--- title: Ankara Kalesi slug: ankara-kalesi-27105 url: /detay/ankara-kalesi-27105 type: article language: Türkçe entity: primary: Ankara Kalesi type: article disambiguation: Ankara Kalesi: Tarihi Ankara'nın simgesi, binlerce yıllık geçmişe sahip muhteşem kale. Keşfedin! categories: - name: Mimari slug: mimari url: /kategori/mimari - name: Seyahat Ve Turizm slug: seyahat-ve-turizm url: /kategori/seyahat-ve-turizm tags: - KeşfetAnkara - AnadoluMirası - AnkaraGezi - AnkaraKalesi - AnkaraTarihi - TarihiYerler - Kale - Ankara - gezi author: Muhammed Samed Acar created_at: 2025-04-04T11:17:19.603574+03:00 updated_at: 2025-04-17T10:06:10.602984+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/04/qeYInILHyGQfMczGQXb2wBPQDBh8A9wt.jpg --- # Ankara Kalesi ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Ankara Kalesi ![405334,ankara-kalesi-4jpg.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/04/04/Vfpgnn5L74RfjdyGDG0iiiAr646EKwlz.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Kapılar | Dış Kapı, Hisar Kapısı (üzerinde İlhanlı kitabesi) | | Dış Kale | Ankara’yı yürek şeklinde çevreler, 20’den fazla kule, kuzey-güney 350 m, batı-doğu 180 m | | İç Kale | 43.000 m² alan, 14-16 m yüksekliğinde 42 beşgen kule, dört katlı, Ankara Taşı ve toplama taşlardan yapılmış | | Bölümler | İç kale ve dış kale | | Malzeme(ler) | Mermer,Roma anıtlarından toplama taşlar,tuğla (üst),bazalt (alt) | | Konum | Ankara,Türkiye Hatip Çayı’nın Bent Deresi’nden 110 metre yükseklikteki bir tepe | ## Article Content [Ankara](/tr/detay/ankara-2/llms.txt) Kalesi, Türkiye’nin başkenti Ankara’nın sembollerinden biri olup kentin tarihiyle yaşıt bir geçmişe sahiptir. [Kale](/tr/detay/kale-4/llms.txt), tarih boyunca stratejik konumu nedeniyle savunma ve yerleşim amaçlı kullanılmış, farklı medeniyetler tarafından onarılmış ve genişletilmiştir. İç kale ve dış kale olmak üzere iki [ana](/tr/detay/ana-751169/llms.txt) bölümden oluşan bu [yapı](/tr/detay/yapi-2/llms.txt), Ankara’nın merkezinde, Hatip Çayı’nın [Bent](/tr/detay/bent/llms.txt) Deresi’nden 110 metre yükseklikteki bir tepede [yer](/tr/detay/yer-2/llms.txt) almaktadır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/04/foI3rATIQga8MsioIH9kWmciO3dkKM1K.jpg) *Ankara Kalesi (AA)* ### **Tarihçe** Ankara Kalesi’nin kesin yapım tarihi bilinmemektedir. Hititler’in kentte askeri bir garnizon bulundurduğu dönemde inşa edildiği düşünülse de bu [görüş](/tr/detay/gorus-2/llms.txt) arkeolojik verilerle doğrulanmamıştır. Galatlar’ın Ankara’ya yerleştiği M.Ö. 2. yüzyılda kale zaten varlığı bilinmektedir. Roma döneminde, İmparator Caracalla tarafından M.S. 217’de surları onarılmış ancak bu dönemde kale surları bugünkünden daha aşağıda, [Augustus Tapınağı](/tr/detay/augustus-tapinagi-03775/llms.txt) çevresinde bulunmaktaydı. M.S. 222-260 yılları arasında İmparator Severus Alexander ve Valerianus’un Persler’e yenilmesiyle kale kısmen tahrip olmuş, 7. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Romalılar tarafından yeniden onarılmaya başlanmıştır. İmparator Konstantinos 688’de dış kaleyi inşa etmiş, IV. Leon ise 740’ta kale duvarlarını onararak iç kale surlarını yükseltmiştir. 9. yüzyılda İmparator Nikephoros ve Basileios da kaleye onarımlar yapmıştır. Bizans döneminde kale, 7. yüzyılda iç surlarının inşa edilmesiyle güçlendirilmiş ancak saldırılar sonucu tahribata uğramış ve 9. yüzyılda yeniden restore edilmiştir. Malazgirt Savaşı’ndan iki yıl sonra, 1073’te [Selçuklular](/tr/detay/selcuklular/llms.txt) bölgeye hâkim olmuş, kaleyi onarıp genişletmiştir. Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubat kaleyi onartmış, II. Keykavus ise 1249’da eklemeler yapmıştır. 1101’de Haçlı komutanı Raimond tarafından [kısa](/tr/detay/kisa/llms.txt) süreliğine ele geçirilen kale, 1227’de yeniden Selçuklular’a [geçmiş](/tr/detay/gecmis-750335/llms.txt), kuzeybatı kısmında Selçuklu onarımlarını belgeleyen bir yazıt bırakılmıştır. Osmanlı döneminde ise kale [önemli](/tr/detay/onemli-0325c/llms.txt) bir onarım görmemiş ancak 1832’de Mısır Valisi Mehmet Ali [Paşa](/tr/detay/pasa-2/llms.txt)’nın oğlu İbrahim Paşa tarafından surları restore edilmiştir. Bu onarımlarda Roma anıtlarından toplanan [mermer](/tr/detay/mermer-2/llms.txt) bloklar, [sütun](/tr/detay/sutun/llms.txt) başlıkları ve [su](/tr/detay/su-4/llms.txt) yollarının olukları [gibi](/tr/detay/gibi-749510/llms.txt) malzemeler kullanılmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/04/grxr0DG2FM2B1wxsOYarwfCv3900LVvu.jpg) *Ankara Kalesi (Kültür Portalı)* ### **Yapısal Özellikler** Ankara Kalesi, iç ve dış kale olmak üzere iki bölümden oluşur. Dış kale, eski Ankara şehrini bir [yürek](/tr/detay/yurek/llms.txt) şeklinde çevreler ve 20’den fazla kulesiyle yaklaşık 350 metre kuzey-güney, 180 metre [batı](/tr/detay/bati-4/llms.txt)-[doğu](/tr/detay/dogu-751789/llms.txt) doğrultusunda uzanır. İç kale ise 43.000 metrekarelik bir alanı kaplar ve yükseklikleri 14-16 metre arasında değişen, çoğunlukla beşgen şeklinde 42 kuleye sahiptir. İç kale, dört katlı olup kısmen Ankara Taşı’ndan, kısmen toplama taşlardan inşa edilmiştir; alt bölümleri mermer ve bazalt, üst kesimleri ise tuğladan yapılmıştır. İç kalenin iki ana kapısı bulunur: Dış [Kapı](/tr/detay/kapi-cdb6b/llms.txt) ve [Hisar](/tr/detay/hisar-3/llms.txt) Kapısı. Hisar Kapısı üzerinde İlhanlılar’a ait bir kitabe yer alır. Kalenin en yüksek noktası, güneydoğu köşesindeki Akkale’dir ([halk](/tr/detay/halk-2/llms.txt) arasında Alitaşı olarak bilinir). Duvarlar, farklı dönemlerdeki işçiliği yansıtır: Alt sıralar Roma, üstünde Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine aittir. [Testere](/tr/detay/testere-2cc62/llms.txt) dişi şeklindeki kuleler ve Hisar Kapısı üzerindeki İlhanlı hükümdarı Ebu Sait Bahadır [Han](/tr/detay/han-2/llms.txt)’a ait vergi kitabesi, kalenin dikkat çekici unsurlarındandır. Ayrıca, 1885’te Fransızlar’a yaptırılan bir [saat](/tr/detay/saat/llms.txt) kulesi Hisar Kapısı’nın solunda bulunur. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/04/04/5qqypOsmTdUBYevCxXKZ4DTtkdzsENJe.jpg) *Ankara Kalesi (Kültür Portalı)* ### **Kale İçi Yaşam ve Mimari** Kale içinde, Osmanlı döneminden kalan çok sayıda geleneksel Ankara evi bulunmaktadır. Kaleiçi Mahallesi’nde yer alan bu evler, dar ve engebeli arazide [ahşap](/tr/detay/ahsap-2/llms.txt), kerpiç ve tuğladan iki veya üç katlı olarak inşa edilmiştir. Alt katlar kalın duvarlı ve [küçük](/tr/detay/kucuk-750344/llms.txt) pencereli kışlık kullanım için, üst katlar ise ince duvarlı ve havadar yazlık kullanım için tasarlanmıştır. Geniş saçaklar, cumbalar ve “cihannüma” adı verilen yazlık odalar, bu evlerin belirgin özelliklerindendir. Ahşap tavanlarda geometrik süslemeler göze çarpar. Günümüzde bu evlerin bir kısmı [lokanta](/tr/detay/lokanta/llms.txt), dükkân veya [müze](/tr/detay/muze-2/llms.txt) gibi işlevlerle kullanılmaktadır. Kaledeki meydanlar (Atpazarı, Samanpazarı, Koyunpazarı), tarih boyunca [ticaret](/tr/detay/ticaret-3/llms.txt) ve toplanma merkezi olarak hizmet vermiş, bu işlevini günümüzde de sürdürmektedir. İçkale’de Ankara’nın en eski camisi Alaaddin Camii ([Mesut](/tr/detay/mesut/llms.txt) bin Kılıçarslan dönemi), [Ramazan](/tr/detay/ramazan-2/llms.txt) Şemsettin, Müsafir Fakih, [Dev](/tr/detay/dev-749668/llms.txt) Duran ve Cenab-ı Ahmet camileri bulunur. Dışkale’de ise ahilik geleneğini yansıtan [Arslanhane](/tr/detay/arslanhane-2/llms.txt) (Ahi Şerafettin), Ahi [Elvan](/tr/detay/elvan-2/llms.txt) ve Ahi Yakup camileri yer alır. Ayrıca Çengelhan, Çukurhan, [Kurşunlu Han](/tr/detay/kursunlu-han-2/llms.txt), Pilavoğlu Han ve Safran Han gibi ticaret ve konaklama yapıları kale sınırlarındadır; Çengelhan ve Safran Han Rahmi [Koç](/tr/detay/koc-3/llms.txt) Müzesi, Kurşunlu Han ise [Anadolu Medeniyetleri Müzesi](/tr/detay/anadolu-medeniyetleri-muzesi-bfcc4/llms.txt) olarak kullanılmaktadır. ### **Tarihsel Tanıklıklar ve Günümüz** 17. yüzyıl gezgini Evliya Çelebi, Ankara Kalesi’ni “yüksek bir dağın tepesine dört kat beyaz taştan yapılmış [sağlam](/tr/detay/saglam-748210/llms.txt) bir kale” olarak tarif eder. İç kalenin kayalıklarla çevrili olduğunu, tırmanmanın zor olduğunu ve içinde toplar, cephane ile 600 [ev](/tr/detay/ev-2/llms.txt) bulunduğunu belirtir. Kale, üç kat surla çevrili olup dış surlarla tüm kentin güvenliği sağlanmıştır. Günümüzde Ankara Kalesi, hem [tarihsel](/tr/detay/tarihsel-2/llms.txt) önemi hem de sunduğu [kent](/tr/detay/kent/llms.txt) manzarasıyla ziyaretçileri cezbetmektedir. 1921’de Atatürk’ün telkinleriyle Akkale’de kurulan Eti Müzesi, Cumhuriyetin ilk müzesi olmuş, 1948’e kadar hizmet vermiştir. Kale, savunma amaçlı gizli geçitler ve kapılar içerse de bunlar günümüzde kapalıdır. Ankara’nın geçmişine tanıklık eden bu yapı, [mahalle](/tr/detay/mahalle/llms.txt) kültürü ve mimari mirasıyla da dikkat çeker. ## Academic Sources and References 1. Altındağ Belediyesi. “Ankara Kalesi,” Erişim 4 Nisan 2025. http://www.altindag.gov.tr/ankara--kalesi. 2. Anadolu Ajansı. “Tarih, Kültür ve Ticaret Merkezi: Ankara Kalesi,” Erişim 4 Nisan 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/tarih-kultur-ve-ticaret-merkezi-ankara-kalesi/1228905. 3. Ankara Kalesi. “Başkent Ankara’nın Tarihçesi,” Erişim 4 Nisan 2025. https://www.ankarakalesi.com/kopyas%C4%B1-ba%C5%9Fkent-ankara-n%C4%B1n-tarih%C3%A7esi. 4. Ankara Valiliği. “Ankara Kalesi,” Erişim 4 Nisan 2025. http://www.ankara.gov.tr/ankara-kalesi. 5. Kültür Portalı. “Ankara Kalesi | Kültür Portalı,” Erişim 4 Nisan 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/ankara/gezilecekyer/ankara-kalesi.