve Zooloji slug: ekoloji-botanik-ve-zooloji url: /kategori/ekoloji-botanik-ve-zooloji - name: Genel Kültür slug: genel-kultur url: /kategori/genel-kultur - name: Sosyoloji slug: sosyoloji url: /kategori/sosyoloji tags: - Ankara’nınHazinesi - DoğalLif - AnadoluKeçisi - YerelDeğerler - KeçiYetiştiriciliği - TiftikYünü - TürkYünü - YumuşacıkTiftik - AnkaraTiftiği - TiftikKeçisi - AnkaraKeçisi - Siirt author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-01T16:43:20.849874+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:15:26.925990+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/01/KjyP1NZDXiULDIAS1Dd4H9xasyk9siMj.jpg --- # Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi) ![thumbs_b_c_aa16a8af576ff46b84131afb46e101ed.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/01/72hv3SgXv2Y9hdOdaUw973oYniCoSb2t.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Durum(lar) | Türkiye’de en yaygın ikinci keçi ırkdır. Ekonomik nedenlerle sayıları azalmaktadır. | | Boyut(lar) | Ufak cüsseli | | Boynuz | Genel olarak boynuzlu; Erkeklerde uzun ve burgu, Dişilerde kısa; boynuzu olmayanlarda mevcuttur. | | Renk | Genellikle beyaz; Siirt ve Mardin’de siyah, Kahverengi, Gri varyasyonlar | | Dışa Yayılım | 19. yüzyılda Güney Afrika ve ABD’ye götürüldü; Ankara’nın tiftik tekeli sona erdi | | Tarihsel Rol | 5.-18. yüzyıllarda tiftik dokumacılığıyla Ankara ekonomisinin temel taşı; “Engürü Sofu” Avrupa’da ünlü | | Verim Yönü | Tiftik (Mohair), Et | | Yayılma Alanı | İç Anadolu (özellikle Ankara), Siirt, Mardin, Bitlis | | Irk Türü | Yerli | | Köken(ler) | Orta Asya (Hazar Denizi doğusu),13. yüzyılda Türkler tarafından Anadolu’ya getirildi | ## Article Content **Ankara Keçisi** (Tiftik Keçisi), Türkiye’nin İç [Anadolu](/tr/detay/anadolu-4/llms.txt) Bölgesi’nde, özellikle [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt) ve çevresinde yetiştirilen, tiftik üretimiyle tanınan [yerli](/tr/detay/yerli-2/llms.txt) bir keçi ırkıdır. Ayrıca Siirt, Mardin ve Bitlis [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) Güneydoğu ve [Doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) Anadolu illerinde de yetiştiriciliği yapılmaktadır. Türkiye’de en [yaygın](/tr/detay/yaygin-748456/llms.txt) ikinci keçi ırkı olmasına rağmen, ekonomik nedenlerle sayıları hızla azalmaktadır. Günümüzde gen kaynağını koruma programlarıyla bu azalma durdurulmaya çalışılmaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/01/KR0PhWjrWCKRikiTPDT9fHk54mqIRrOd.png) *Ankara Keçisi (Kültür ve Turizm Bakanlığı)* ### **Kökeni ve Tarihçesi** Ankara Keçisi’nin Orta [Asya](/tr/detay/asya-2/llms.txt) kökenli bir ırk olduğu kabul edilir. Türkler tarafından 13. yüzyılda Hazar Denizi’nin doğu bölgesinden Anadolu’ya getirildiği ve İç Anadolu’nun iklim ve [toprak](/tr/detay/toprak-2/llms.txt) koşullarına uyum sağlayarak bugünkü özelliklerini kazandığı düşünülmektedir. Anadolu’da bu keçiye dair ilk bilgiler 15. yüzyıldan itibaren belgelenmiştir; öncesinde, Türklerden önceki uygarlıklarda yetiştirildiğine dair bir [kanıt](/tr/detay/kanit-751330/llms.txt) bulunmamaktadır. 1838 yılına kadar yalnızca Anadolu’da yetiştirilen bu ırk, tüm dünyada “Ankara Keçisi” olarak tanınır ve anavatanı Anadolu kabul edilir. [Tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) olarak, Ankara Keçisi ve tiftiği, bölgenin ekonomisinde [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir rol oynamıştır. 15. yüzyıldan itibaren Ankara’da tiftiğe dayalı bir [dokuma](/tr/detay/dokuma-3/llms.txt) sanayisi gelişmiş, özellikle 16.-18. yüzyıllar arasında “Engürü Sofu” adlı katışıksız tiftik ipliğinden dokunan kumaşlar [Avrupa](/tr/detay/avrupa-2/llms.txt)’da büyük rağbet görmüştür. Yaklaşık üç yüzyıl boyunca tiftik dokumacılığı, Ankara’nın temel gelir kaynağı olmuş, kentte canlı bir ticari ve toplumsal yaşam yaratmıştır. Ancak 18. yüzyıl ortalarından itibaren İngiltere’nin tekstil sanayisindeki atılımlarıyla [kumaş](/tr/detay/kumas-2/llms.txt) ihracatı azalmış, 19. yüzyıldan sonra ham tiftik ihracatı ön plana çıkmıştır. 19. yüzyıl sonlarında keçinin Güney Afrika ve [ABD](/tr/detay/abd/llms.txt) gibi ülkelere götürülmesiyle Ankara’nın tiftik üretimindeki tekeli sona ermiş, [fakat](/tr/detay/fakat/llms.txt) Cumhuriyet döneminde bile tiftik üretimi [ülke](/tr/detay/ulke-2/llms.txt) ekonomisinde önemli bir [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) tutmuştur. ### **Fiziksel Özellikler** Ankara Keçisi, ufak cüsseli ve zarif yapılı bir ırktır. Genellikle beyaz renklidir, ancak Siirt ve Mardin gibi bölgelerde melezlemeler sonucu siyah, kahverengi ve gri renklere de rastlanır. Erkeklerde (teke) canlı ağırlık 35-55 kg, dişilerde (keçi) 30-40 kg arasında değişir. Boynuzluluk genel bir özelliktir; erkeklerde boynuzlar burgu şeklinde, [uzun](/tr/detay/uzun/llms.txt) ve geriye kıvrık, dişilerde ise daha [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) ve zayıftır. Bununla [birlikte](/tr/detay/birlikte/llms.txt), boynuzsuz bireyler de görülebilir. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/01/q4q0wFvAbObZEczF5XzdRdAOvvgVtjGH.jpg) *Ankara Keçisi (Anadolu Ajansı)* ### **Verim Özellikleri** Ankara Keçisi’nin esas verimi, tekstil sanayisinde aranan bir hammadde olan tiftiktir (Angora veya Mohair). Tiftik verimi dişilerde 3-4 kg, erkeklerde 4-6 kg’dır. Tiftik, parlak, dayanıklı, elastik, [nem](/tr/detay/nem-2/llms.txt) çekebilen, ısıya dayanıklı ve kolay boyanabilen bir elyaftır; bu özellikleriyle dokuma sanayisinde yapağıdan sonra en çok kullanılan hammaddelerden biridir. Genellikle sağılmayan bu keçiler, sağıldığında bir laktasyon döneminde 25-50 kg süt verebilir, ancak süt verimi tiftik kalitesini düşürdüğü için tercih edilmez. Etleri gevrek ve lezzetlidir; özellikle tiftik oğlakları piyasada [talep](/tr/detay/talep-749365/llms.txt) görür. Döl verimi düşüktür; oğlaklama oranı %80, ikizlik oranı ise %1 civarındadır. ### **Yetiştirme Koşulları ve Yayılma Alanı** Ankara Keçisi, 800-1000 metre yüksekliklerde, kuru ve az yağışlı step iklimlerinde (-28 ile +28 °C arasında) yetiştirilir. Rutubetli, alçak veya sıcak bölgelerde yaşayamaz; uyum sağlasa bile tiftik kalitesi bozulur. Sarp ve engebeli arazilerde rahatça yetiştirilebilir, özel bakım veya besleme gerektirmez. Kışın basit sundurmalarda, diğer mevsimlerde açık alanlarda barındırılır. ### **Ekonomik ve Kültürel Önemi** Ankara Keçisi, tiftiğiyle yüzyıllar boyunca Anadolu’nun ekonomik ve kültürel hayatında belirleyici olmuştur. Ancak 19. yüzyıldan itibaren keçinin yurt dışına çıkarılmasıyla (özellikle Güney Afrika ve ABD’ye) Türkiye’deki [üretim](/tr/detay/uretim-750525/llms.txt) gerilemiştir. Günümüzde Güney Afrika, tiftik üretiminde [dünya](/tr/detay/dunya-2/llms.txt) lideridir. Türkiye’de ise 2009’da 146 bin başa düşen keçi sayısı, koruma programları sayesinde 2017’de 215 bin 645’e yükselmiştir. Tarım ve [Orman](/tr/detay/orman-750517/llms.txt) Bakanlığı tarafından yürütülen gen koruma ve ıslah projeleri, bu ırkın devamlılığını sağlamayı amaçlamaktadır. Ankara Keçisi, yalnızca bir ekonomik [varlık](/tr/detay/varlik-4/llms.txt) değil, aynı zamanda Anadolu [Türk](/tr/detay/turk/llms.txt) kültürünün bir sembolüdür. Tiftikten elde edilen ürünler, geçmişte olduğu gibi günümüzde de tekstil, el sanatları ve kültürel üretimde kullanılma potansiyeline sahiptir. Bu ırkın sürdürülebilirliği, hem ekonomik hem de [genetik](/tr/detay/genetik-748095/llms.txt) miras açısından büyük [önem](/tr/detay/onem/llms.txt) taşır. ## Academic Sources and References 1. Ankara İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, "Ankara Keçisi," Ankara.ktb.gov.tr, erişim tarihi 1 Nisan 2025, https://ankara.ktb.gov.tr/TR-153097/ankara-kecisi.html. 2. Ercan Koca ve diğerleri, "Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi) Üretiminde Dünyadaki ve Ülkemizdeki Durum," Türk Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi 1, no. 1 (2014): 84-90, PDF dosyası, erişim tarihi 1 Nisan 2025, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/45815. 3. Et ve Süt Kurumu, "Ankara Keçisi (Tiftik Keçisi)," Esk.gov.tr, erişim tarihi 1 Nisan 2025, https://www.esk.gov.tr/tr/11125/Ankara-Kecisi-Tiftik-Kecisi. 4. Hülya Çakmakçı ve Hüseyin Erkul, "Ankara Keçisi," Ankara Ticaret Borsası, PDF dosyası, erişim tarihi 1 Nisan 2025, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/. 5. Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvancılık Genel Müdürlüğü, "Yerli Keçi Irkları," Tarimorman.gov.tr, PDF dosyası, 2020, erişim tarihi 1 Nisan 2025, chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/. 6. Türk Tarım, "Ankara Keçisi Kültürel ve Stratejik Varlığımız," Turktarim.gov.tr, 25 Nisan 2018, http://www.turktarim.gov.tr/Haber/258/ankara-kecisi-kulturel-ve-stratejik-varligimiz.