--- title: Andaval Kilisesi (Konstantin ve Helena Kilisesi) slug: andaval-kilisesi-konstantin-ve-helena-kilisesi-2df url: /detay/andaval-kilisesi-konstantin-ve-helena-kilisesi-2df type: article language: Türkçe entity: primary: Andaval Kilisesi (Konstantin ve Helena Kilisesi) type: article disambiguation: Andaval Kilisesi (Konstantin ve Helena): Erken Bizans dönemine ait tarihi kilise, mimarisi ve arkeolojik buluntularıyla büyüleyici. categories: - name: Arkeoloji slug: arkeoloji url: /kategori/arkeoloji - name: Tarih slug: tarih url: /kategori/tarih tags: - Andaval Kilisesi - Niğde - Kapadokya author: Sinem Bostan created_at: 2025-05-24T23:35:26.972080+03:00 updated_at: 2025-06-03T14:59:17.334452+03:00 image: https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/24/ITod4VQ9sgjl2Bg0apB3aIr6sjs4N2kw.png --- # Andaval Kilisesi (Konstantin ve Helena Kilisesi) ## KURE Information Cards ### KURE Information Card: Andaval Kilisesi (Konstantin ve Helena Kilisesi) ![a33783f2-a1e5-429b-a370-83a95373b91d.jpg](https://cdn.t3pedia.org/media/uploads/2025/05/24/ihSbpRD0s4towXIA0kkPbGxTABCcEdll.jpg) | Field | Value | |-------|-------| | Dini Önemi | Hac yolu üzerindeki kutsal duraklardan biri | | Baskın Mezar Tipleri | Kesme taş sanduka, moloz taş sanduka, kompozit | | Mezar Sayısı | 126 | | Kazı Yılları | 2000–2003 | | Tarih(Metin) | 5.–6. yüzyıl, Erken Bizans Dönemi | | Konum | Aktaş Kasabası,Niğde | ## Article Content **Andaval Kilisesi**, günümüzde Niğde ili merkezine bağlı Aktaş kasabasında (tarihi adıyla *Andabalis*) yer almaktadır. Kent merkezinin yaklaşık 8 km kuzeydoğusunda, Kayseri-Niğde kara ve demir yolu güzergâhına yakın bir noktada konumlanmıştır. Kilisenin bulunduğu yer aynı zamanda geç antik çağdan itibaren iskan edilmiş ve tarih boyunca önemli yolların kavşağında bir yerleşim yeri olmuştur. Burası, Hristiyanlığın önemli hac yollarından biri olan **İstanbul-Kudüs güzergâhı** üzerindedir. [Andaval Kilisesi](/tr/detay/andaval-church-church-of-constantine-and-helena-4a/llms.txt), bu stratejik konumuyla, tarihsel süreçte hem dini hem de sosyal açıdan önemli bir durak noktası haline gelmiştir. ### **Tarihleme ve Mimari Özellikler** **Konstantin ve Helena Kilisesi**, mimari planı ve süsleme detaylarıyla **Erken Bizans dönemine**, özellikle 5. ve 6. yüzyıllara tarihlenmektedir. Kilisenin ismi, Hristiyanlığı kabul eden ilk Augusta (imparatoriçe) olan **Helena**’dan gelmektedir. Rivayetlere göre bu kilise, [Azize Helena](/tr/detay/church-of-saint-eleni-2590d/llms.txt)’nın [Kudüs](/tr/detay/kudus-2/llms.txt)'e yaptığı hac yolculuğu sırasında inşa ettirdiği yapılardan biridir. Duvarlarında [haç](/tr/detay/hac-3/llms.txt) motifleri ve fresk kalıntıları yer almakta; mimari yapısında düzgün kesilmiş açık renkli taşlar kullanılmıştır. Dış cephesinde kazıma figürler, iç mekânda ise freskolar gözlemlenmiştir. Uzun yıllar boyunca kullanılmayan yapı, 20. yüzyıla kadar büyük ölçüde ayakta kalmış; sonrasında bir dönem **soğuk hava deposu** olarak işlev görmüş, ancak bu süreçte ciddi tahribata uğramıştır. 1996 yılında başlayan kazı çalışmaları, 2000–2003 yılları arasında yoğunlaşmıştır. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/24/Wjp6DGdOzaofTF0MJoRVU4eH068PPxHc.jpg) [Andaval Kilisesi (Anadolu Ajansı)](https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/tarihi-andaval-kilisesi-turizme-kazandirildi/1452955) ### **Arkeolojik Bulgular ve Mezar Tipolojisi** Kilise ve çevresinde gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda toplam **126 mezar** ortaya çıkarılmış, bu mezarlardan **166 bireye** ait kalıntılar incelenmiştir. Bu bireylerin büyük bir kısmı fetüs, bebek, çocuk ve yeniyetmelerden oluşmaktadır (%62). Bu yüksek oran, kilisenin **hac yolu üzerindeki konumu** ve seyahat zorluklarının, özellikle küçük yaş gruplarında yüksek ölüm oranlarına yol açtığını göstermektedir. Kazılar sonucunda yedi farklı mezar tipi belirlenmiştir: 1. **Monolit Mezar**: Tek parça taştan oyulmuş, oval biçimli mezarlar. 2. **Moloz Taş Sanduka**: Kaba yontulmuş taşlarla oluşturulan sanduka mezarlar. 3. **Kesme Taş Sanduka**: Düzgün yontulmuş taş dizileriyle oluşturulmuş sanduka mezarlar. 4. **Basit Toprak Mezar**: Toprağa kazılan sade mezar yapısı. 5. **Ana Kayaya Oyma Mezar**: Kayaya oyularak oluşturulan derin gömüler. 6. **Lahit Mezar**: Dört kenarı taş bloklarla çevrili, taş kapaklı yapılar. 7. **Kompozit Mezar**: Farklı yapı elemanlarının bir araya getirildiği karışık tip mezarlar. ![Image](https://cdn.kureansiklopedi.com/media/uploads/2025/05/24/YmnvES5Cab56gt2f7bMOVJ1zvltbIFBD.jpg) [Andaval Kilisesi (Anadolu Ajansı)](https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/tarihi-andaval-kilisesi-turizme-kazandirildi/1452955) ### **Gömü Ritüelleri ve Sosyal Yapı** Gömülerin tamamı sırtüstü yatırılmış, başları batıya, ayakları doğuya gelecek şekilde konumlandırılmıştır. Bu yönelim, yeniden dirilişe olan inancın simgesidir. Kollar genellikle göğüs veya karın üzerinde çapraz şekilde bağlanmıştır. Mezarlar tekli ve çoklu gömüler şeklindedir; ancak çoğunluğu tekli gömülerdir (%76). Mezar hediyeleri açısından yapılan analizlerde, bireylerin yalnızca %33’ünün mezarlarında buluntuya rastlanmıştır. Buluntular arasında cam ve metal bilezikler, yüzükler, kolyeler, küpeler, haç rölikerleri ve deniz kabukları gibi kişisel süs eşyaları ön plandadır. Seramik kaplara veya savaş aletlerine rastlanmamıştır. Hediyelerin çoğu kadın ve çocuk mezarlarında bulunmuştur. Kompozit mezarlar, en çok buluntuya rastlanan mezar tipi olmuştur. ### **Sağlık Durumu ve Ölüm Nedenleri** İskeletlerde **Cribra Orbitalia** ve** Porotic Hyperostosis **gibi hastalıklara rastlanmış, fakat genel olarak çok az travma izine rastlanmıştır. Bu durum, bireylerin **kemikte iz bırakmayan hızlı ölümler** yaşadığını göstermektedir. Bu sonuç, Bizans coğrafyasını etkileyen **veba gibi büyük salgın hastalıkların** etkisini düşündürmektedir. Özellikle bebek ve çocuk ölümlerinin yüksekliği, düşük bağışıklık, yetersiz beslenme ve seferî hayat tarzı ile ilişkilendirilmektedir. ## Academic Sources and References 1. "Andaval Kilisesi." Kültür Portalı. Erişim 24 Mayıs 2025. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/nigde/kulturenvanteri/andaval-klses 2. "Andaval Örenyeri." Niğde Valiliği Resmi Web Sitesi. Erişim 24 Mayıs 2025. http://www.nigde.gov.tr/andaval-orenyeri 3. "Kilise ve Şapeller." T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Niğde İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. Erişim 24 Mayıs 2025. https://nigde.ktb.gov.tr/TR-154659/kilise-ve-sapeller.html 4. "Tarihi Andaval Kilisesi Turizme Kazandırıldı." Anadolu Ajansı, 17 Mart 2019. Erişim 24 Mayıs 2025. https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/tarihi-andaval-kilisesi-turizme-kazandirildi/1452955 5. Uysal, Gülfem. "Konstantin ve Helena Kilisesi’nde (Andaval) Mezar Tiplerinden ve Buluntulardan Sosyal Statünün Belirlenmesi." Antropoloji 36 (Aralık 2018): 29–52. ## Related Articles - [Zincirli Bedesten ](//detay/zincirli-bedesten-e2f7f/llms.txt) - [Amisos Tepesi](//detay/amisos-tepesi-ef33e/llms.txt) - [Maraş Biberi ](//detay/maras-biberi-4ad2b/llms.txt)